Кіріспе

12 ғасырдағы неміс католик дін қызметкері

Адалберт I фон Саарбрюкен (23 маусым 1137 жылы қайтыс болды) 1111 жылдан өмірінің соңына дейін Майнц архиепископы және сайлаушысы болды. Ол Инвеститура даулары кезінде Генрих V, қасиетті Рим императорына қарсы күресте маңызды рөл атқарды және 1125 жылы Генрих V-тің таңдаған мұрагері емес, Лотар III-ті сайлауды қамтамасыз етті, соның салдарынан кейінгі қасиетті Рим императорлары мұрагерлік монархияны сақтау үшін ұступтар жасауға мәжбүр болды.

Өмір

Адалберт – Саарбрюккен графы Фридрихтің кіші інісі. Адалберт Генрих IV және Генрих V императорлары тұсында императорлық канцлер қызметін атқарды. 1110 жылы ол Генрих V-тің император болып таққа отыру рәсімін ұйымдастыру үшін Римге елшілік құрамында жіберілді. Императордың 1111 жылы Папа Паскаль II-ден алған инвеститура құқықтарын қайтаруын қолдағандығы үшін оған Майнц архиепискобының сайлаушы лауазымы берілді. Бірақ, содан кейін Адалберт жеке пікір қақтығыстары мен аумақтық амбицияларына байланысты императорға қарсы шықты. Генрих архиепископ императорлық қамалдарды басқаруды тапсырудан бас тартқаннан кейін, оны үш жылға (1112–1115) сотсыз түрмеге қамады. Майнц халқының көтерілісінен кейін босатылғаннан соң, ол императорға қарсы белсенді жұмыс істеді, императордың айыпталуын сылтау ретінде пайдаланды. Папаның күшті үгіті Германияның көптеген дін қызметкерлерін императорға қарсы бұрды, ал Адалберт тез арада императорға қарсы епископтардың жетекшісіне айналды. 1116 жылы Генрих Италияға кеткенде, Адалберт елдің көп бөлігін императорға қарсы көтерді, және қақтығыс жалғасты. 1119 жылы Папа Калист II билікке келгеннен кейін, ол архиепископты Папаның легаты етіп тағайындады, содан кейін Генрих Майнцке шабуыл жасады. Жауап ретінде Адалберт сакстар ақсүйектерін көтеріліс жасауға көндірді. Екі тараптың шайқасқаннан кейінгі келіссөздері уақытша бітімге әкелді. 1122 жылы Вормс конкордатында император инвеститурадан бас тарғаннан кейін, екеуінің арасындағы қақтығыс белгісіз мерзімге тоқтатылды. Алайда Адалберт Генрихке деген жеккөрушілігін ұмытқан жоқ. 1125 жылы король қайтыс болғаннан кейін, ол алтын мүмкіндікті көрді. Архиепископ Германия монархиясы тым күшті деп санады және оны тұқым қуалаушылықты жоюдан бастап, әлсірету қажет деп ойлады. Бұрынғыда Салиялық патшаларды сайлау, кім патша болатынын анықтау үшін нақты сайлау емес, тірі императорлардың ұлдарына деген жай мақұлдау болған. Осы жағдайда Генрихтің жүрегіне жақын туысы, Швабия герцогы Фридрих II, анық таңдау болды. Бірақ, императорлық белгілерді алғаннан кейін, архиепископ Фридрихтің патшалыққа көтерілуіне кедергі келтірді. Адалберт ақсүйектерді мұрагерлік монархия олардың мүддесіне сай емес екеніне сендірді және оларды салыстырмалы түрде әлсіз кандидат – Саксония герцогы Лотарьді таңдауға көндірді, ол Лотарь III атанды. Осылайша сайлаудың маңызы зор болды, өйткені ақсүйектер енді патшаның тағайындалған мұрагеріне дауыс беруге кепілдік бере алмады, бұл кейінірек патшаларды өз ұлдарын сайлау уәдесіне қарсы бұрынғыдан да үлкен жеңілдіктер беруге мәжбүр етті. Адалберт 1137 жылы қайтыс болып, Майнц соборының шіркеуіне жерленді. Оның орнын Фридрих II-нің екінші ұлы, Адалберт II иеленді (Фридрих II-нің ағасы Саймон I 1135 жылы Саарбрюккен графтығына ие болған).