Кіріспе
Раджастханның раджпут әулеті Сисодия – Раджастханның Мевар аймағындағы Мевар патшалығын билеген руға жататын үнді раджпут әулеті. Бұл рудың аты Сесодия, Шишодия, Сишодия, Шишодья, Сисодья, Сисодия деп те жазылады.
The Sisodia is an Indian Rajput dynasty belonging to the clan that ruled over the Kingdom of Mewar, in the region of Mewar in Rajasthan. The name of the clan is also transliterated as Sesodia, Shishodia, Sishodia, Shishodya, Sisodya, Sisodiya,
Sisodia.
Шығу тегі
Сисодия әулеті өз тарихын 12 ғасырдағы Гухила патшасы Ранасимханың ұлы Рахапаға дейін жегізеді. Ол қазіргі Раджсаманд ауданындағы Шисода ауылын астанасы ретінде құрды, одан кейін оның ұрпақтары Сисодиялар деп аталды. Гухила әулетінің басты тармағы 1303 жылғы Читторгард қоршауында Халджи әулетіне жеңіліспен аяқталды. 1326 жылы Сисодия тармағынан шыққан Рана Хаммир, Баружи Сауда мен оның чаран одақтастарының көмегімен аймақты қайта бақылауға алды, әулетті жаңартып, Гухила әулетінің тармағы – Сисодия әулетінің негізін қалады. Осы әулеттен барлық келесі Mewar махаражалары шықты, және Сисодиялар бұрынғы Гухила астанасы Читторды қайта бақылауға алды. Сисодиялар Малва, Нагор, Гуджарат және Дели сұлтандарына қарсы көптеген шайқастарға қатысты. Олар Дели сұлтандығының ішіндегі көршілес сұлтандықтардың әлсіреуіне елеулі үлес қосты. Раджпрашасти шежіресінде айтылғандай, олардың бірі – Самар Сингх – Притхирадж Чуаханның қарындасы Притхиге үйленді. Оның немересі Рахапа Рана (монарх) титулын қабылдады. Рахапаның ұрпақтары Сисода деген жерде біраз уақыт тұрғандықтан, олар "Сисодия" деп аталды.
Тарих
Ең танымал Сисодия билеушілері Рана Хамир (1326–64 жылдары билеген), Рана Кумбха (1433–68 жылдары билеген), Рана Санга (1508–1528 жылдары билеген) және Рана Пратап (1572–97 жылдары билеген) болды. Маратха империясын құрған Шиваджиге тегі жақын Бхонсле руы да патшалық Сисодия әулетінің бір тармағынан шыққан деп санайды. Наинси өзінің кітабында Шахжидің Рана Лакханың ұлы Чачадан тарағанын айтады. Сол сияқты, Непалдың Рана әулеті де Мевар Раналарынан тарағанын мәлімдейді. Сисодия шежірелерінде Дели сұлтаны Алауддин Халджи 1303 жылы Читторгархқа шабуыл жасағанда, Сисодия ерлері Сака (өлімге дейін шайқас) жасаған, ал әйелдері Жаухар (жауға тірі түспеу үшін өзін өртеу) салғандығы жазылған. Бұл оқиға екі рет қайталанды: 1535 жылы Гуджарат сұлтаны Бахадур Шах Читторгархты қоршағанда және 1567 жылы моғол императоры Акбар оны бағындырғанда. Сисодиялар өлеңдер, мақтаулар мен көркем өнерлерді қолдау арқылы басқа раджпут руларынан өзгешеленетін элиталық мәртебелілікке ие болды. Британдық Шығыс Индия компаниясының офицері Джеймс Тод өзінің «Раджастанның тарихы мен ежелгілігі, немесе Үндістанның орталық және батыс Раджпут мемлекеттері» (1829–1832) атты кітабында осы еңбектерге сүйенді. Оның көп оқылатын кітабы Сисодияның колониялық және постколониялық Үндістанда жоғары раджпут руы ретіндегі беделін таратуға көмектесті.