Кіріспе

Армадаль желісі – Батыс Австралиядағы Перт қаласындағы қала маңы темір жол қызметі, ол Трансперт жүйесінің бөлігі ретінде Қоғамдық көлік басқармасы тарапынан басқарылады. Армадаль желісінің ұзындығы шамамен [ұзындығын қосу керек] километрді құрайды және Перт станциясынан басталып, оңтүстік-шығысқа қарай Перт қаласының оңтүстік-шығыс аймақтарын қамтиды, соңында Армадаль станциясында аяқталады. Армадаль желісінің тарихы 1890 жылдарға дейін соқталады, ол Оңтүстік-Батыс темір жолы бойындағы қала маңы қызметтерінен пайда болды. 20 ғасырдың бірінші жартысында қала маңы қызметтері кеңейтіліп, ақыры Армадаль станциясына жетті. 1954 жылы дизельдік пойыз қатынасы басталды, бұл станциялардың жиірақ ашылуына жағдай жасады. 1990 жылдардың басында электрлендіру жүзеге асырылды, ал 2005 жылы Торнли желісі Беккенхэм станциясының оңтүстігінде Армадаль желісінің тармағы ретінде ашылды. 2023 жылдың 20 қарашасынан бастап, Виктория Паркі мен Армадаль станциялары арасындағы Армадаль желісі 18 айға жабылады, бұл Виктория Паркі деңгейіндегі темір жол өткелінің жою жобасын және Байфорд станциясына қарай кеңейтуді аяқтау үшін қажет. Желінің 2025 жылдың ортасында қайта ашылуы күтілуде. Жабылуға дейін Армадаль желісі күндіз сағатына төрт пойызбен, ал жүк көлемі жоғары сағаттарда сағатына жеті пойызбен жүріп тұрды. Армадаль желісінің пойыздары әдетте Армадаль мен Каннингтон арасындағы барлық станцияларда тоқтайтын, ал Каннингтон мен Перт арасындағы көптеген станцияларды, Оутс-стрит, Клайсбрук және МакАйвер станцияларын қоспағанда, өткізіп өтетін. Ал Торнли желісінің пойыздары Каннингтон мен Перт арасындағы барлық станцияларда тоқтайтын. Қызмет көрсету үшін негізінен Transperth A сериялы пойыздары қолданылады. 2022–23 қаржы жылында Армадаль және Торнли желілерінде 6 626 803 жолаушы тасымалданды.

Тарих

Батыс Австралияның Перт пен Пинжарра арасындағы Оңтүстік-Батыс темір жолы 1893 жылдың 22 мамырында ашылды. 1893 жылдың 22 тамызында Бунбериден оңтүстікке қарай кеңейтілген жол ашылды. Қызметтерді Батыс Австралия мемлекеттік темір жолдары (WAGR) жүргізді. Бастапқыда теміржол жолаушылар тасымалын шектеген, жолаушылар вагондары жүк пойыздарына қосылды. Алғашында қала маңындағы қызмет болған жоқ, пойыздар Бунбериге дейін жүрді. 1900 жылы Перттен Каннингтонға күн сайын үш рет қала маңындағы қайта қызмет көрсетілді, Келмскотт пен Армадаль ауылдық қалалар деп есептелді, оларға Бунбериге және одан күн сайын пойыз қызмет көрсетті. 1906 жылы Оңтүстік-Батыс темір жолы бойында Мэддингтонға дейін қала маңындағы қызметтер пайда болды. Seaforth станциясы 1948 жылдың 4 мамырында бірнеше онжылдықтардағы желідегі алғашқы жаңа станция ретінде ашылды. Дизельді вагондар 1954 жылы WAGR ADG класынан бастап енгізілді. Бұл пойыздар бу пойыздарына қарағанда жақын станциялармен жұмыс істей алды, сондықтан 1954 жылдың 28 қарашасында үш жаңа станция ашылды: Оутс-стрит, Хигхэм (қазір Беккенхэм) және Стокли (қазір жабық) станциялары. 1954 жылы қала маңындағы қызметтер Армадаль станциясына дейін жетті. Армадаль желісі Фримантель және Мидленд желілері сияқты қарбалас болмағандықтан, Армадаль желісінде әр 40 минут сайын пойыздар болды, ал басқа желілерде пойыздар 20 минут сайын жүрді. Перттің оңтүстік-шығыс дәлізіндегі қала маңындағы даму 1961 жылы Метрополитен аймағының схемасы мен 1970 жылы Перттің дәліз жоспарын қабылдағаннан кейін қарқынды өсті. Кингсли (қазір Шервуд) және Чаллис станциялары 1973 жылы Келмскотт пен Армадаль станцияларының арасында ашылды. Тек 1979 жылы Фримантель желісі жабылғаннан кейін ғана Армадаль желісі қызметтеріне Мидленд желісі қызметтерінің жиілігіне жету үшін жеткілікті жылжымалы құрам болды. 1980 жылдың 2 шілдесінде қайта жаңартылған Келмскотт станциясы ашылды, станцияның платформасында автобус алмасу пункты болды. Бұл автобус-поезд алмасуының алғашқы мысалы болды, ол кейіннен Жондалуп пен Мандура желілерінде кең таралды. Трансперт 1986 жылы Метрополитен көлік сенімінің сауда атауы ретінде қабылданды. Армадаль желісі 1990-шы жылдардың басында электрлендірілді, электрлі Трансперт А сериялы пойыздары 1991 жылдың қыркүйегінде пайдалануға берілді. 2003 жылы WAGR және Көлік департаментінен ауысу үшін Қоғамдық көлік басқармасы құрылды. Бекенхэм станциясынан оңтүстікке қарай Армадаль желісінің бір тармағы – Торнли желісі де салынды. Бұл 2005 жылдың 7 тамызында ашылды. Қайта құрылған Армадаль станциясы 2004 жылдың 6 қарашасында ашылды, ал жаңа және орналасқан жері өзгерген Виктория Парк станциясы 2008 жылдың 2 тамызында ашылды. Сондай-ақ, Метронет құрамына Армадаль желісінің оңтүстікке қарай Байфордқа дейінгі ұзартылуы кіреді. 2022 жылдың ақпан айында Виктория Парк-Канинг деңгейлік қиылыстарын жою жобасы мен Байфордқа кеңейтуді салу үшін Армадаль желісін 18 айға жабу керектігі туралы хабарланды. Бұл жабылу бастапқыда 2023 жылдың басында жоспарланған, бірақ 2022 жылдың тамызынан 2023 жылдың соңына дейін кейінге шегерілді. Виктория Парк пен Армадаль станциялары арасындағы желіні жапқан жабылу 2023 жылдың 20 қарашасында басталды және 2025 жылдың ортасына дейін аяқталуы күтілуде. Байфордқа кеңейтудің қазіргі бюджеттік құны 797 миллион доллар, ал Виктория Парк-Канинг деңгейлік қиылыстарын жою жобасының қазіргі бюджеттік құны 1,047 миллиард доллар.

Сипаттама

Армадаль желісі 1067 мм тар рельс жолын пайдаланады және пойыздың ең жоғары жылдамдығы бар. Пойыздар Бекенхэм және Шығыс Перттегі подстанциялармен қуаттандырылатын жоғары кернеулі электр желісі арқылы қуат алады. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, Армадаль және Торнли желілерінде 2031 жылдың маусымына дейін CBTC жүйесін енгізу жоспарлануда.

Жылжымалы құрам

Армадаль желісі негізінен «Трансперт» А сериялы пойыздарымен қызмет көрсетеді, сондай-ақ кейде «Трансперт» В сериялы пойыздары да пайдаланылады. 2031 жылға дейін барлық А сериялы пойыздар қызметтен шығарылып, Армадаль желісі негізінен В сериялы пойыздармен қамтылатын болады. А сериялы пойыздар 1991 және 1999 жылдар аралығында салынған, олар әдетте төрт вагондық пойыз құрауы үшін біріктірілетін екі вагоннан тұрады. Әр вагонның әр жағында екі-екі есік болады. В сериялы пойыздар 2004 және 2019 жылдар аралығында салынған, олардың әрқайсысы үш вагоннан тұрады және әр вагонның бір жағында екі есік орналасқан. Бұл пойыздардың барлығы негізінен Клайсбрук депосында сақталады.