Кіріспе

Австралиялық геолог және фотограф

Ричард Дэнтри (Richard Daintree) (13 желтоқсан 1832 – 20 маусым 1878) – Австралияның көрнекті геологы және фотографы. Ол әсіресе Солтүстік Квинслендтің алғашқы мемлекеттік геологы болды, болашақта пайдалану үшін алтын кен орындарын және көмір қабаттарын ашты. Дэнтри экспедициялар барысында фотосуретті қолданудың пионері болды, ал оның фотосуреттері 1871 жылғы Өнер және өнеркәсіп көрмесінде Квинслендтің үлесін құрады. Көрменің сәттілігінен кейін 1872 жылы ол Лондон қаласындағы Квинслендтің бас өкілі болып тағайындалды, бірақ 1876 жылы денсаулығының нашарлауы және кейбір қызметкерлерінің немқұрайлылығы салдарынан отставкаға кесуге мәжбүр болды, алайда Дэнтридің өзінде ешқандай кінә болған жоқ. Солтүстік Квинслендтегі бірнеше нысан Дэнтринің есімімен аталады, олардың ішінде Дэнтри қаласы (Квинсленд), Дэнтри ұлттық паркі, Дэнтри өзені, Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілуге үміткер Дэнтри ылғалды орманы және Дэнтри рифі бар.

Тәрбие қызметінің алғашқы жылдары - 1864 жылға дейін

Ричард Дэнтри Англияның Хантингдоншир графтығындағы Хемингфорд Абботс ауылында дүниеге келді. Ол Бедфорд мектебінде білім алып, 1851 жылы Кембридж университетінің Крайст колледжінде оқуға түсті, бірақ бір жылдан кейін денсаулығының нашарлауына байланысты оқуын тоқтатты. Жылы климатты іздеп Австралияға көшіп келген ол 1852 жылы Викториядағы алтын алауына қатысып, қысқа мерзімге алтын іздеуші болды. 1854 жылы Дэнтри Виктория геологиялық қызметінде Альфред Селвиннің геолог-ассистенты болып тағайындалды. Дэнтри Лондонға қайтып, Корольдік кен мектебінде талдау және металлургияны оқыды. 1857 жылы оқу кезінде Дэнтри фотосуретке қызығушылық танытты. Австралияға оралғаннан кейін ол Мельбурндағы Коллинз көшесіндегі Антуан Фаушери студиясына жұмысқа орналасты. Олар бірлесіп «Викторияның күн суреттері» альбомын жасады, ол сол кездегі Мельбурн суреттерінен, сондай-ақ Виктория алтын кен орындары мен Австралия аборигендерінің сирек кездесетін суреттерін қамтыды. 1858 жылы «The Argus» газеті осы тақырыпта он бөлімнен тұратын жарияланымды жарнамалады, онда «50 үлкен фотосурет, отарлық атақты тұлғаларымыздың, ландшафтымыз бен теңіз көріністерінің, жеке және қоғамдық архитектурамыздың бейнесі» деп көрсетілді. «Стереомоноскоптың ойлап табылуы, оның арқасында кез келген мөлшердегі күн суретіндегі нысандар көрерменнің көзіне көлемді және бедерлі болып көрінеді, табиғаттың фотосуреттеріне қосымша құндылық сыйлайды». Джек Като «Австралиядағы камера тарихы» атты еңбегінде Джон Паско Фокнердің туысы Виктория мемлекеттік кітапханасына сатқан «Күн суреттерінің» көшірмесін қарап, «стереомоноскоп» деген шатастыратын терминнің мағынасын түсіндірді; бұл стереограммалар емес, «Вена ғалымы жасаған Петцваль линзасымен түсірілгенін көрсетті, ол нысанға өткір фокус берді, ал фонға жұмсақ фокус берді, нәтижесінде нысан көтеріліп, бедерлі көрінеді. Бұл линза топтар мен қарапайым суреттер үшін ғана қолданылған. [Фаушеридің] қалалық көріністері барлық жерде анық болды». Дэнтри 1859 жылдың қаңтарында Геологиялық қызметке қайта оралды және геологиялық далалық жұмыста фотосуретті қолдануды дамытуға үлкен үлес қосты. Оның Виктория алтын кен орындарының суреттері 1862 жылы Лондонда өткен Халықаралық көрмеде көрсетілді. Ричард Дэнтри 1857 жылдың 1 желтоқсанында геодезист Генри Футтың қызы Леттис Агнес Футке үйленді. Олардың екі ұлы мен алты қызы болды.

Квинслендтегі жұмыс

Дейнтри 1864 жылы Геологиялық зерттеулер кеңсесін тастап, Уильям Ханнмен бірге Бурдекин өзеніндегі мал шаруашылығы меншіктерінде тұрақты серіктес болды. Бұл оған алтын іздеу және фотосуретке деген қызығушылықтарын дамытуға мүмкіндік берді. Келесі бірнеше жылда ол бірқатар жаңалықтар ашты, соның ішінде 1867 жылы Кейп-Ривердегі бірнеше алтын кен орындары, 1869 жылы Гилберт және 1869-70 жылдары Этеридж. Дейнтри Квинсленд штатының Коллинсвилл қаласында Боуэн өзенінің жанындағы көмір қабаттарын жүйелі түрде зерттеген және Эйнсли өзенінде мыс кенін тапқан алғашқы адам болды. Квинслендте болған кезінде Дейнтри үкіметтік геологиялық зерттеу кеңсесін құруды қолдады және оның күш-жігері 1868 жылы кеңсе құрылғанда нәтежесін берді. Ол 1868 және 1870 жылдар аралығында Солтүстік Квинслендтің бас геологы болып тағайындалды. Осы кезеңде ол Солтүстік Квинслендтің геологиялық зерттеуін жүргізді, ал Кейп-Ривер алтын кен орындарының фотосуреттері Квинсленд алтын кен орындарындағы өмірдің құнды куәлігі болып табылады. Оның орнын Роберт Логан Джек басты. Ричард Дейнтри саяхаттарында ботаникалық үлгілерді де жинады. Квинсленд гербарийінің жазбаларында ол Рокхэмптон, Квинсленд және Орталық Квинслендтің тауларынан ботаникалық үлгілер жинағаны көрсетілген. Олардың ішінде *Acacia excelsa* Benth. де бар, бұрын Фердинанд фон Мюллер оны *Acacia daintreeana* деп атаған. Дейнтри ашқан алтын кен орындары 1860 жылдардың соңында мал шаруашылығының дағдарысынан кейін Солтүстік Квинслендке көмектесуде маңызды рөл атқарды, бірақ ұзақ мерзімді перспективада Этеридж кені ғана тиімді болды. Дегенмен, оның жұмысы Солтүстік Квинслендке алтын іздеушілерді тартуға ықпал етті, бұл жаңа ашылуларға және аймақтың алтын ресурстарын дамытуға әкелді.

Англияға оралу

Ричард Дэйнтри 1871 жылы Лондондағы өнер және өнеркәсіп көрмесінде Квинслендтің көрмесін ұйымдастыруға жауапты комиссар болып тағайындалды. Оның фотосуреттер мен геологиялық үлгілер жинақтары Квинслендтің көрменің стендісінің негізін құрады. Бірақ Дэйнтри, оның отбасы және көрме материалдарын тасымалдаған кеме Оңтүстік Африкада апатқа ұшырағанда, оның көптеген жұмыстары жоғалып кетті. Осы қиындыққа қарамастан, оның фотосуреттерінің арқасында көрме жақсы әсер қалдырды. Австралиялық колониялардың бәрі де көрмеге көптеген инвесторлар мен көшіп келуге ниеттенген адамдар келгендіктен, жақсы әсер қалдыруға тырысты. Дэйнтри тез арада көрменің тиімді өкілі ретінде танылды. Көрменің сәттілігі 1872 жылдың басында Ричард Дэйнтридің Квинслендтің Бас Агенты болып тағайындалуына әкелді. Осы лауазымда Дэйнтри тағы алты көрмеде қатысуды ұйымдастыруға міндеттелді. Бас агент ретінде Дэйнтри Квинслендке көшіп келуді ынталандыру үшін үлкен күш жұмсады, колония туралы лекциялар оқу үшін көп саяхаттады және өзінің фотосуреттерін қамтитын тартымды нұсқаулықтар шығарды. Алайда, Квинсленд премьер-министрі Артур Макалистер кейбір жаңа иммигранттардың сапасы және кеңседегі тиімсіздіктер, тіпті одан да жаман жағдайлар туралы алаңдады. Соңында Макалистердің уайымдары оны 1875-76 жылдары кеңсеге тексеру үшін Лондонға жеке саяхаттауға итермеледі. Дэйнтри жеке өзі адал және еңбекқор екені анықталды, сондықтан ол 1876 жылдың мамыр айында Святого Михаила және Святого Георгия орденінің серігі болып тағайындалды. Бірақ күнделікті әкімшілікпен айналысатын қызметкерлердің түрлі заңбұзушылықтар жасағаны анықталды, нәтижесінде олар жұмыстан босатылды. Дэйнтридің денсаулығы нашарлап, ол лауазымынан кетіп қалды. Ол екі қыс бойы Францияның оңтүстігінде ауруынан айығуға тырысты. Бірақ 1878 жылдың 20 маусымында ол туберкулезден Беккенхемде, содан кейін Кентте қайтыс болды. Дэйнтридің фотосуреттері – солтүстік Квинслендтегі алғашқы қоныстанушылардың өмірінен сақталған сирек куәліктердің бірі. Қазір он шыны тақта Австралияның Канберрадағы Ұлттық мұражайында сақтаулы. Ұлттық мұражайдағы он шыны тақтаның Квинслендті насихаттауға арналған Дэйнтридің күш-жігерінің бір бөлігі болғаны мүмкін. Олардың тақырыбы, негізінен кеншілер мен олардың тұру және жұмыс жағдайлары, Дэйнтридің Британиядағы лекцияларын суреттеу үшін қолданылған болуы мүмкін, осылайша иммигранттарды тартуға көмектескен. Дэйнтридің шыны тақталарының көп бөлігі 1940 жылға дейін Англиядағы Дэйнтри отбасының қорында сақталды, содан кейін көптеген негативтер Квинсленд Корольдік тарихи қоғамына сыйға берілді, бірақ он тақта 1982 жылы аукционға шығарылғанға дейін Дэйнтри отбасының қорында қалды. Кейін сол аукционның жеңімпаздары 2007 жылы тақталарды Ұлттық мұражайға сатты.

Жұмыстардың тізімі

Дэнтри, Р. (1863). Бакус батпағынан Басс бұғазына дейінгі аймақтың геологиясы туралы есеп / Р. Дэнтри. Мельбурн: Джон Феррес, Мемлекеттік басылым. Дэнтри, Р. (1873). Квинсленд, Австралия: Оның аумағы, климаты және өнімдері, ауыл шаруашылығы, мал шаруашылығы және минералды ресурстар және т.б., эмиграция ережелерімен / Ричард Дэнтри. Лондон: Г. Стрит. Дэнтри, Р. (1878). Австралиядағы алтынның кездесу ерекшеліктері туралы хабарлама / Ричард Дэнтри. Сіздің орныңыз: Геологиялық қоғам. Дэнтри, Р., Карратерс, У., және Этеридж, Р. (1872). Квинсленд колониясының геологиясы туралы жазбалар / Р. Дэнтри; Р. Этеридж және У. Карратерстің қазбалардың сипаттамаларын қамтитын қосымшасымен. Лондон: Геологиялық қоғам.