Япондық альпинист Ясуко Намбаның тағдыры

Кіріспе

Жапондық таушы (1949–1996)

Ясуко Намба (難波康子) – Жеті шыңға көтерілген екінші жапон әйел (Джунко Табеиден кейін). Намба Жапониядағы Federal Express компаниясында бизнесмен болып жұмыс істеді, бірақ тау шатыру хоббисі оны бүкіл әлемге сапарлатты. Ол алғаш рет 1982 жылы Жаңа жыл күні Килиманджаро шыңына көтерілді, және дәл екі жылдан кейін Аконкагуа шыңына шықты. 1985 жылы 1 шілдеде Денали, ал 1992 жылы 1 тамызда Эльбрус тауының шыңына жетті. 1993 жылы 29 желтоқсанда Винсон массивінің, ал 1994 жылы 12 қарашада Карстенц пирамидасының шыңына көтерілгеннен кейін, Намбаның соңғы мақсаты Эверест тауы болды. Ол Роб Холлдың Adventure Consultants компаниясымен келісімшарт жасап, 1996 жылдың мамырында шыңға шықты, бірақ 1996 жылғы Эверест апаты кезінде түсіп келе жатып қаза тапты.

Жеке және кәсіби өмірі

Эверест апатына қатысуына дейін Ясуко Намба Токиода (Жапония) Federal Express компаниясында персонал менеджері болып жұмыс істеген. Ол күйеуі Кеничи Намбасы мен ағасынан кейін қалды. Екеуі де кейін оның денесін Эвересттен қайтарып алу үмітімен Непалға сапар шекті.

Өлім

1996 жылғы 10 мамырда 47 жастағы Намба Эверест шыңына жетті, бірақ бұл рекордын 50 жасында Эверестке шыққан поляк Анна Червинска бұзды. Ол кешке дейін таудың биігінде болды, ал қарлы боран басталғанда төмен түсіп жатқан еді. Намба, серігі Бек Уэзерс және олардың гиді Майк Грум (Adventure Consultants) мен Скотт Фишердің (Mountain Madness) клиенттері Оңтүстік Колда қалып қойды, ал қатты қар салдарынан лагерінің қайда екенін анықтай алмады. Кейін Грум Намбаның оттегісі бітіп қалған күйінде де, оттегі маскасын тағып жүргенін айтты. Намба мен Уэзерс екеуі де нашар халде болғандықтан, екі гид (Грум мен Нил Бидлмен, Mountain Madness) оларды қолдап тұруға мәжбүр болды. Топ лагерьге қайтуға тырысты, бірақ гидтер бұл бекер және қауіпті екенін түсініп, дауылдың басылуын күтті. Фишердің гидтерінің бірі Анатолий Букреев түнде IV лагерден тұтқынға түскен альпинистерді іздеуге шықты. Бірнеше адамға көмектескен соң, ол Сэнди Питтман мен Тим Мэдсенге соңғы рет оралды. Мэдсен Намбаның қаза болғанын және Уэзерстің "құтқаруға болмайтын жағдайда" екенін ойлап, екеуін жалғыз қалдырды. Келесі күні Adventure Consultants-тың клиенттерінің бірі Стюарт Хатчинсон Намба мен Уэзерсті іздеу тобын ұйымдастырды. Хатчинсон екеуінің де жағдайының нашар екенін, оларды базалық лагерьге жеткізуге мүмкін емес екенін анықтады және қалған альпинистерге ресурстарды сақтау үшін оларды жалғыз қалдыруға шешім қабылдады. Уэзерс күтпеген жерден аман қалды және лагерьге өз күшімен қайтып келді, ал Намба шаршау мен суықтан қаза тапты. Джон Кракауэрдің "Жынысқа дейін ауа" кітабында Нил Бидлмен Намбаны құтқара алмағаны үшін өзін кінәлі сезінгенін жазды. Букреевтің "Көтеріліс" кітабында оның жалғыз қазасына өкініш білдіріліп, оның 90 фунт салмақты кішкентай әйел болғаны және кем дегенде серіктерінің арасында қайтыс болуы үшін біреу оны лагерьге сүйреп әкелуі керек болғаны айтылды. Кейіннен Индонезия ұлттық құрамасымен Эверестке жасаған экспедициясы кезінде Букреев 1997 жылғы 28 сәуірде Намбаның денесін тапты. Ол оны құстардан қорғау үшін қабір жасап, бірнеше күннен кейін Намбаның өмірін құтқара алмағаны үшін оның күйеуінен кешірім сұрады. 1997 жылы оның күйеуі Намбаның денесін таудан түсіру операциясын қаржылады. 2008 жылы PBS бағдарламасының "Frontline" Дэвид Бриширстің "Эвересттегі дауыл" фильмі үшін жасаған материалдарында Джон Таске Намбаны сипаттап, оның өліміне ықпал еткен факторлар туралы ойларын білдірді: "Ол кішкентай әйел еді; мен одан бетер жігерлі қыз көрген емеспін. Салмағы шамамен 100 фунтқа жетпейді, бірақ жігері салмағынан екі есе көп болды. Алайда, табиғаттың өзі, гипотермия, дене массасы – оның денесі кішкентай болды; ол орташа салмағы екі еселенген адамнан гөрі тез суықтап кететін еді". 1996 жылғы мамыр айының ортасында "Юнайтед Пресс Интернешнл" тілшісіне сұхбат берген Эверестке алғаш шыққан әйел Жунко Табей Намбаның жеті шыңға шығуы және одан кейін қайтыс болуы туралы сұраққа: "Мен оның жетістігін естігенде қуаныштан секіріп кеттім, бірақ мен өз әпкемді жоғалтқандаймын және қатты өкініп отырмын", – деді.

On May 10, 1996, the 47 year old Namba reached the summit of Everest, becoming the oldest woman to do so (her record was later broken by Anna Czerwińska of Poland who summited Everest at age 50). She was still high on the mountain rather late into the afternoon, and was descending when a blizzard struck. Namba, fellow client Beck Weathers, and their guide Mike Groom from Adventure Consultants and clients from Scott Fischer's Mountain Madness were stuck on the South Col, while a whiteout prevented them from knowing where their camp was located. Groom later said that Namba insisted on putting her oxygen mask on despite the fact that she had run out of oxygen. Both Namba and Weathers were so weak that the two guides (Groom and Neal Beidleman from Mountain Madness) had to support them. Although the group tried to head to the camp, the guides soon realized it was pointless and dangerous, and waited for a break in the storm. One of Fischer's guides, Anatoli Boukreev, set out from Camp IV into the night to find the cluster of trapped climbers. After assisting several other people, he came back one last time for Sandy Pittman and Tim Madsen. Madsen, who assumed that Namba was dead and Weathers was a "lost cause," left the two alone. The following day, Stuart Hutchinson, one of the clients on Adventure Consultants, organized a search party to find both Namba and Weathers. Hutchinson found both in such bad shape that they were unlikely to live long enough to be carried down to Base Camp, and he decided to leave the two alone to save limited resources for the other climbers. While Weathers survived against all expectations, and walked back to camp, Namba died from exhaustion and exposure. Jon Krakauer's book, Into Thin Air, describes the anguish of Neal Beidleman, who felt guilty that he was unable to do anything more to save Namba. Boukreev's book The Climb expressed profound regret at her lonely death, saying that she was just a little 90 pound woman, and that someone should have dragged her back to camp so she could at least die among her companions. On a later expedition to Everest with the Indonesian National Team, Boukreev found Namba's body on April 28, 1997. He constructed a cairn around her to protect her from scavenging birds, and a few days later apologized to her widower for failing to save Namba's life. Later in 1997, her husband funded an operation that brought her body down the mountain. In 2008 materials created by the PBS program "Frontline" for David Breashears' film Storm Over Everest, John Taske described Namba and presented his thoughts on factors which may have contributed to her death, saying "She was a little lady; I've never met a girl more determined. About 100 pounds in weight, no more, but as far as determination goes, she was twice that weight in determination. However, nature being what it is, hypothermia, body mass – she had a small body mass; she would have gotten desperately cold much more quickly than an average person twice her weight." When asked for her thoughts regarding Namba's Seven Summits achievement and subsequent death, Junko Tabei, the first woman to summit Everest, told a reporter from United Press International, Inc. in mid May 1996: "I jumped for joy when I heard she did it, but I feel like I have lost my sister and I am very sorry."

Мұра

1996 жылғы апаттан кейін шерпалар Горак Шеп маңында екі естелік чортен салды: біреуі Роб Холлға, екіншісі Роб Холлдың серіктері Даг Хансен, Энди Харрис және Ясуко Намбаға арналған. Екі чортенді дұға тулары байланыстырады.

Фильмдердегі бейнелеулер

Акеми Отани 1997 жылғы "Into Thin Air: Death on Everest" телефильмінде Намба рөлін ойнады. Наоко Мори 2015 жылғы "Эверест" фильмінде Намба рөлін ойнады.