Кіріспе

1160 жылы жазылған ирланд қолжазбасы

Линстер кітабы (LL) – 1160 жыл шамасында жасалған ортағасырлық ирланд қолжазбасы. Қазіргі күні Дублин Тринити колледжінде MS H 2.18 (каталог № 1339) тіркелгі нөмірімен сақталуда. Бұрын ол «Лебор на Нуачонгбала» – «Нуачонгбаил кітабы» деп аталған, бүгінде Угавал деп белгілі монастырьға тиесілі болған. Кітаптың Таллахт мартирологиясы сияқты кейбір бөліктері қазір Дублин университетінің қорында сақталған.

Күні және шығу тегі

Бұл қолжазба жинақталған туынды, және оның жасалуына бірнеше адам қатысқан сияқты. Басты жинақтаушы және көшіруші, болжам бойынша, Аэд Уа Кримтайнн болған, ол Шаннон өзеніндегі Тир Да Глас монастырының аббаты, қазіргі Терригласс (Типперри графтығы), және бізге мәлім соңғы аббат. Бесттің пікірін Дублин, Корольдік Ирланд академиясының MS B. iv. 2 қолжазбасының мәліметтері де растайды, ол да 17 ғасырдың басына жатады. Рудольф Турнейсен атап өткендей, көшіруші «Лейнстер кітабынан» бірнеше мәтінді көшірген, көзін «Leabhar na h Uachongbála» деп көрсеткен, бұл «Leabhar na Nuachongbála» («Ноугхавал кітабы») болуы мүмкін. Үшіншіден, 14 ғасырда Лейнстер кітабы Стрэдбаллиде (Лаоис графтығы) орналасқан, ол бастапқыда «жаңа қоныс» (Нугхавал) деп аталған Нуахонгбаил монастырының орны, кейін Оугхавал деп аталған.

Мазмұны

Қолжазба 187 жапырақтан тұрады, әрқайсысы шамамен 33 см х 23 см өлшемде. Қолжазбадағы бір жазбада 45-ке жуық жапырақтың жоғалғаны айтылған. Бұл кітап – кең ауқымды жинақ, ортағасырлық ирланд әдебиеті, шежіре және мифологиясының ең маңызды көздерінің бірі. Онда, басқалармен қатар, Лебор Габала Эренн (Басқыншылықтар кітабы), Тайн Бо Куайлнге (Кули мал шабуылы) ең толық нұсқасы, Метрикалық Диндшенхас және De excidio Troiae Historia-ның ирланд тіліне аудармасы/беимделуі, сондай-ақ негізгі томнан бөлінуге дейін Таллахт мартирологы сияқты мәтіндер бар. Дипломатиялық басылым 29 жыл бойы Дублин жоғары оқу институтында алты томдық болып жарық көрді.

Басылымдар

Аткинсон, Роберт. Ленстер кітабы, кейде Глендалоу кітабы деп атайды. Дублин, 1880. 1–374 беттер. Факсимиледік басылым. Дипломатиялық басылым.