Кіріспе

Америка Азамат соғысының шайқасы

Полковник Джон Итон Туртеллотттің басқаруындағы шағын федералды гарнизон – 93-ші Иллинойс жаяу әскері, 18-ші Висконсин жаяу әскері және Туртеллотттің өзінің 4-ші Миннесота жаяу әскерінен құралған жартылай бригада (1-ші бригада, 3-ші дивизия, XV корпус) болды. Оңтүстік дивизиясы келгенге дейін Шерман Римнен (XV корпусының 3-ші бригадасы, 4-ші дивизиясы) дивизия командирі, бригада генералы Джон М. Корстың басшылығымен Аллатунаға күштерді жіберуді бұйырды, ол екі бригаданың да басқаруын өз қолына алды. Федералды әскерлер теміржолдың екі жағындағы екі топырақ қорғанысында (редутта) мықты қорғаныс позицияларын иеленді және көптеген сарбаздар, оның ішінде 7-ші Иллинойс әскерлерінің көп бөлігі, Генринің қайта зарядталатын мылтықтарымен қаруланған еді.

Шайқас

Француз дивизиясы 5 қазанның таңертеңгі сағаттарында Аллатуна Gap маңына жетті. Шабуыл таңғы сағат 7:00-де басталды, онда Конфедерацияның он бір 12 фунттық қола Наполеон зеңбірегі Одақтың бекіністерін атқылай бастады. Конфедерация артиллериясы Майриктің артиллерия батальонының екі батареясын, капитан Алсид Буаншоның Луизиана батареясын, капитан Джеймс Коуэннің Миссисипи штаты, Уоррен округіне қарасты батареясын және Сторрдың артиллерия батальонын, француз дивизиясы, капитан Р. Ф. Колбтың Алабама батареясын қамтыды. Френч Аллатуна сағасындағы бірнеше шақырым қашықтықтағы блокхаусты беруге мәжбүрлеу үшін бір зеңбірекпен жасақталған отрядқа бұйрық берді. 12-ші Висконсин батареясының алты зеңбірегі Конфедерация артиллериясына жауап берді. Екі сағаттық артиллериялық бомбалаудан кейін Френч бас тарту туралы талап жіберді, бірақ Корс бас тартты. Содан кейін Френч өз бөлімшелерін шабуылға жіберді: Сеарстың бригадасы солтүстіктен (бекіністердің арт жағына қарсы) және Кокреллдің Миссури бригадасы, Янгтың қолдауымен батыстан. Корстың әскері екі сағаттық шабуылдан аман қалды, бірақ теміржолдың батыс жағындағы Жұлдызды бекініске қарсы шабуылға ұшырады, олар тұтқындалып, Туртеллотттың шығыс бекінінен күш-жабдық жіберуіне себеп болды. Ауыр қысым астында Федералдылардың берілуге мәжбүр болуы мүмкін болды, бірақ түске қарай Френч өзінің кавалериясынан Акуорттан күшті Одақтық күш жақындап келе жатқаны туралы хабар алды, сондықтан ол сағат 14:00-де шегінді. Келесі күні таңертең Римнен қосымша күштер Аллатунаға жетті.

Салдары

Аллатуна салыстырмалы түрде кіші, бірақ қанды шайқас болды, қаза болғандардың үлесі жоғары болды: 706 одақтың (оның ішінде 200 тұтқын) және 897 конфедерациялық әскердің. Дегенмен, өзінің өмірбаяндығында генерал және президент Грант Корс пен оның адамдарының көрсеткен қайраткерлігін жоғары бағалады. Корс шайқаста жараланды және келесі күні Шерманға мына хабарламаны жіберді: "Менің жақ сүйегім мен бір құлағым жоқ, бірақ тозақты жеңуге әлі де дайынмын". Француз теміржол кесігін және федералды гарнизонды басып алуға сәтсіз тырысты, әсіресе онда сақталған миллион рационды басып ала алмағанына және кері шегінер алдынан оларды өртеп жібермегеніне өкінді. Генерал Шерманның "фортты ұстап тұрыңыз" деген белгісі арқылы Аллатунаға жіберген хабары Чикаголық уағызшы Филип П. Блисстің кейіннен танымал діни әнұранына, "Фортты ұстап тұрыңыз" атты әнге әсер етті, онда "Фортты ұстап тұрыңыз, себебі мен келемін" деген қосымша сөздер болды, ол кейіннен кең таралған тіркес болып қалды. Бір миф бойынша, генерал Шерман гарнизонға "фортты ұстаңдар" және "мен келе жатырмын" деген белгі бергенде, ол тек алдап айтқан және генерал Корсқа Аллатунаны қорғауға көмектесу үшін күш жібермеген. Бұл миф одан әрі жалғасып, генерал Френч одақтың күштері Аллатунаға қарай жол тартқандығы туралы жалған ақпаратқа сенеді, бұл Теннессидегі Худ армиясынан оның конфедерациялық күштерін бөліп тастайды деп ойлады және осылайша Аллатунаға шабуылды тоқтатты. Дегенмен, қолжетімді тарихи құжаттарды қарастырғанда, генерал Шерман өзінің естеліктерінде генерал-майор Джейкоб Д. Кокс басқарған Екінші жиырма үшінші корпусына Аллатунаға батысқа қарай баруды, жол бойындағы үйлерді және үйінділерді өртеп, күштің жақындап келе жатқанын көрсетуді бұйырғанын еске алды. Шерман қосты: "Армияның қалған бөлігі Аллатунаға бағытталды". Кокс күштеріне генерал Френчті Теннессидегі Конфедерация армиясынан бөліп тастау міндеті жүктелді. Ол Аллатунаны қорғауға көмектесуге немесе генерал Френчті негізгі Конфедерация армиясынан бөліп тастауға тым кеш келгенімен, Шерман еске алды: "Осы жолмен бірнеше жедел жәрдем машиналары мен артта қалғандар табылған". Алайда, сол күні берілген бұйрықтарды мұқият қарастырғанда, сағат 14:00-де, Френч кері шегінуін бастаған кезде және оқиғаларға әсер ету үшін тым кеш болғанда, Шерман тек Кокс пен Екінші жиырма үшінші корпусына Кеннесо тауының солтүстігінде және шығысында орналасуға бұйрық берді. Олар күні бойы Атлантадан солтүстікке қарай жүріп кетті. Шерман тіпті 14-ші корпустың оң жақ қанатын қорғауға арналған позицияға бағыттау үшін штаб офицерін жіберді. Сағат 3-те сигнал беру офицері Кокстың Мариеттадан тек сол кезде өткенін хабарлады. Тек 6 қазанда, шайқастан кейінгі күні, Шерман Коксқа "ертең ертеңгі таңда баруға дайын бригаданы дайындаңыз" деп бұйрық берді. Бригада 7-ші күні таңертеңге дейін Үлкен Шэнтиден шықпады және шайқастан екі күн өткен соң шамамен сағат 11-ге дейін Аллатунаға жетпеді. Шындығында, Шерманның есте сақтау қабілеті қате болған. Ол Коксқа 7-ші күні Даллас-Акуорт жолын барлауды бұйырды, бірақ жол бойындағы оттарды жағу мақсаты Кеннесо тауының үстіндегі Шерманның оның ілгерілеуін қадағалай алуы үшін болды. Шерманның 5-ші күні күш-жабдықты жіберу туралы бұйрығына оның атты әскеріне жіберілген бірнеше уақытынан тыс хабарлар жақын келді. Шерман бригадир генерал Кеннер Гаррардтың атты әскерлері дивизиясына Аллатунаға, бірақ, әрине, шайқас аяқталғаннан кейін бұйрық берді. Кейіннен бұйрық өзгертілді, гарнизонның ұсталғаны анық болғаннан кейін күшті бір эскадрильяға дейін қысқартты.