Кіріспе

Иоанн V Элемон, сондай-ақ Иоанн қайырымды, Иоанн садақашы, Иоанн мейірімді немесе Иоанн жанашыр деп те аталады, ол 7 ғасырдың басында (606-616 жылдары) Александрияның Халкедондық/Мелькиттік патриархы болды. Ол 560 жылы Аматуста дүниеге келген. Бастапқыда император Гераклий тағайындаған, кейіннен императордың монофизиттерді қуғындау әрекеттеріне қарсылық көрсетті. Өмірінің соңында ол Кипрге қайта қашуға мәжбүр болды, онда 620 жылы қайтыс болды. Ол өз заманы үшін ерекше еді. Ол үйленген, балалы адам болды, дінге кірмеген адам ретінде епископқа сайланды және шейіт болмай-ақ қасиетті адам атанды. Ол Батыста ізбасарлары бар Византия дәуіріндегі сирек әулиелердің бірі. Ол «Алтын аңыз» кітабындағы қасиеттілердің бірі болды. Ол Сент-Джон ауруханалық орденінің, яғни Батыс крестонос әскери ордендерінің бірінің алғашқы қамқоршысы ретінде танымал болды. Бұл орден бүгінде Мальта рыцарлары ретінде сақталған. Ұлыбритания Достастығында «Сент-Джон жедел жәрдем корпусы» оның құрметіне аталған. Ол Рим католик және Грек православие шіркеулерінде қасиетті саналады. Сонымен қатар, ол Италияның Касарано және Кипрдің Лимассол қалаларының қамқоршысы. Оның өмірбаянын Кипрдегі Неаполь епископы Леонтий жазған, ол оны жеке таныған сияқты.

Ерте өмір

Ол Амат қаласында Кипр әкімі Эпифанийдің ұлы ретінде дүниеге келді және жоғары текті әулеттен шыққан еді. Жастығында ол үйленді және балалары болды, бірақ әйелі мен балалары көп ұзамай қайтыс болды, одан кейін ол діни қызметке кірді.

Александрия патриархы

Патриарх Теодор қайтыс болғаннан кейін, Александриялықтар император Фокастан Иоаннды оның орнын басуын сұрады, және осылай болды. Ол жасаған алғашқы қадамдардың бірі – мыңдаған мұқтаж адамдардың тізімін жасау болды, оларды ол ерекше қамқорлығына алды. Кедейлерді ол әрдайым өзінің "көрнекті тұлғалары" деп атады, себебі олардың Жоғары Сотта зор ықпалы бар еді. Ол барлық топтағы мұқтаж адамдарға көмектесті. Ол симонияға қарсы күрескен реформатор және діни білім беруді жақсарту арқылы адалдыққа қарсы күресті. Ол сондай-ақ кедейлердің мүддесі үшін салмақтар мен өлшемдер жүйесін қайта ұйымдастырды және шенеуніктер арасындағы жемқорлыққа тоқтатты. Александриядағы шіркеулердің санын жетіден жетпіске дейін көбейтті. Иоаннның билігіндегі ерекше оқиға – қаладағы әйелдердің арасында қызмет еткен Газалық Виталис атты монахтың еңбегі. Патриархтың нашар аудандарды аралап жүргенімен танымал болған бұл монахты жазаламағаны үшін даналықпен әрекет еткені ескерілді, және оның шешімі Виталис қайтыс болғаннан кейін ғана, монахтың мейірімділік миссиясы туралы хабар белгілі болғанда расталды.

Леонтиус өмірінен оқиғалар

Жас кезінде Жохан зәйтүн гүлдерімен әшекейленген, Ұлы Патшаның үлкен қызы – Қайырымдылық екенін айтқан сұлу қыздың көрінісін көрген. Бұл оқиға Жоханның санасына терең ойылып қалған еді. Енді, ол ірі көлемде қайырымдылық жасау мүмкіндігіне ие болған соң, Шығыс елдерінің барлығында кедейлерге жасаған жомарттығымен кеңінен танылды. Кеме апатына ұшыраған саудагерге үш рет көмек көрсетілді, алғашқы екі рет көмек оған көп пайда әкелмеді. Бірақ үшінші рет Жохан оған кемемен бірге бидай жүгін дайындап берді, қолайлы желдің күшімен ол Британияға дейін жетті, онда бидай тапшылығы болғандықтан, ол өзінің қалаған бағасын алды. Ал мұқтаждығы жоқ, бірақ садақа сұраған адам сарай қызметкерлерінің күдігіне ілікті. Бірақ Жохан: «Оған беріңдер, мүмкін, ол біздің Раббымыздың кейпінде келген шығар», – деді. Ол аптасына үш рет ауруханаларды аралап, көптеген құлдарды босатып жіберді. Жохан өзінің епархиясының барлық кірісін мұқтаждарға жәрдемдесуге арнады. Бір бай адам оған әдемі жамылғы сыйлады. Ол жамылғыны бір түнге қалдырып, сосын сатып, ақшасын садақа етті. Бай адам сол жамылғыны қайта сатып алып, Жоханға тағы да сыйлады, осы оқиға бірнеше рет қайталанды. Бірақ Жохан: «Кім шаршамайды екенін көреміз», – деп құрғақ айтты. Оның тақуалығының тағы бір мысалы – ол өзінің қабірін қаздырды, бірақ толық аяқтамады, және барлық мемлекеттік іс-шараларда оның алдына келіп: «Мырзам, сіздің қабіріңіз аяқталмаған, оны аяқтауға бұйрық беріңіз, өйткені сіз өлімнің қай уақытта келетінін білмейсіз», – деп айту үшін бір қызметшіні тағайындады. 614 жылы Сасанидтер Иерусалимді тонағанда, Жохан қашып бара жатқан христиандарға көп мөлшерде азық-түлік, шарап және ақша жіберді. Бірақ соңында парсылар Александрияны басып алды, ал Жохан қартайған шағында туған жеріне қашуға мәжбүр болды, онда ол қайтыс болды.

Өлім және құрметті

Жохан 616 және 620 жылдар аралығында Кипрде қайтыс болды. Кипрден оның денесі Константинополге, содан кейін 1249 жылы Венецияға көшірілді, онда оған арналған Chiesa di San Giovanni Elemosinario шіркеуі бар, бірақ оның қабірлік қалдықтары басқа шіркеуде, Сан-Джованни-ин-Брагорада, жеке капеллада сақталған. Оның тағы бір қабірлік қалдығы 1489 жылы Сұлтан Баязид II Мажарстан королі Матиас Корвинға жіберілді. Ол Буда қамалындағы оған арналған жеке Патшалық капеллаға орналастырылды. Қазір оның денесі Словакияның Братислава қаласындағы Святого Мартина соборындағы Әйгілі Иоанн капелласында жатыр. Мальтадағы Коспикуа қаласындағы шіркеу оған арналған, сондай-ақ сол қаладағы Санта-Маргарита бекінісінің бірі де оның атымен аталады.

Өмірбаян

Оның қасиетті өмірбаянын замандасы Неапольдік Леонтий жазған.