Кіріспе

2004 жылғы Иэн Колдуэлл мен Дастин Томассонның романы

Бұл мақала 2004 жылғы роман туралы. Заң саласындағы тәжірибе үшін «Төрт ереже» деген мақалаға қараңыз. «Төрт ереже» – американдық авторлар Иэн Колдуэлл мен Дастин Томассонның 2004 жылы жарық көрген романы. Принстон университетін бітірген Колдуэлл және Гарвард колледжін бітірген Томассон – балалық шағынан бергі достар, кітапты бітірген соң жазған. «Төрт ереже» романы «Нью-Йорк Таймс» бестселлер тізімінде көшбасшы болып, алты айдан астам уақыт бойы сол көрсеткішін сақтап тұрды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Кітап 1999 жылы Пасха күндері Принстон кампусында өтеді. Оқиға төрт Принстонның соңғы курста оқитын, достас және бірге тұратын студенттерді қамтиды: Том, Пол, Чарли және Гил. Том мен Пол өте сирек кездесетін және құпиялы кітаптың – «Hypnerotomachia Poliphili» – сырын ашуға тырысады. Бұл кітап 1499 жылы Италияның Венеция қаласында басылған инкунабула еді; ол өзгертілген итальян тілінде жазылған күрделі аллегориялық туынды, жиі басқа тілдерден алынған материалдармен және анонимді автордың өзі ойлап тапқан сөздермен толықтырылған. Том, кітаптың баяндаушысы, өмірін «Hypnerotomachia Poliphili» зерттеуге арнаған профессорының ұлы. Роман барысында ол кітапқа деген қызығушылығы мен әкесі мен анасының арасындағы жарысты тудырған, енді оның және қатысты қызы Кэти Марчанның арасындағы келіспеушілікке себеп болатын құмарлықтан қашып тырысу арасында тартысқа түседі. Пол Харрис – жас ғалым, ол «Hypnerotomachia Poliphili» тақырыбында диссертация жазып жатыр және төрт жыл бойына кітапты зерттеуге арнады, кітаптың сырын ашуға жақын. Оның диссертациялық жетекшілері Ричард Карри мен Винсент Тафт – Томның әкесінің достары, кейіннен қарсыластары болды; Тафт пен Корелли кітапты түсіндіруге көмектесетін құжаттарды тауып, ұрлап, жасырды. Атауы кейіпкерлердің «Гипнеротомахияда» жасырын хабарды кодтау үшін қолданған шифрға сілтеме жасайды, ол Италияның Рим қаласындағы кітаптар мен өнердің құпиялы сақталымына апарады, автор Франческо Колонна оларды Джироламо Савонароланың мақтан тұтқан нәрселерді өртеуінен қорғау үшін жасырған. Сондай-ақ, Полдың досы Билл Стейн мен оның диссертациялық жетекшісі Винсент Тафт Полдың диссертациясын ұрлап, оның еңбегін және құпиялы сақталымды өздеріне беру үшін сөз байласып әрекет еткені белгілі болады. Оларды Полдың бай, бірақ тұрақсыз меценаты Ричард Карри осының алдын алу үшін өлтіреді. Карримен болған күрес кезінде, Гил президенті болып табылатын Принстонның тамақтану клубы – Айви клубында өрт шығады, Том қашып құтылады, бірақ Пол мен Карри қаза тапқан деп есептеледі. Трагикалық өрттен кейін бірнеше күн өткен соң табылған жақ сүйегінің сынықтары Карридің тіс деректерімен сәйкес келеді, осылайша Карри өрт салдарынан газ құбыры жарылып қаза тапқаны анықталады. Полдың денесі табылмаса да, ол ұзақ уақыттан кейін жоғалып кеткендіктен қайтыс болды деп есептелді. Бес жылдан кейін, әлі де ауыр халде жүрген және басқа әйелмен жасаған никесі сәтсіз аяқталған Том пошта арқылы шынайы көне (және белгісіз) Боттичелли суретін алады, пошта түтігіне әдемі жазылған құпия қайтару мекенжайымен. Том жүргізген шағын зерттеу суреттің Италияның Флоренция қаласынан жіберілгенін көрсетті. Түтіктегі тағы бір құпия жазу, GEN4519, Томның назарын бірден аударады. Ол оның мағынасын ойлап, ақырында байланыстырады. Киелі кітаптағы Жаратылыс кітабының 45-тарауының 19-аяты. Онда: «Әкеңді алып кел, осы жерге кел», – делінген, содан кейін 45:20-да: «Мүліктеріңді ойлама, Мысырдың ең жақсысы сендерге тиесілі болады», – делінген. Суретті Пол жіберген. Кітап Том Флоренцияға, Италияға Полмен қайта қосылу үшін ұшаққа дайындалып жатқанда аяқталады.

Сыни қабылдау

Кітап сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, New York Times Book Review оны "нағыз жұмбақтар кітабы" деп атады, ал бірнеше сыншы оны "Да Винчи кодына" ұқсатып, жағымды баға берді. Metacritic шолулар жинағында 17 шолу негізінде 100 балдық жүйе бойынша 74 балға ие болды.