Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының музыка тарихы халық, танымал және классикалық музыканың көптеген стильдерін қамтиды. Америка музыкасының ең танымал жанрлары – ритм-н-блюз, джаз, рок-н-ролл, рок, соул, хип-хоп, поп және кантри. Тарих Солтүстік Американы мекендеген алғашқы халықтармен басталды. Американы Франция, Испания, Шотландия, Англия, Ирландия және Уэльс сияқты еуропалық елдердің колонизациялауымен бірге христиан хорлары, музыкалық нотация, жарнама парақтары, сондай-ақ Батыс Африкадан әкелінген құлдар келді. Батыс Африка құлдары әртүрлі аспаптарда, әсіресе барабандар мен банжоға ұқсас аспаптарда ойнайтын. Испандықтар да бандура деп аталатын осыған ұқсас аспапта ойнады. Екі мәдениет те полиритм мен «құбылу-жауап» стиліндегі ән салуды енгізді. АҚШ батысқа қарай, Океанға қарай кеңейіп, жаңа жерлерді қосып алғанда, елге өздерінің аспаптары мен стильдерін әкелген иммигранттар көптеп келе бастады. Осы кезеңде АҚШ-та Луизиананың каджун және креол музыкасы, Гавайидің полинезиялық музыкасы, сондай-ақ текстің мәні жағынан мексикалық және техастық музыкасы пайда болды. Иммигранттар Шығыс Еуропалық польканы, қытай және жапон музыкасын, поляк скрипкасын, шотланд және ирланд музыкасын, ашкенази еврейлерінің клезмерін, сондай-ақ үнді, ресей, француз, неміс, итальян, араб және латын музыкасының басқа да стильдерін әкелді. XXI ғасырда американдық танымал музыка халықаралық деңгейде үлкен жетістіктерге қол жеткізді. XIX ғасырдағы рэгтайм мен миньстрел әндерінен бері афроамерикандықтар американдық танымал музыкаға зор ықпал етіп келеді. Кедей қара нәсілді оңтүстік халқының ауылдық блюзі мен қара қала тұрғындарының джазы американдық танымал музыканың алғашқы стильдерінің бірі болды. Сол кезде қара нәсілді орындаушылар көбінесе өздерінің материалдарын орындамай, «Tin Pan Alley» музыка баспа компаниялары шығарған әндерді пайдаланатын. Африкалық американдық блюз XX ғасырдың басында дамыды, кейін ритм-н-блюз сияқты жанрларды құруға әкелді. Осы кезеңде джаз үнемі жаңа тәжірибелерге ұмтылатын салаларға қарай дамыды. 1940 жылдардың соңына қарай джаз бибоп және басқа да түрлі салаларға айналды. 1950 жылдардағы рок-н-роллдан бастау алған рок-н-ролл американдық танымал музыканың ең маңызды бөлігіне айналды. Келесі онжылдықта госпел дінсіз музыкаға айналды. Рок, кантри және соул бір-бірімен және кейде басқа стильдермен араласып, келесі онжылдықтарда ауыр металдан панк және фанкке дейін көптеген қосалқы жанрларды тудырды. 1970 жылдары Нью-Йорктегі афроамерикандықтар әншінің ырғағымен айтылатын ән мәтіндерін орындай бастады, бұл хип-хоп музыкасы деп аталды. XXI ғасырдың басында хип-хоп американдық танымал музыканың маңызды бөлігіне айналды, ал 2010 жылдары рок музыкасын жалпы тыңдаушылар саны бойынша басып өтті.
Music history of the United States includes many styles of folk, popular and classical music. Some of the best known genres of American music are rhythm and blues, jazz, rock and roll, rock, soul, hip hop, pop, and country. The history began with the Native Americans, the first people to populate North America. With the colonization of America from European countries like France, Spain, Scotland, England, Ireland, and Wales came Christian choirs, musical notation, broadsides, as well as West African slaves. West African slaves played a variety of instruments, especially drums and string instruments similar to the banjo. The Spanish also played a similar instrument called the Bandora. Both of these cultures introduced polyrhythms and call and response style vocals. As the United States incorporated more land, spreading west towards the Ocean, more immigrants began to arrive in the country, bringing with them their own instruments and styles. During this time, the United States grew to incorporate the Cajun and Creole music of Louisiana, the Polynesian music of Hawaii and Tex Mex and Tejano music. Immigrants brought with them the Eastern European polka, Chinese and Japanese music, and Polish fiddling, Scottish and Irish music, Ashkenazi Jewish klezmer, and other styles of Indian, Russian, French, German, Italian, Arab and Latin music. In the 21st century, American popular music achieved great international acclaim. Even since the ragtime and minstrel songs of the 19th century, African Americans have greatly influenced American popular music. The rural blues of poor black Southerners and the jazz of black urbanites were among the earliest styles of American popular music. At the time, black performers typically did not perform their own material, instead using songs produced by the music publishing companies of Tin Pan Alley. African American blues evolved during the early 20th century, later evolving to create genres like rhythm and blues. During this time, jazz diversified into steadily more experimental fields. By the end of the 1940s, jazz had grown into such varied fields as bebop and jazz. Rock and roll was soon to become the most important component of American popular music, beginning with the rockabilly boom of the 1950s. In the following decade, gospel evolved into secular soul. Rock, country and soul, mixed with each other and occasionally other styles, spawned a legion of subgenres over the next few decades, ranging from heavy metal to punk and funk. In the 1970s, urban African Americans in New York City began performing spoken lyrics over a beat provided by an emcee; this became known as hip hop music. By the dawn of the 21st century, hip hop had become a part of most recorded American popular music, and by the 2010s had surpassed rock music in overall listenership.
Америкалық тамыры бар музыка
Солтүстік Америкадағы алғашқы музыканттар – елдің жүздеген этностық топтарынан тұратын, әрқайсысының өзіне тән халық музыкасы стилі бар жергілікті американдықтар. Осы мәдениеттердің көптегені, сондай-ақ олардың музыкалық дәстүрлері қазір жойылған, бірақ кейбіреулері заманауи формада, мысалы, Гавай музыкасында, салыстырмалы түрде жандап тұр. 16 ғасырда ағылшын, француз және испан қоныс аударушыларының көптеп келуі халық музыкасының жаңа түрлерін әкелді. Содан кейін африкалықтар құл ретінде әкелінді, олар өз музыкаларын әкелді. Африкалықтар Батыс Африканың жүздеген этностық топтарынан шыққандықтан, жергілікті американдықтар сияқты мәдени жағынан да алуан түрлі болды. Америка музыкасы, көптеген жарты шардағы көрші елдер сияқты, африкалық, еуропалық және аз мөлшерде жергілікті әсерлердің қосындысы болып табылады. Ел тарихында кейінірек, этникалық және музыкалық әртүрлілік АҚШ әртүрлі халықтардың балқыту ыдысына айналған сайын өсті. Қытайдан иммиграция 19 ғасырда көптеп басталды, олардың көпшілігі Батыс жағалауға қоныстанды. Кейін жапондық, үнді, шотланд, поляк, итальян, ирланд, мексикалық, швед, украин және армян иммигранттары да көптеп келді. Жаңа АҚШ Конституциясы бойынша авторлық құқығы тіркелген алғашқы ән – Англиядан жақында көшіп келген иммигрант, АҚШ-тағы белгілі композиторлардың бірі Рейнор Тейлор жазған және елдің алғашқы онжылдығындағы ең өнімді және белгілі музыкалық баспагер Бенджамин Карр басып шығарған "The Kentucky Volunteer" болды.
Африкалық-американдық музыка
19 ғасырда америкалық афроамерикандықтар АҚШ Азамат соғысынан кейін құлдықтан босатылды. Олардың музыкасы шотланд және африкалық текті, афроамерикандық госпел сияқты полиритм мен басқа да ерекше африкалық белгілерді қамтиды. Жұмыс әндері мен далалық шақырықтар танымал болды, бірақ 20 ғасырда музыканың маңызды негізіне айналған рухани әндер болды. Спиритуалдар (немесе сол кездегідей, «негр спиритуалдары») – христиан әндері, олардың көп бөлігі Шотландияның шіркеу музыкасына ұқсас, құштарлықпен және жанды вокалмен еректелді. Бұл әндер африкалық және шотландтық үлгідегі «шақыру-жауап» форматында орындалды, ал гимндер колониялық Жаңа Англия хорларында орындалған әндерден алынған, олар моравиялық, ағылшын және голланд шіркеу музыкасына негізделген. Бұл гимндер 18 ғасырдың соңында Аппалачияның оңтүстігіне тарады, онда олар африкалық құлдардың музыкасымен бірікті. 19 ғасырдың басындағы діни жаңару кезеңінде спиритуалдар оңтүстікке кеңіреп тарады. Кейбір ақ адамдар арасында құл музыкасы, әсіресе АҚШ Азамат соғысынан кейін, қара және ақ сарбаздар бірлесіп жұмыс істегенде және оңтүстік құлдары көптеп солтүстікке қашқанда, үлкен танымаллыққа ие болды. 19 ғасырдың соңына қарай миньстрельдік шоулар ел бойынша, тіпті Еуропа континентіне тарады. Миньстрельдік шоуларда актерлер құлдарды әжуалай карикатуралар арқылы еліктеп, «негр музыкасы» деп аталатын әндермен билейтін, бірақ ол шынайы афроамерикандық халықтық стильден мүлдем өзгеше болды. «Кейкуок» деп аталатын афроамерикандық би музыкасының бір түрі де танымал болды, ол 20 ғасырдың басында рэгтаймға айналды.
Аппалач халық музыкасы
Апалачи таулары АҚШ-тың шығыс жағалауы бойымен созылып жатыр. Бұл аймақ елдің көп бөлігімен салыстырғанда тарихи түрде ұзақ уақыт бойы кедей болып келді; көптеген ауылдық Аппалачи халқы жұмыс іздеп қалаларға кетіп, онда "hillbillies" деп аталды, ал олардың музыкасы "hillbilly music" деп белгілі болды. 19-шы және 20-шы ғасырлардың басында Ирландия мен Шотландиядан көптеген көшпендер келді. Олар басқа ұлттардан шыққан кедей ақ халықпен, сондай-ақ көптеген афроамерикандықтармен араласты. Осының нәтижесінде әртүрлі халықтық стильдер пайда болды, олар жиынтығында Аппалачи халық музыкасы деп аталады. Бұл стильдерге жақсы музыкалық топтар, хонки-тонк және блюграсс кіреді, және олар қазіргі заманғы кантри музыкасының бастауы болып табылады. Аппалачи халық музыкасы 1927 жылы Джимми Роджерс пен Картер отбасы Ральф Пирмен тарихи жазу сессиясын бастаған кезде поп-кантри музыкасына қарай дамуын бастады (Барраклау және Вольф, 537). Роджерс көбінесе кедей және бақытсыз адамдар туралы әңгімелер құру үшін блюзден шабыттанған, мұңды лирикалық тақырыптарды орындады (Коллинс, 11), ал Картерлер анық вокалмен, үйлесімді аспаптармен және жақсы мәнді сөздермен көтеріңкі балладаларды ұнатты (Гарофало, 53). Олардың жетістігі халықтық кантри музыкасының дамуына жол ашты және рок-н-ролл жанрының қалыптасуына өз үлесін қосты.
Америкалық тамыры бар музыканың басқа түрлері
Аппалач және афроамерикандық халық музыкасы американдық танымал музыканың көп бөлігінің негізін құрғанмен, АҚШ әртүрлі этникалық топтарға мекендейді. 20 ғасырдың басында осы этникалық топтардың көпшілігі рекорд индустриясын қолдап, «Украина скрипкашыларының патшасы» (Кочан және Китасти, 308) атанған Пауло Хуменюк сияқты шағын халық жұлдыздарын өндірді. Кейбір этникалық музыканттар, мысалы, словендік полька шебері Фрэнки Янкович, бүкіл елде танымал болды. Осы кезеңде 20 ғасырдың басында американдық үндістердің дәстүрлі билері (powwow) кеңінен тарады. Бұл рухани шаралар мен музыкалық өнерлерді қамтитын, көбінесе топтық соққы аспаптарына негізделген ірі тайпалық іс-шаралар еді (Means, 594). 20 ғасырдың алғашқы онжылдықтарында Шығыс Еуропалық еврейлердің көптеп қоныс аударуы және олардың клезмер музыкасы өркендеді. Гарри Кандел және Дейв Таррас сияқты музыканттар өздерінің саласында жұлдызға айналып, АҚШ-ты клезмердің халықаралық орталығына айналдырды (Broughton, 583). Техаста ғасырлар бойы тұрған этникалық мексикалықтар Мексикадағыдан өзгеше «конхунто» стилінде ойнады. Бұл музыканың ерекшелігі – чех полькасының ықпалы болды, ол біртіндеп қазіргі «нортеньо» (Burr, 604) музыкасына айналды. Луизиананың каджун және креолдары ұзақ жылдар бойы өзіндік мәдени ерекшеліктері бар ерекше азшылықты құрады. Каджундар – Акадия аймағынан шыққан француз канадалықтарының ұрпақтары, ал креолдар – афроамерикандық және француз тілді халық. Олардың музыкасы – блюздік еңбек әндерінің, джаз және басқа да ықпалдардың қосындысы болды, сонымен қатар «ла-ла» және «жюре» сияқты стильдерді қамтыды. Бұл жанрлар географиялық тұрғыдан шектеулі болғанымен, жаңарып, бағыттық стильдермен үйлесіп, ғасырдың ортасына қарай танымал «зидеко» музыкасына айналды (Broughton and Kaliss, 558).
Популярлы музыканың басталуы
Америка музыкасының классикалық немесе халықтық емес, танымал деп қарастырылатын алғашқы саласы колониалды Жаңа Англия хорларының ән айтуы және Уильям Биллингс сияқты саяхаттаушы ән шеберлері болды. Осы жерде формалық ноталар, әндердің жолмен айтылуы және қасиетті арфа сияқты техникалар мен дәстүрлер пайда болды, олар біртіндеп оңтүстікке таралып, Ұлы оянудың ажырамас бөлігіне айналды. 1730-40 жылдардағы Ұлы ояну – ақ және қара адамдар (құлдар мен бостандыққа шыққандар) арасында діни құлшыныстың күшті кезеңі болды, нәтижесінде құмарлық, евангелистік «негр рухани әндері» танымалдылығы артты (Феррис, 98). 19 ғасырда спиричуэлдер емес, қара жүзді музыканттар орындаған және Стивен Фостер мен Дэниел Эммет сияқты әйгілі авторлар жазған көңілді комикалық әндер шынымен кеңінен танымал болды. Азамат соғысы кезінде танымал балладалар көп қолданылды, олардың кейбіреулерін Солтүстік және Оңтүстік патриоттық әндер ретінде кеңінен пайдаланды. Соңында, ғасырдың соңында афроамерикалық кеквок регтаймға айналды, ол Солтүстік Америка мен Еуропаның сенсациясына айналды, ал Америка халқы Джон Филипс Сузаның қола оркестрінің марштарына құмар болды. 20 ғасырдың басында Tin Pan Alley танымал музыканың ең ірі көзі болды (Гарофоло, 17). Tin Pan Alley – Нью-Йорктегі «After the Ball Is Over» сияқты би әндеріне ноталар басып шығарған орын. 20 ғасырдың алғашқы онжылдықтарында популярлы, комикалық музыкалық театр дамыды, мысалы, водевиль дәстүрі және Оскар Хаммерштейн II, Джером Керн және Айра Гершвин сияқты композиторлар мен авторлар пайда болды. Сонымен қатар, екі түрлі, бірақ байланысты жанрлар – джаз бен блюз Мемфис, Чикаго және Нью-Орлеанс сияқты қалаларда гүлденді және кейбір кең аудиторияны қызықтыра бастады. Блюз бен джаз американдық танымал музыканың негізін құрады. Жазылған музыканы фонографтар арқылы сату мүмкіндігі музыка индустриясын ән жазушылар емес, жұлдызды орындаушылардың харизмасына сүйенетін бір салаға айналдырды. Үлкен хиттерді жазуға деген қысым артты, сондықтан тіпті Гавайилік болат гитара сияқты шағын трендтер мен модалар да тұрақты әсер қалдырды (болат гитара әлі күнге дейін кантри музыкасында кең таралған). Доминикандық меренге мен аргентиналық танго да өздерінің іздерін қалдырды, әсіресе джазға, ол Латын Америкасының музыкалық өмірінің маңызды бөлігі болды. 1920 жылдары Мами Смит сияқты классикалық блюз әншілері ұлттық деңгейде танымал болды. Осы кезеңде евангелие, блюз және джаз да түрленді, Мемфис, Нью-Йорк, Нью-Орлеанс және Чикаго сияқты әртүрлі қалаларда жаңа қосалқы жанрлар пайда болды. Джаз американдық танымал музыка ретінде блюзді тез алмастырды, ол 1930 жылдардың басындағы би музыкасының бір түрі – биг-бенд свингі түрінде дамыды. Свинг үлкен ансамбльдерді пайдаланды және басқа джаз түрлерінің еркін ағып жатқан стиліне қарағанда, көбінесе импровизацияланбады. Суинг бүкіл елге тараған сайын, басқа жанрлар да танымал дәстүрлерге қарай дамыды. Луизианада каджун және креол музыкасы блюздің әсерін қосып, кейбір аймақтық хит-жазбаларды жасады, ал Аппалачиан халық музыкасы құмыралы топтарды, хонки-тонк барларды және 1940 жылдардың поп-фолькы, блюграсс және кантриге айналған тығыз үйлесімді дуэттерді тудырды. Американың танымал музыкасы американдық қоғамды бейнелейді және анықтайды.
1940-шы және 1950-ші жылдар
1940 жылдары джаз одан да эксперименттік бибоп стиліне өтті. Кантри және халық музыкасы да одан әрі дамып, жаңа танымалдық пен қатал халық музыкасына деген құрметті арттырды.
Рок-н-роллдың таңғы сәті
1920-жылдардан бастап, буги-вуги 1929 жылғы "Crazy About My Baby" әніндегі негізгі рок элементтерінен бастап, 1938 жылғы Бинг Джо Тернердің "Roll 'Em Pete" әніне дейін рок-н-роллға даму бағытын алды, ол дерлік толық формуланы қамтыды. Елдің әр тарапынан келген жасөспірімдер бір-бірімен сәйкес келіп, көптеген бағыттарды құрастырды. Ең маңыздысы, 1940-жылдары жастар мәдениетінің қалыптасуы болды. Алғашқы жасөспірім жұлдыздары пайда болды, олар боби соксер идолы Фрэнк Синатрадан бастау алды; бұл 1940-шы жылдарға дейін негізінен ересектерге арналған танымал музыка үшін жаңа тыңдарман ашты. 1940-жылдары буги-вуги Рой Браунның "Good Rockin' Tonight" сияқты госпел және блюз музыкасынан алынған "рокин" және "роллинг" сияқты сөздерді қолданды. 1950-жылдары рок-н-ролл музыканттары буги-вуги және R&B жұлдыздарының тікелей каверлерін орындауды бастады, мысалы, Бинг Джо Тернердің "Shake Rattle and Roll" әнін (1954 жылы Билл Хейли және оның "Кометтері" тобы орындады) және Биг Мама Торнтонның "Hound Dog" әнін (1956 жылы Элвис Пресли орындады), сондай-ақ Чак Берридің 1955 жылғы "Maybellene" сияқты өздерінің түпнұсқа шығармаларын жасады.
Кантри музыкасының негізі
1940-жылдардың басында Аппалачи фольклорының алғашқы ірі коммерциялық табысы болды. Пит Сигер сияқты әншілер Almanac Singers және The Weavers сияқты топтарда пайда болды. Лирикалық тұрғыдан, бұл орындаушылар Вуди Гатри сияқты ерте автор-әндершілерге сүйенді, ал бүкіл сахна біртіндеп саяси солшылдармен байланысты болды (Гарофоло, 196). 1950-жылдары коммунизмге қарсы үрей кеңірек тарады, және либералды немесе социалистік көзқарастарды ұстанған кейбір орындаушылар музыка индустриясының қара тізіміне енгізілді. 1940-жылдардың ортасында Батыс свинг танымалдылығының шыңына жетті. Ол свинг, блюз, полька және танымал ковбой әндері сияқты әртүрлі ықпалдардың қоспасы болды, сондай-ақ Боб Уиллс сияқты ерте жұлдыздарды қамтыды, ол сол дәуірдегі ең танымал музыканттардың біріне айналды. Хонки-тонк тамырымен, 1940-жылдары қазіргі заманғы кантри музыкасы пайда болды, ол R&B және блюзбен араласып, роккабиллиді құрады. Роккабиллидің алғашқы жұлдыздары Элвис Пресли мен Билл Хейли болды, олар жасөспірім жанкүйерлерге қуаныш сыйлады. Сол кезде афроамерикандық тыңдаушылар R&B, ду-уоп және госпел тыңдады, бірақ бұл стильдер ақ нәсілді тыңдаушылар үшін лайықты деп есептелмеді. Хейли мен Пресли ақ нәсілді болғанымен, афроамерикандық стильде ән айтты. Бұл «жарыс музыкасы» деп белгілі болған нәрсе балаларын бұзады деп алаңдаған ата-аналардың арасында үлкен дау тудырды. Дегенмен, роккабиллидің танымалдылығы өсуді жалғастырды, Чак Берри, Бо Диддли, Литтл Ричард және Фэтс Домино сияқты алғашқы рок жұлдыздарына жол ашты. Кантри жанкүйерлері арасында роккабиллиге жағымсыз қарады. Оның орнына Хэнк Уильямс және Пэтси Клайн сияқты әншілердің поп-дыбыстары танымал болды. Уильямс бесжылдық аралықта (1950–1951) оннан астам хит-парадтағы жеңімпаз әндермен бұрын-соңды болмаған сәттілікке қол жеткізді, соның ішінде бүгінге дейін орындалатын «I'm So Lonesome I Could Cry» және «Cold, Cold Heart» сияқты әндер бар. Уильямс сияқты орындаушылар Теннесси штатының Нэшвилл қаласын кантри музыка индустриясының орталығы ретінде орнатуға көмектесті. Онда кантри және поп музыкасы араласып, «Нэшвилл дыбысы» деп белгіленді.
Госсел және ду-воп
1950 жылдары Махалия Джексон сияқты қуатты әншілер арқылы евангелистік музыка кеңінен танымал болды. Госпел алғаш рет 1948 жылы Джексонның "Move on Up a Little Higher" әні жарық көрген кезде халықаралық тыңдарманға жол тапты, ол соншалықты танымал болды ki, оны жазба дүкендерге жеткізуге үлкермейтін еді. Онжылдықтың соңына қарай музыка көбірек таралғанда, орындаушылар R&B элементтерін қосып, оны дәмді әрі билеуге қолайлы етуге кірісті. Келесі онжылдықтың басында ән сөздері секулярланды, нәтижесінде соул музыкасы пайда болды. Соулдың ең ірі жұлдыздары, Сэм Кук, Дина Вашингтон, Дионн Уорвик және Арета Франклин сияқтылар 1950 жылдардағы госпел сахнасында өнер көрсете бастады. 1950 жылдары вокал музыкасының күрделі түрі – ду-воп та танымал болды және ол 1960 жылдардағы соул мен R&B музыкасына өз үлесін қосты. Жанрдың нақты шығу тегі даулы, бірақ ол Mills Brothers және The Ink Spots сияқты топтарға қарызды, олар біршама R&B стилінде, кезегімен ән шырқап ойнайтын. Госпел элементтері қосылған ду-воптың жарқыраған дыбысы мен романтикалық балладалары оны 1950 жылдардағы музыка сахнасының маңызды бөлігіне айналдырды, бұл 1951 жылдан басталды. Алғашқы танымал топтар – The Five Keys ("Glory Of Love") және The Flamingos ("Golden Teardrops") болды. Ду-воп онжылдықтың соңында The Crows ("Gee") сияқты топтармен бірге дамыды, олар ду-воптың қарқынды стилін және The Penguins ("Earth Angel") арқылы баллада стилін жасады, ал Фрэнки Лаймон сияқты әншілер сенсация тудырды; Лаймон "Why Do Fools Fall in Love" әнінің топ 40-қа кіргеннен кейін ел тарихындағы алғашқы қара нәсілді жас кумир атанды (1956).
Латын музыкасы
Кубадан (ча-ча-ча, мамбо, румба) және Мексикадан (ранчера және мариачи) импортталған латын музыкасы 1950 жылдары қысқа мерзімге танымал болды. АҚШ-тағы ең алғашқы танымал латын музыкасы 1930 жылдардың басында румбамен келді, одан кейін 1940 жылдардың ортасында калипсо, 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдардың басында мамбо, 1950 жылдардың ортасында ча-ча-ча және чаранга, 1950 жылдардың соңында болеро және, соңында, 1960 жылдардың ортасында бугалу пайда болды. Латын музыкасы сол кезеңде джазбен үйлесіп, латын джазы мен босса-нова салқын джазын құрады. Мексикалық техас штатының алғашқы поп-жұлдызы Лидия Мендоса болды, ол 1934 жылы жазуларын бастады. Дегенмен, 1940 жылдарға дейін солтүстік музыкасы Кармен и Лаура және Лас-Германас Мендоса сияқты әйелдер дуэттерінің арқасында танымал болды, олардың бірнеше аймақтық хиттері болды. Келесі онжылдықта романтикалық поп әндерін орындаған «(мексикалық) болероның патшайымы» атанған Чело Сильва өркендеді. 1950 жылдары мексикалық техас қауымдастығында электрогитаралар, барабандар және рок пен джаз элементтері конхунтоға қосылып, жаңа өрбулер болды. Валерия Лонгория – колумбиялық кумбия мен мексикалық ранчераны конхунто тобына енгізген алғашқы маңызды орындаушы. Кейін Тони де ла Роса конхунто биг-бэндтерін электр гитараларын, күшейтілген бахо-сексто және барабан жиынтығын қосып, стильдің қарбалас би ырғақтарын баяулатып жаңартып құрды. 1950 жылдардың ортасында дирижер Исидро Лопес өзінің тобында аккордеонды пайдаланды, осылайша техано музыкасының эволюциясы басталды. Бұл сахнаның алғашқы маңызды жұлдызы Литл Джо болды. Классикалық музыкаға да 20 ғасырдың басынан бері латын музыканттары, Мигель дель Агила және Астор Пьяццолла сияқты композиторлар әсер етті.
Каджундар мен креол музыкасы
Луизиана штатының каджун және креол қауымдастықтары 1950 жылдары жергілікті музыкасының қысқа ғана уақытқа кең танымал болуына куә болды. Бұл, бастысы, 1955 жылы Speciality Records компаниясы үшін жазуларын бастаған Клифтон Чениердің еңбегінің арқасында болды. Ол түпнұсқа каджун және креол музыкасын алып, оған рок-н-ролл элементтерін қосты: қарқынды ритм, құлшына вокал және билеуге ыңғайлы әуен; осының нәтижесінде зидеко деп аталатын стиль дүниеге келді. Чениер трижилттан астам жылдар бойы жазуларын жалғастырып, жүзден астам альбом шығарды және Бузу Чавис пен Баквит Зайдеко сияқты келешек жұлдыздардың жолын ашты.
1960 және 1970 жылдар
1960 жылдары музыка жастардың қарқынды дамып келе жатқан контрмәдениетіне, сондай-ақ түрлі әлеуметтік және саяси мәселелерге тығыз қатысты. Онжылдықтың басында ду-вуптың танымалдылығы шарына 1961 шамасында жетті, сонымен қатар серф музыкасы, қыздар тобы мен алғашқы соул әншілері пайда болды. Осы кезеңде психоделикалық және прогрессивті рок туды, сондай-ақ кейін фанк, хип-хоп, сальса, электронды музыка, панк-рок және хэви-металл болып дамитын музыкалық бағыттардың бастауы болды. Америкалық түбірлерге оралу дәуірі жыныстық азаттық пен нәсілдік шиеленістермен бірге жүрді, нәтижесінде халықтың өміріндегі өзгерістер туралы жазатын әнші-ақындардың лирикалық деңгейі мен музыканың күрделілігі арта түсті.
1960 жылдардың басында
1960 жылдардың басында халық музыкасында маңызды жаңарулар орын алды. Қыздар тобы, серфинг, хот-род және Нэшвилл дыбысы танымал болды, ал Аппалачиан халық музыкасы мен афроамерикандық блюз тамырларының қайта жаңғыруы тыңдаушылардың шағын бөлігі арасында үстемдік құрды. Ұлыбританиядағы жас тыңдаушылардың одан да көп саны американдық блюз тыңдады. Он жылдықтың ортасына қарай The Beatles, The Who және Rolling Stones сияқты британдық блюз және R&B топтары «Британдық шабуыл» деп аталған құбылыстың нәтижесінде хит-парадтарды басып алды, сонымен қатар жаңадан секулярландырылған соул музыкасы мен Бейкерсфилд дыбысының кең таралғанын көрді. Боб Дилан сияқты халықтық әнші-күйшілер де халық музыкасына жаңалықтар әкеліп, оның мүмкіндіктерін кеңейтті, мысалы, стандартты үш минуттан ұзақ синглдар жасады.
Психоделикалық рок
Психоделикалық рок жастар мәдениетімен ең тығыз байланысты жанрға айналды. Ол онжылдықтың ортасында британдық блюз толқынынан пайда болды, сол кезде The Beatles, Rolling Stones, The Yardbirds және The Who сияқты топтар хит-парадтарды биледі, ал The Beach Boys және The Mamas & the Papas сияқты америкалық топтардың бірнеше ғанасы олармен бәсекелесе алды. Ол хиппилермен, соғысқа қарсы қозғалыстармен, азаматтық құқықтармен, феминизммен және экологиямен байланысты болды, соул және фанк музыкасындағы афроцентризмге негіделген Қара күшінің ұқсас өркендеуімен қатар өтті. Вудсток сияқты шаралар 2-ші дүниежүзілік соғыстан кейін дүниеге келген және 1960-жылдардың ортасы мен соңында есейген «Бейби-бумерлер» деп аталатын буынның символына айналды. Онжылдықтың аяғына қарай психоделикалық рок пен жастар мәдениеті бөлініп кетті. Панк-рок, хэви-металл, авторлар әндері және прогрессивті рок пайда болды, ал музыка мен әлеуметтік белсенділік арасындағы байланыс халық музыкасынан көтерілді. Психоделикалық рокты насихаттаған маңызды орындардың қатарында Сан-Францискодағы «Матрикс», «Авалон балулумы», «Филлмор аудиториясы» және «Беркли қауымдық театры», Денвердегі «Отбасылық ит», Детройттегі «Гранде балулумы», Лос-Анджелестегі «Виски А Го Го» және «Калейдоскоп», сондай-ақ Нью-Йорктегі «Кафе Ау Го Го» болды.
Соул және фанк
1960-1970 жылдары Арета Франклин, Дион Уорвик және Диана Росс сияқты әйел соул әншілері танымал болды, ал Джеймс Браун сияқты жаңашыл орындаушылар фанк деп аталатын соулдың жаңа стилін ойлап тапты. Фанк сол кездегі хит-парадтарда болған психоделикалық роктан әсер алып, өте ырғақты, билеуге қолайлы жанға айналды. Онжылдықтың соңында және 1970-ші жылдары фанк та екі бағытқа бөлінді. Sly & the Family Stone поп-фанкты көпшілікке ұнамды етті, ал Джордж Клинтон мен оның P Funk тобы жаңа, психоделикалық фанктың негізін қалады. 1970 жылдары Kool & the Gang және Ohio Players танымал болды. Альбомдық жан да онжылдықтың соңында және келесі онжылдықта пайда болды, Марвин Гей, Ал Грин және Кертис Мейфилд сияқты әртістер жанды жеке әндер шегінен асырып, күрделі әлеуметтік санамен біріктірілген, тұтас альбомдық көркемдік туындылар жасады. Осы альбомдық жан мен фанк аясында, Black Power және азаматтық құқық қозғалысының ықпалымен, Харлемдегі афроамерикандықтар хип-хоп музыкасын ойлап тапты.
Ел және халық
Мерл Хаггард 1960 жылдары Бейкерсфилд дыбысының өрлеуіне бастаушы болды, сол кезде Нэшвилл дыбысының беткейлігінен туған ұлттық толқын кантри музыкасының орталығы мен дыбысын бірнеше жылдың ішінде толығымен өзгертіп жіберді. Осы кезеңде блюграсс Grateful Dead сияқты джем-топтарына зор ықпал етті, сондай-ақ newgrass сияқты жаңа, прогрессивті жанрларға дамыды. Ел бойынша тамырлық музыкаға қызығушылықтың артуына байланысты, Гавайидің бос кілтімен ойналатын гитарасы мен Каджун батпақтық поп музыкасы да кең танылды.
Тежано
1950 жылдардың соңында Тони де ла Розаның биг-бенд тобының үлкен табысымен бірге стиль рок пен поп музыкасының ықпалына көбірек түсті. Эстебан Джорданның көшпенді, импровизацияланған аккордеон орындау өнері танымал болды, бұл El Conjunto Bernal тобының одан әрі сәттілікке жете беруіне жағдай жасады. Берналь ағайындыларының тобы мыңдаған альбом сатты және бұрынғыдан жылдам ырғақтарды пайдаланды.
1970 жылдар
1970-ші жылдардың басында халық музыкасына негіделген Джон Денвер, Кэрол Кинг және Джеймс Тейлор сияқты әнші-күйшілердің үстемдігі болды, одан кейін ауыр металлдың түрлері, глэм-рок, кантри-рок және кейінірек диско өркендеді. Филадельфия соулы мен поп-фанк та танымал болды, әлемдік музыканың қосылыстары көбейді және еврей қауымы арасында клезмер музыкасының жаңадан өркендеуі болды. 1970-ші жылдардың басында Нью-Йоркте хип-хоп туды, ол ақ және қара халық музыкасының, ямайкалық тост өнерінің және Гил Скотт-Херонның поэзиялық өнерінің әртүрлі ықпалынан нәр алды.
Ауыр металдар
Хеви-металдың алғашқы пионерлері британдық The Yardbirds, Led Zeppelin және Black Sabbath топтары болды, бірақ американдық Blue Cheer және The Velvet Underground культ топтары да маңызды рөл атқарды. Олардың музыкасы өткір және блюздік, көбінесе кейінірек туындаған қосалқы жанрларда күшейген қауіпті атмосфераға толы болды. 1970 жылдардың басында хеви-металдың ықпалымен глэм-рок пайда болды, ал Дэвид Боуи сияқты музыканттар гендерлік шекараларды бұзатын киімдерімен және тақырыптарымен танымал болды. Глэм-роктан кейін кең таралған арена-рок пен жеңіл прогрессивті рок топтары басты ағымға енді, мысалы, Styx және Chicago топтары бүкіл онжылдыққа созылған сәтті мансаптарды бастады. Лос-Анджелестік металдың жарқыраған түрі – глэм-металл да өзіне niche аудиторияны тапты, бірақ кең танылуға жете алмады.
Заңсыз ел
Бейкерсфилд саунның басым ықпалымен Вилли Нельсон және Уэйлон Дженнингс сияқты заңсыз кантри әншілері 1970-ші жылдардың ең ірі кантри жұлдыздары болды. Lynyrd Skynyrd және Allman Brothers Band сияқты кантри-рок топтары да кең көрерменге есептелген болатын. Онжылдықтың соңында және келесі онжылдықта олар Брюс Спрингстин сияқты халыққа жақын рок орындаушыларымен қатар басқа жанрлармен бірігіп, ал Двайт Йоакам жетекшілік еткен honky tonk стилі кантри хит-парадтарына оралды.
Хип-хоп
Хип-хоп – 1970-жылдардың басында Бронксте басталган, төрт элементтен тұратын мәдени қозғалыс. Оның екеуі – рэп және ди-джейлік, хип-хоп музыкасын құрайды. Бұл екі элементті DJ Kool Herc Ямайкадан әкелген. Аудандық кештерде ди-джейлер танымал пластинкаларды ойнап, көрермендер билейтін. Біраз уақыттан соң, ди-джей перкуссиялық бөлімдерді (ең танымал, билеуге ыңғайлы бөлік) бөліп, қайталай бастағанда, іс-шараны жүргізу үшін MC пайда болды. MC-лердің сөздері африкалық дауыстық өнер дәстүрлеріне негізделіп, күрделене түсті және рэптің негізіне айналды. Он жылдықтың соңына қарай хип-хоп елдің барлық аймақтарына, әсіресе Лос-Анджелес пен Чикагоға тарады.
Сальса
Нью-Йорктегі кубалықтар мен пуэрто-рикалықтар 1970-ші жылдардың басында қаладағы Латын Америкасының мәдени ықпалдасу орталығында, түрлі көздерді пайдаланып сальсаны ойлап тапты. Пуэрто-Риконың плена және бомба музыкасы, сондай-ақ кубалық ча-ча-ча, сон-монтуно және мамбо ең басты ықпал еткендердің қатарында болды. Бұған қоса, ямайкалық, мексикалық, доминикандық, тринидадтық, аргентиналық, колумбиялық және бразилиялық музыка да әсер етті. Сальсаның алғашқы музыканттарының көптегені, мысалы Тито Пуэнте, Латын Америкасының әртүрлі музыкалық стильдерінде ұзақ өнер көрсеткен. Сальса 1970-ші жылдары және одан кейінгі екі онжылдықта кең танымал болды, Венесуэла, Колумбия, Пуэрто-Рико, Мексика, Перу және әсіресе Кубаға тарады.
Панк-рок
Панк-рок бұрынғыларға қарсы реакция ретінде туындады. Алғашқы панктердің пікірінше, шектен тыс ашкөздік американдық музыканы құртты, сондай-ақ 1970-ші жылдардағы ең танымал топтардың мақтандығы мен өршілдігін жек көрді. Ол Лондон мен Нью-Йоркте пайда болды, және он жылдың соңына қарай көптеген аймақтық орталықтар құрылды, онда Ramones және Patti Smith сияқты өнерпаздар өздерінің қарсы бағытталған жанры үшін бұрынғыдан-жақсы жетістіктерге қол жеткізді. Дегенмен, британдық The Clash тобы АҚШ-тан гөрі Ұлыбританияда одан да кең танымал болды және 1980-ші жылдары халықтық музыкаға панк элементтерін енгізуге жол ашты.
1980 және 1990 жылдар
1980 жылдар хит-парадтарда жаңа толқынның үстемдігімен басталды, содан кейін жібектей тегіс жанның жаңа түрімен жалғасты, ал Американың басты ағынында танымал глэм-метал тренді басымдық танытты. Осы аралықта панк-роктың алғашқы танымалдылығы көріне бастады, ал жаңа альтернативтік рок пен хардкор өз нишаларын тапты. Хип-хоп түрленді, бірнеше әртіс басты жетістіктерге қол жеткізіп, онжылдықтың соңғы айларында кеңінен танылды.
Хип-хоп
1980 жылдары хип-хоп LL Cool J және Куртис Блоу арқылы алғашқы рет кең танылды. Осы кезеңде хип-хоп шығыс жағалаудан елдің ірі қалаларына және шетелдерге тарала берді. Онжылдықтың соңында екі альбом жанрды кеңінен танымал етті. Public Enemy тобының "It Takes a Nation of Millions to Hold Us Back" және N.W.A тобының "Straight Outta Compton" альбомдары аса даулы, кейде зорлық-зомбылыққа шақыратын мәтіндерімен көзге түсті. N.W.A. ерекше маңызға ие болды, доктор Дренің мансабын бастап берді және келесі онжылдықта Батыс жағалауының басым рап дыбысын қалыптастырды. Сол жылы (1989), De La Soul тобының "3 Feet High and Rising" альбомы альтернативті хип-хоптың алғашқы туындысы болды, сондай-ақ хип-хоптың көптеген аймақтық стильдері алғаш рет мойындалды, олардың ішінде Чикаго хип-хаусы, Лос-Анджелес электроклашы, Майами бассы, Вашингтон, округ Колумбияның го-го және Детройттың геттотех стилі бар. Азаматтық құқық қозғалысы мен Public Enemy сияқты топтардың наразылық көзқарастарынан шабыттанған көптеген зиялы және саяси ойлы рэперлер The Coup тобынан Boots Riley бастаған жер асты хип-хопын құрастыра бастады.
1990 жылдар
1990 жылдардың басында хит-парадтарда, әсіресе Extreme сияқты үлгілі топтардың hair metal музыкасы басым болды. Осыған жауап ретінде алғашқы жылдары американдық халық музыкасында үлкен өзгерістер болды. Nirvana-ның Nevermind альбомы, сондай-ақ Alice in Chains, Pearl Jam және Soundgarden топтары негізгі аудитория арасында анти-мейнстрим гранж қозғалысын бастады, ал Dr. Dre-нің The Chronic альбомы оның Батыс жағалауындағы G Funk дыбысын кең танымалдылыққа жеткізді. Алайда, екі бағыт та тез жойылып кетті, гранж Курт Кобейннің өлімімен және альтернативтік рок түрі болған гранжпен көңілі толмағандықтан, мейнстримге айналды. G Funk бірнеше жыл бойы өмір сүрді, шығыс жағалауындағы рэпті хип-хоптың басым дыбысы ретінде ығыстырды. Музыкалық жаңалықтардың күшеюімен Батыс жағалауындағы Тупак Шакур мен Шығыс жағалауындағы Notorious B.I.G. арасында бәсекелестік туды. Онжылдықтың ортасында Тупак пен Бигги атып өлтірілді, ал Dr. Dre-нің Death Row Records лейблы тарап кетті. Шығыс жағалауындағы реперлер Puff Daddy, 50 Cent және Busta Rhymes Шығыс жағалауын қайта жандандырды, ал Атлантаның OutKast және басқа орындаушылар негізгі аудиторияны тапты. 1990 жылдардың ең көп сатылатын әртісі Аланис Морисетт, Тори Амос, Jewel және Сара Маклаклан сияқты әнші-күйшілерге жаңа танымалдылық сыйлады. Гранж және гангста рэптің нәтижесінде соул мен хип-хоптың қосылуынан нео-соул пайда болды, британдық бритпоп танымал болды, ал Sublime және No Doubt сияқты топтар жамайкалық ска мен британдық екі тондық ска/панк фьюжн музыкасының ықпалымен 1980 жылдардың басында пайда болған поп-панк стилін орындады. Техно да танымал болды, бірақ әлемнің көп бөлігіндегідей кең танылмады. Мыңжылдыққа өткен кезде Backstreet Boys және Бритни Спирс сияқты поп-топтар хит-парадтарды биледі, олардың көпшілігі латын ырғақтарымен (Шакира, Рикки Мартин) ерекшеленді, ал Jay Z және Eminem сияқты рэперлер үлкен жұлдыздарға айналды. The White Stripes және The Hives сияқты гараждық рок жандарушылары инди-рок саласында үлкен даңққа ие болды және айтарлықтай табысқа жетті. 2000 жылдардың басында Эминемнің сәттілігінің арқасында поп-хип-хоптың одан әрі өркендеуі байқалды. Шындығында, хип-хоп осы кезеңде барлық танымал музыканың маңызды бөлігіне айналды, нәтижесінде ню-метал сияқты жаңа жанрлар пайда болды. Жа Рул сияқты поп-төбелес рэперлер ұлттық деңгейде танымал болды, бірақ 50 Cent-тің өркендеуімен бірнеше жыл ішінде қатал рэп қайта оралды. Public Enemy және Boogie Down Productions дәстүріндегі саяси бағытталған хип-хоп 1990 жылдардың басынан бері The Coup, Sweatshop Union, Mr. Lif, Paris, Immortal Technique және басқа да топтармен әртараптанды.