III ғасырдағы шөл кешіптері және христиан дінінің бастаулары

Кіріспе

Ерте христиан ермегіштер, аскеттер және монахтар, б.з. III ғасыры

Шөл аталары – б.з. III ғасырынан бастап, негізінен Рим провинциясы Египеттің Скетес шөлінде өмір сүрген ерте христиан ермегіштер мен аскеттер. "Апофтегмата Патрум" – шөл даласындағы ерте монахтар мен монахындардың даналығының жинағы, "Шөл аталарының сөздері" деп басылған. Бірінші Шөл атасы – Пауыл Фибский, ал ең танымал – Ұлы Антоний, ол 270-271 жылдары шөлге көшіп, шөлдік монахтықтың әкесі және негізін қалаушысы ретінде белгілі болды. Антоний 356 жылы қайтыс болған кезде, мыңдаған монахтар мен монахындар Антонийдің үлгісімен шөлде өмір сүруге құштар болды, оның өмірбаянын жазған Александриялық Афанасий: "Шөл қалаға айналды" деп жазды. Шөл аталары христиан дінінің дамуына зор ықпал етті. Монахтардың бейресми жиналысынан пайда болған шөлдік монахтық қауымдастықтары христиан монахтығының үлгісі болды, алдымен осы монахтар қатысқан және уағыз айтқан копт қауымдастықтарына әсер етті. Кейбіреулері монофизиттер болды. Ол кеңеске құлақ асып, толық оңашалықты іздеу үшін шөлге тереңірек кетті. Антоний христиан дінінің өзгеру кезеңінде өмір сүрді – 303 жылғы Диоклетиан қудалауы Рим империясындағы христиандарға соңғы ресми қудалау болды. Одан он жыл өткен соң, Диоклетианның ізбасары Константин I христиан дінін Египетте заңдастырды. Шөлге кеткендер христиан қоғамын құрды, ол кезде христиан болу қауіпті емес еді. Антоний шөлдің жалғыздығын, қаталдығын және құрбандығын бұрын көптеген христиандардың ең жоғары құрбандығы ретінде қарастырған шейіттікке балама ретінде қарастырды. Антоний осы бірлікке және материалдық игіліктерден бас тартуға сәйкес өмір сүруге құштар ізбасарларды тез арада тапты. Афанасийдің айтуынша, осы тыйымдардан Антоний Құдайдан ерекше нығметтер алды, мысалы, ауруларды емдеу, басқаларды Құдай арқылы емделуге сендіру және кейде Құдаймен сөйлесу қабілеті. Осы кезеңде шөлдік монахтық бірдей уақытта бірнеше аймақтарда пайда болды, соның ішінде Египет және Сирия, ал Шөл аталарының копт дәстүрлері Нубияға да тарады. Сол редакторлар сонымен қатар Шөл әкелері мен аналарының көптеген анонимді сөздері мен әңгімелерін мойындады, олар халық арасында кеңінен таралды. Бұл материалдар қазір "Аноним Патрум Апофтегматасы" (Шөл аталарының анонимді сөздері) деп аталатын жинаққа жиналды. Бұл сөздер тақырып бойынша шамамен реттелген (мысалы: қарапайымдық, қайырымдылық және т.б.). Қазіргі кездегі жүйелі жинақ бір ғасырдан кейін (шамамен 500 ж.б.э.) пайда бола бастады және "Алфавиттік жинақтан" және "Анонимді сөздерден" алынған сөздерді жинақтап, жиырма бір тарау бойынша жүйелі түрде реттеді. Бұл жинақта шамамен 1200 мақала бар, сондықтан ол екі ескі жинақты толыққанды біріктірмейді. Сөздердің әртүрлі жинақтары көбінесе бір-бірімен толысады.

The Desert Fathers were early Christian hermits and ascetics, who lived primarily in the Scetes desert of the Roman province of Egypt, beginning around the third century AD. The Apophthegmata Patrum is a collection of the wisdom of some of the early desert monks and nuns, in print as Sayings of the Desert Fathers. The first Desert Father was Paul of Thebes, and the most well known was Anthony the Great, who moved to the desert in AD 270–271 and became known as both the father and founder of desert monasticism. By the time Anthony had died in AD 356, thousands of monks and nuns had been drawn to living in the desert following Anthony's example, leading his biographer, Athanasius of Alexandria, to write that "the desert had become a city." The Desert Fathers had a major influence on the development of Christianity. The desert monastic communities that grew out of the informal gathering of hermit monks became the model for Christian monasticism, first influencing the Coptic communities these monks were a part of and preached to. Some were monophysites He followed the advice and made the further step of moving deep into the desert to seek complete solitude. Anthony lived in a time of transition for Christianity—the Diocletianic Persecution in AD 303 was the last great formal persecution of Christians in the Roman Empire. Only ten years later, Christianity was made legal in Egypt by Diocletian's successor Constantine I. Those who left for the desert formed an alternate Christian society, at a time when it was no longer a risk to be a Christian. The solitude, austerity, and sacrifice of the desert was seen by Anthony as an alternative to martyrdom, which was formerly seen by many Christians as the highest form of sacrifice. Anthony quickly gained followers eager to live their lives in accordance with this solidarity and separation from material goods. From these prohibitions, it is recorded by Athanasius that Anthony received special privileges from God, such as the ability to heal the sick, inspire others to have faith in healing through God, and even converse with God on occasion. Around this time, desert monasticism appeared nearly simultaneously in several areas, including Egypt and Syria, and some of the Desert Fathers's Coptic traditions also spread to Nubia. The same editors also recognised a number of anonymous sayings and tales of the Desert Fathers and Mothers that were popularly circulated. This material was gathered into a collection now known as the Anonymous Patrum Apophthegmata (Anonymous Sayings of the Desert Fathers). These sayings were loosely ordered by subject (for instance: humility, charity etc.). The collection now known as the Systematic Collection began to emerge a century later (c. 500 AD) and features sayings from the Alphabetic Collection and the Anonymous Sayings, combined and systematically ordered under twenty one chapters. This collection contains about 1200 items and therefore does not completely combine the two older collections. The various collections of sayings often overlap.

Қазіргі заманғы басылған мәтіндер

Айгүл, Елизавета. Серапион Тмуиске берілген Антонийдің араб тіліндегі өмірі: Мәдени естелік қайта қарастырылды. Этна архиепископы Хризостомос. Шөлдің ежелгі әкелері: Эвергетиностың Мәсіхтегі құштарлықтар мен кемелдік туралы аудармалары. Этна архиепископы Хризостомос. Эвергетиностың толық мәтіні. Арас, Виктор (аудармашы). Монастырлық жинақ. Бейсли Топлифф, Кит, ред. Таза христиандық өмірді іздеу: Шөл әкелері мен аналарының айтқандары мен әңгімелері. Бадж, сэр Э. А. Уоллис. Шөл әкелерінің жұмағы: 1 және 2 том. Кейін, Эндрю. Египеттегі грек монахтарының тарихы: Кейінгі төртінші ғасырдағы монахтардың өмірбаяны. Карриган, Генри Л. Шөлден келген мәңгілік даналық: Шөл әкелерінің жазбалары. Хрисавгис, Джон; Уорд, Бенедикта. Шөлдің жүрегінде: Шөл әкелері мен аналарының руханияты. Хрисавгис, Джон; Пенкетт, Роберт (аудармашылар). Скетис әкесі Исаия: Аскетикалық сөздер. Коуэн, Джеймс. Шөл әкесі: Әйя Антониймен шөлде. Грегг, Роберт С. Афанасий: Антонийдің өмірі және Марцеллинге жолданған хат. Грюен, Ансельм. Аспан сіздің ішіңізден басталады: Шөл әкелерінен келген даналық. Келлер, Дэвид Г. Р. Даналық оазисі: Шөл әкелері мен аналарының әлемі. Любифайд, Колм (аудармашы). Иоанн Кассиан: Конференциялар. Матараццо, Джон. Vitae Patrum: Vitae Patrum кітабынан әке Антонийдің өмірі. Мейерс, Грегори. Шөлге құлақ қойыңыз: Шөл әкелері мен аналарынан рухани жетілудің құпиялары. МакГакин, Джон Энтони. Мистикалық тараулар кітабы: Жанның көтерілуі туралы медитациялар, шөл әкелерінен және басқа ерте христиан ойшылдарынан. Мертон, Томас. Шөлдің даналығы: Төртінші ғасырдың шөл әкелерінен айтылған сөздер. Мертон, Томас. Шөлдің даналығы. Мертон, Томас. Шөлдің даналығы. Номура, Юши (аударма және сурет); Нувен, Анри Дж. М. (кіріспе). Шөл даналығы: Шөл әкелерінің айтқандары. Номура, Юши. Шөл даналығы: Шөл әкелерінің айтқандары. Палмер, Г. Е. Х.; Шеррард, Филипп; Уэр, Каллистос (аудармашылар). Филокалия: Киелі таудың қасиетті Никодим және Коринфтің қасиетті Маркарий жинаған толық мәтін: 1-4 томдар. Прайс, Р. М. (аудармашы). Теодорет Киррскийдің Сирия монахтарының тарихы. Қасиетті Паисий монастыры. Материкон: Әке Исаияның құрметті монахиня Теодораға берген нұсқаулары, Киелі Теофанның кіріспесімен. Строхмайер, Джон, ред. Египеттің қасиетті Антонийі: Бірінші шөл әкесінің қасиетті өмірі мен үйретілгендері. Сван, Лора. Ұмытылған шөл аналары: Ерте христиан әйелдерінің айтқандары, өмірбаяндары және әңгімелері. Уэдделл, Хелен. Шөл әкелері. Уорд, Бенедикта (аудармашы). Шөл әкелері: Ерте христиан монахтарының айтқандары. Уорд, Бенедикта. Шөл әкелеріндегі ой-өріс: Ерте Мысыр монахтарының өмірі мен ойлауындағы диакризис. Уорд, Бенедикта (аудармашы). Шөл әкелерінің айтқандары. Уорд, Бенедикта. Шөл әкелерінің даналығы: Апофтегмата Патрум. Уорд, Бенедикта. Шөл әкелерінің даналығы. Уорд, Бенедикта, Рассел, Норман. Шөл әкелерінің өмірі: Египеттегі монахтар тарихы. Уорд, Бенедикта, Блум, Энтони. Шөл әкелерінің даналығы. Шөл әкелерінің даналығы (1979). Шығыс православие кітаптары. Уортли, Джон (аудармашы). Ақсақалдар кітабы: Шөл әкелерінің айтқандары: Жүйелі жинақ. Уортли, Джон (аудармашы). Анонимді шөл әкелерінің айтқандары: Таңдамалы басылым және толық ағылшын аудармасы. Уортли, Джон (аудармашы). Лаузиак тарихы.

Agailby, Elizabeth. The Arabic Life of Antony Attributed to Serapion of Thmuis: Cultural Memory Reinterpreted. Archbishop Chrysostomos of Etna. The Ancient Fathers of the desert: Translated narratives from the Evergetinos on passions and perfection in Christ. Archbishop Chrysostomos of Etna. The Evergetinos: A Complete Text. Arras, Victor (translator). Collectio monastica. Beasley Topliffe, Keith, ed. Seeking a Purer Christian Life: Sayings and Stories of the Desert Fathers and Mothers. Budge, Sir E. A. Wallis. Paradise of the Desert Fathers: Volumes 1 & 2. Cain, Andrew. The Greek Historia Monachorum in Aegypto: Monastic Hagiography in the Late Fourth Century. Carrigan, Henry L. Eternal Wisdom from the Desert: Writings from the Desert Fathers. Chryssavgis, John; Ward, Benedicta. In the Heart of the Desert: The Spirituality of the Desert Fathers and Mothers. Chryssavgis, John; Penkett, Robert (translators). Abba Isaiah of Scetis: Ascetic Discourses. Cowan, James. Desert Father: In the Desert with Saint Anthony. Gregg, Robert C. Athanasius: The Life of Antony and the Letter to Marcellinus. Gruen, Anselm. Heaven Begins Within You: Wisdom from the Desert Fathers. Keller, David G. R. Oasis Of Wisdom: The Worlds of the Desert Fathers and Mothers. Luibheid, Colm (translator). John Cassian: Conferences. Matarazzo, Jon. Vitae Patrum: The Life Of Abba Antony from the Book of the Vitae Patrum. Mayers, Gregory. Listen to the Desert: Secrets of Spiritual Maturity from the Desert Fathers and Mothers. McGuckin, John Anthony. The Book of Mystical Chapters: Meditations on the Soul's Ascent, from the Desert Fathers and Other Early Christian Contemplatives. Merton, Thomas. The Wisdom of the Desert: Sayings from the Desert Fathers of the Fourth Century. Merton, Thomas. Wisdom of the Desert. Merton, Thomas. The Wisdom of the Desert. Nomura, Yushi (translation and art); Nouwen, Henri J. M. (introduction). Desert Wisdom: Sayings from the Desert Fathers. Nomura, Yushi. Desert Wisdom: Sayings from the Desert Fathers. Palmer, G. E. H; Sherrard, Phillip; Ware, Kallistos (translators). The Philokalia: The Complete Text Compiled by St. Nikodimos of the Holy Mountain & St. Markarios of Corinth: Volumes 1 4. Price, R. M (translator). A History of the Monks of Syria by Theodoret of Cyrrhus. St. Paisius Monastery. Matericon: Instructions of Abba Isaiah to the Honorable Nun Theodora with an Introduction by St. Theophan the Recluse. Strohmeier, John, ed. St. Antony of Egypt: The Holy Life and Teachings of the First Desert Father. Swan, Laura. The Forgotten Desert Mothers: Sayings, Lives, and Stories of Early Christian Women. Waddell, Helen. The Desert Fathers. Ward, Benedicta (translator). The Desert Fathers: Sayings of the Early Christian Monks. Ward, Benedicta. Discernment in the Desert Fathers: Diakrisis in the Life and Thought of Early Egyptian Monasticism. Ward, Benedicta (translator). The Sayings of the Desert Fathers. Ward, Benedicta. The Wisdom of the Desert Fathers: The Apophthegmata Patrum. Ward, Benedicta. The Wisdom of the Desert Fathers. Ward, Benedicta; Russell, Norman. Lives of the Desert Fathers: The Historia Monachorum in Aegypto. Ward, Benedicta; Bloom, Anthony. The Wisdom of the Desert Fathers. Wisdom of the Desert Fathers (1979). Eastern Orthodox Books. Wortley, John (translator). The Book of the Elders: Sayings of the Desert Fathers: The Systematic Collection. Wortley, John (translator). The Anonymous Sayings of the Desert Fathers: A Select Edition and Complete English Translation. Wortley, John (translator). The Lausiac History. .