Кіріспе
Римдік Цивитас Тропансиум қаласында император Траянның дактарға қарсы жеңісін еске алатын ескерткіш – Тропаеум Траяни, немесе Траянның трофеі, қазіргі Адамклиси (Румыния) маңындағы Римнің Цивитас Тропансиум қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 1,4 км жерде орналасқан. Ол 109 жылы төменгі Моэзияда Траян императорының 106 жылы дактарды жеңгені, соның ішінде 102 жылы Адамклиси шайқасындағы жеңісін құрметтеу үшін салынған. Бұл кешенге трофей ескерткіші, оның артындағы оба және осы аймақтағы шайқастарда қаза болған әскерлерге арналған 102 жылы тұрғызылған ескерткіштік құрбандық алаңы кірді. Кешен үшбұрышты құрылымды құрайды, ескерткіш пен оба негізін құраса, құрбандық алаңы жоғарғы нүктесі болып табылады.
The Tropaeum Traiani or Trajan's Trophy lies 1.4 km northeast of the Roman city of Civitas Tropaensium (near the modern Adamclisi, Romania). It was built in AD 109 in then Moesia Inferior, to commemorate Roman Emperor Trajan's victory over the Dacians in 106, including the victory at the Battle of Adamclisi nearby in 102. It was part of a monumental complex comprising the trophy monument, the tumulus grave behind it and the commemorative altar, raised in 102 AD for soldiers fallen in the battles of this region. The complex forms a triangular plan, the base being marked by the monument and the funerary tumulus while the upper point is the altar.
Құрбандық үстелі
Алтарь 102 жылы "Республика үшін шайқасқан" сарбаздарды құрметтеу үшін, шамасы, 101-102 жылдардың қысында Адамклизи шайқасында қаза болғандардың есімінде тұрғызылған. Ол тіктөртбұрышты, ұзындығы 12 метр, биіктігі 6 метр болатын. Маңынан 1,3 x 0,9 метрлік, жазулармен жабылған тақталардың сынықтары табылған, бірақ императордың аты сақталмаған, ал оған шамамен 4000 сарбаздың есімдері жазылған. Солдаттар мен қайтыс болған генерал туралы бірнеше гипотезалар айтылды, оның ішінде жақын жерде жеңілген Оппий Сабиннің әскерлері де бар. II Batavorum когортасы және, мүмкін, XV Apollinaris легионының, сондай-ақ б.з.д. бірінші ғасырда қолданылған missici формуласының (ардагерлердің орнына) айтылуы, соғысты Домициан дәуіріне, және шамасы, 86 жылға, М. Корнелий Нигринус басқарған жорыққа жатқызуға негіз береді.
Генералдың қабірі
102 жылы құрбандық аласы салынғаннан кейін көп ұзамай осы оба да салынды, және онда Адамклизи шайқасында қаза тапқан, мүмкін Опий Сабин болған римдік офицерінің қабірі орналасқан.
Археология
1837 жылы Добруджа аймағының стратегиялық жағдайын зерттеу үшін Осман империясы жалдаған төрт прус офицері алғашқы қазба жұмыстарын жүргізді. Ескерткіш 1882–1895 жылдар аралығында зерттелді, 1909 жылы Джордж Мурну, 1911 жылы Василе Парван, 1935–1945 жылдар аралығында Пол Никореску, ал 1945 жылы Георге Стефан және Иоан Барнеа зерттеулер жасады. 1968 жылдан бастап қазба жұмыстары Румын академиясының бақылауымен жүргізілді.
Метопалар
Ескерткіште 54 метопадан тұратын фриз болған. 48 метопа жақын орналасқан Адамклиси мұражайында, ал бір метопа Стамбул археология мұражайында сақтаулы, қалғандары жоғалып кеткен (Джурескудың мәліметінше, олардың екеуі Бухарестке тасымалдау барысында Дунайға түсіп кеткен).