Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Этностық топ
Ethnic group
Пуюма, сондай-ақ Пинююмайяндар, Пейнан немесе Бейнан деп те аталады, Тайвань аборигендерінің жергілікті топтарының бірі болып табылады. Халық әдетте Тайваньдың шығыс жағалауындағы Тайтун округінде тұратын Чихпен және Наньванг топтарына бөлінеді. 2000 жылы пуймалардың саны 9606-ға жетті. Бұл Тайваньның жалпы жергілікті халқының шамамен 2,4%-ын құрады, бұл оларды алтыншы ірі жергілікті топқа айналдырды. Пуймалар пуйма тілінде, сондай-ақ мандарин және тайваньдық хоккьин тілінде сөйлейді. "Пююма" атауы "бірлік" немесе "үйлесім" дегенді білдіреді және бастапқыда Наньванг диалектісін сөйлейтіндердің өзіндік атауы болған. Zeitoun және Cauquelin (2006) сонымен қатар Пуюма сөзін pu' uma деп талдауға болатынын айтады, бұл "егістікке жіберу" дегенді білдіреді.
The Puyuma , also known as the Pinuyumayan, Peinan or Beinan, are one of the indigenous groups of the Taiwanese aborigines. The people are generally divided into the Chihpen and Nanwang groups, both resident in Taitung County on the east coast of Taiwan. In the year 2000, the Puyuma numbered 9,606. This was approximately 2.4% of Taiwan's total indigenous population, making them the sixth largest indigenous group. The Puyuma speak the Puyuma language, as well as Mandarin and Taiwanese Hokkien. The name "Puyuma" means "unity" or "concord" and was originally the autonym of the speakers of the Nanwang dialect. Zeitoun and Cauquelin (2006) also note that the word Puyuma can be analyzed as pu' uma, which means "to send to the field".
Киім-кешек
Пуйма халқының дәстүрлі киімдері – түрлі түстерге, ою-өрнектерге және ерекше киімдерге толы, мәдени ерекшеліктерін және қоғамдағы ролін білдіруде маңызды рөл атқаратын көркемдік туынды. Киім қызыл, сары, жасыл, сондай-ақ ақ және қара түстердің үйлесімінен тұрады. Онда жылан қабығына ұқсайтын көп қабатты ромб тәрізді ою-өрнектер және әсемдеме ретінде жіңішке кресттік тігіспен жасалған суреттер бар. Бүгінде Пуйма халқының көпшілігі батыс үлгісіндегі киімдерді тағуға көшкенімен, маңызды мерекелер мен тойларда дәстүрлі киімдер әлі де басымдыққа ие. Этностық топтың киімдері жасқа қарай өзгеріп отырады, әсіресе ерлер киімдерінде айқын өзгерістер байқалады. 13-21 жастағы жігіттер мен ерлер қатаң жаттығу кезінде қарапайым киім киеді, яғни көк түсті жеңсіз көйлек пен қызыл белбеумен байланған қысқа юбка киеді. 22 жасқа толғаннан кейін, үйленуге жарамды жасқа жеткенде, олар әйелдердің назарын аудару үшін көріктей киімдерді тағуға бастайды. Олар көк немесе қара түсті, кресттік тігіспен безендірілген, жасыл белбеу, артына қоңыраулар ілген белбеу, жамбы (белге ілінетін қылыш) және бетель жаңғағы салынған сөмке киеді. Киімге шыны мұныштар немесе күміс көкірек әшекейлері қосылады. Ақ бас киімше және гүлдермен жасалған сахапутан киімді аяқтайды. 60 жасқа келген ерлер жеңсіз камзол (lumbaw) және төртбұрышты бас киім (kabun) киеді, бұл олардың ақсақалдар қатарына өтуін білдіреді. Әйелдер ерлер сияқты ұзын жеңді, кесілген корсет киеді, бірақ түсі ақ немесе көк болады. Корсет әдетте қара (кейде ақ) және алдыңғы жағына кестеленген қалтасы бар багельп (bagelup) деп аталатын шағын алжапқышпен үйлестіріледі. Қартайғанда багельп сугунмен ауыстырылады, ол қызыл белбеумен белге байланады. Төменгі киім қара түсті юбкадан тұрады, оның ішкі жағына кестеленген ою-өрнектер салынған, ал сыртында сол жағынан ашық қырлы юбка жабылады. Аяқтардың төменгі бөлігі екі тікбұрышты қара матамен жабылады, олар төрт баумен бөкшелерге бекітіледі. Әйелдер күміс қоңыраулар, жапондық монеталар, мұныштардан жасалған бас киімдер, күміс шашқыштар, көкірек әшекейлері, күміс және мұныштардан жасалған білезіктер сияқты әртүрлі аксессуарлар тағады. Ерлер киімдерінде қолданылатын гүлдермен жасалған бас киім әйелдер киімінің де маңызды бөлігі болып табылады.
The traditional clothing of the Puyuma people is a vibrant tapestry of colors, patterns, and distinctive garments that play an important role in expressing cultural identity and societal roles. The clothing is designed with a combination of red, yellow, and green hues, as well as black and white. It features a multi layered diamond pattern resembling snake scales, accompanied by subtle cross stitch designs for added detail. Although most of the Puyuma people nowadays wear the western style clothes, traditional attire still predominates during significant holidays and festivals. The ethnic group's clothing varies across different age levels, with a more significant transition of clothes for men. Boys and men, aged 13–21, wear simple attire during strict training, featuring a plain blue blouse and a short skirt tied with a red belt. Upon reaching marriageable age (over 22 years), they start to wear more attractive clothes to catch attention from women. They wear dark blue or black ensembles with cross stitch patterns, a green belt, bells belt attached on the back, a saber (sword worn at the waist), and a betel nut bag. Attire is then accessorized with glass beads or silver breast ornaments. A white headscarf and crown of flowers sahaputan completes the look. In old age (60 years), men shift to a sleeveless waistcoat lumbaw and a square hat kabun, symbolizing their transition to the Elder category. Women wear the same long sleeved cropped bodice as men, except the color is bright blue or white. The bodice is paired with a bagelup, a small apron usually black (sometimes white) with a front embroidered pocket. In old age, the bagelup is replaced by the sugun, an apron tied at the waist with a pink belt. The lower attire then features a black underskirt with subtle embroidery, topped by an open skirt crossing on the left side, revealing inner skirt embroidery. Additionally, the lower part of the legs are covered with two rectangles of embroidered black cloth secured by four straps around the calves. Women wear a variety of accessories, including silver bells, Japanese coins, bead headbands, silver hairpins, chest ornaments, silver and bead bracelets. The crown of flowers mentioned in the context of men, remains an integral part of women’s attire, as well.