Кіріспе

Корея туралы жазған алғашқы батыс адамы (1630–1692)

Хендрик Хамель (1630 – 1692 жылдан кейін) – голланд теңізшісі. Ол Корея туралы алғашқы батыстық шотты ұсынды. Хамельдің ерте өмірі және Кореяға сапардан кейінгі өмірі туралы көп мәлімет белгілі емес. Ол 1630 жылы Нидерландыда дүниеге келді және 1650 жылы Голландияның Шығыс Индиясына (қазіргі Индонезия) сапарлады. 1653 жылы Жапонияға бағыт алғанда, Хамель мен оның экипажы Жосонның Джеджу аралында кеме апатына ұшырады, ол кезде Корея түбегіндегі мемлекет болған. Жосонның оқшаулау саясатының салдарынан оларға елден кетуге рұқсат берілмеді. Хамель Жосеонда он үш жыл өткізіп, 1666 жылы Жапониядағы Деджима аралындағы голланд саудалық миссиясына қашып шықты. Сол жерде ол Кореядағы батыстық адамның алғашқы қолдан жазылған тәжірибесін – «Хамельдің күнделігі және Корея Корольдігінің сипаттамасы, 1653–1666» атты еңбекті жазды, ол 1668 жылы Нидерландыда жарияланды. Соңғы жылдары Хамель Нидерланды мен Оңтүстік Корея арасындағы мәдени және экономикалық алмастың құралы мен символына айналды. Екі елде де оған арналған бірнеше ескерткіштер бар.

Ерте өмір және мансап

Хендрик Хамель 1630 жылы Нидерландтың Горинхем қаласында дүниеге келген. Оның ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ. Төрт күннен кейін Хамель мен оның экипажы Жежу қаласына жеткізілді. Саяхатшылармен кездескен соң, жергілікті префект И Вонжин Жосон королі Хёджонға жағдайды баяндап, голландтармен қалай асырасу керектігі туралы кеңес сұрады. Қазан айында жергілікті билік 27 жыл бұрын Кореяда кемесі қираған Ян Янсе Велтевриді, Хамель мен оның экипажымен сөйлесу үшін шақырды. Велтевридің көмегімен голландтар И Вонжинмен жақсы қарым-қатынас орнатты. Олар Велтевридің көмегімен патшадан оларды босатып, үйлеріне, әйелдері мен балаларына қайтаруды өтінді. Патша ресми саясатқа сүйене отырып, олардың өтінішін қабылдамады. Содан кейін патша голландтардан өз елдерінен әндер мен билер орындауын сұрады. 1692 жылы ол әлі үйленбеген болып қалды. Хамельдің мұрасы Нидерланд пен Оңтүстік Корея арасындағы мәдени және экономикалық алмасу құралына айналды, екі елде де оған ескерткіштер орнатылған. 2016 жылы Горинхемде Оңтүстік Корея суретшілерінің туындыларынан тұратын Хамель тақырыбындағы көрме ұйымдастырылды.

Оңтүстік Кореядағы ескерткіштер

Оңтүстік Кореяда Хамельге арналған бірнеше мұражайлар мен ескерткіштер бар. Гангжинде мұражай, Чеджу аралында кеме пішіндес көрме залы бар, ал Оңтүстік Кореяның Йёсу қаласында 10 метрлік "Хамель маяғы" тұр. 1997 жылдың 30 желтоқсанында [бір нәрсе] Оңтүстік Кореяның табиғи ескерткіші деп жарияланды. 2012 жылы Голландияның Ұлттық мұрағаты Хамельдің күнделігінің көшірмесін Йёсу Хамель мұражайына табыс етті.

Құрметтер

Еуропадағы Кореятану қауымдастығы Кореятану саласындағы Хендрик Хамель сыйлығын табыстайды. 2003 жылдан бері Кореядағы Голландия бизнес кеңесі Оңтүстік Кореяда қызмет ететін голландиялық компанияларға Хамель сауда сыйлығын беріп келеді. 2015 жылдың 7 қазанында голландтық KLM әуе компаниясы Оңтүстік Кореялық кәсіпкерге Хамель тақырыбындағы Делфт көк үйін сыйға тартты.

Танымал мәдениетте

2007 жылғы манхуадағы Уильям кейіпкері және оның 2009 жылғы Оңтүстік Корея теледидарлық бейімдемесі Хамельге негізделген. Шоу сюжетінің бір бөлігі мен басқа кейіпкерлері де Хамельдің күнделігінен алынған.