Кіріспе
Шеф – Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолының Чикаго, Иллинойс және Лос-Анджелес, Калифорния қалалары арасында жүйген американдық қашықтықтан жүретін жолаушылар пойзы. Санта-Фе 1926 жылы «California Limited» пойызын толықтыру мақсатында «Шеф» пойызын іске қосты. 1936 жылы «Супер Шеф» енгізілді. 1948 жылы «Супер Шеф» қайта іске қосылғаннан кейін, Лос-Анджелес және Чикагодан күн сайын рейстер жасады және Ратон жотасы арқылы өту кестесіне байланысты «Шеф» пойызынан асып түсіп, Санта-Федің стандартты тасымалдаушысына айналды. Кейбір сарапшылар пікірінше, «Шеф» және 1968 жылы «Шефтің», «Түркіз лаунжының» және басқа да мүмкіндіктерін мұра еткен «Сан-Франциско Шеф» пойыздары – Pullman вагондарымен және толықтай жайлы отырғыштармен жабдықталған, барлық жағдайларға бейімделген делюкс-класс интеграцияланған пойыздар еді. Барлық жолаушыларға қолжетімді лаунждар мен жайлы күмбездері бар бұл пойыздар, бизнес және басшылық қызметтер нарығы үшін артықшылықтарға ие еді. 1960 жылдардың ортасынан бастап «Супер Шеф» тек «El Capitan» пойызының бөлек бөлігіне айналды. «El Capitan» жолаушылары «Супер Шефтің» қымбат мейрамханалары мен барларына кіре алмады, олардың ерекшелігі – эксклюзивтілік пен жоғары деңгейдегі қызмет көрсету еді. «Шеф» жоғары операциялық шығындар, әуе компанияларымен бәсекелестік және пошта келісімшарттарының жоғалуына байланысты 1968 жылы тоқтатылды. Amtrak 1972 жылдың жазында «Шефті» Чикаго мен Лос-Анджелес қалалары арасындағы екінші күнделікті пойыз ретінде (№19 және №20) үш айға қайта іске қосты. Бұл пойыз «Супер Шеф»/«El Capitan» (№3 және №4) пойыздарымен бірге сол бағыт бойынша жүрді. Бүгінде «Оңтүстік-Батыс Шеф» – «Шефтің» бұрынғы бағытында қызмет ететін жалғыз пойыз болып табылады.
Тарих
1926 жылы Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолы Чикаго мен Лос-Анджелес арасындағы Калифорния лимитті толықтырған ретінде толық Пуллман вагондарынан тұратын, қосымша төлемді қабылдайтын «Шеф» пойызын іске қосты. 1948 жылдан 1967 жылға дейін «Шеф» Чикагода Пенсильвания темір жолының толық Пуллманмен түнгі «Бродвей Лимитед» пойызымен Филадельфия мен Нью-Йоркке, сондай-ақ Нью-Йорк Орталық темір жолының «20 ғасырлық лимитед» / «Жаңа Англия штаттары» пойызымен Нью-Йорк пен Бостонға байланыс жасады. «Шеф» 1948 жылдан бастап сағат 13:30-да, ал 1954 жылдан бастап сағат 10:00-де Чикагодан шықты. 37 сағаттық үдемелі қызмет көрсетілді, «20 ғасырлық лимитед» және «Бродвей Лимитед» пойыздарынан (1954-58 жылдары «Сенчури» келгеннен кейін «Шеф» кеткенге дейін бір сағаттық ауысу уақыты тым қысқа болғандықтан, кешкі «Супер Шеф» пойызында жүргізілді) ұйықтайтын вагондармен байланысқан. Сапар Лос-Анджелес, Канзас-Сити, Денвер және Феникс қалаларына созылды. Келесі күні түнгі жарыққа дейін Лос-Анджелеске жеткен «Шеф» 1954 жылдан бастап Чикагодан Лос-Анджелеске батысқа қарай бір түндік сапарды және Нью-Йорктан Лос-Анджелеске екі түндік трансконтиненталдық сапарды ұсынатын АҚШ-тағы жалғыз пойыз болды. «Шеф» жолдың «Калифорния лимитед» пойызын толықтыру үшін толық Пуллманмен лимиттік пойыз ретінде іске қосылды, сапардың соңына дейін 10,00 АҚШ доллары үстеме төлем қабылданды. Ауыр салмақты пойыз 1926 жылдың 14 қарашасында бір мезгілде екі бағыттан да алғашқы рейсін бастады, Чикаго мен Лос-Анджелес арасындағы сапарға 63 сағат кетті, бұл «Калифорния лимитед» пойызынан бес сағатқа жылдам болды. («Оверленд лимитед» (Union Pacific), «Лос-Анджелес лимитед» (Union Pacific) және «Голден Стейт лимитед» (Rock Island Railroad және Southern Pacific) пойыздары сол күні Чикаго мен Калифорния арасындағы қосымша 63 сағаттық тарифтік кестелерін бастады.) «Шеф» сәтті болды, «Extra Fast Extra Fine Extra Fare» деп аталды, бірақ ол «Калифорния лимитед» пойызындағы трафикті жеңілдете алмады. «Шеф» киножұлдыздар мен Голливуд басшыларының «қозғалмалы сұлулық салоны» ретінде танымал болды. «20 ғасырлық лимитед» пойызымен бірге «Шеф» Голливуд үшін континенттік сапарлардың сүйікті түрі болды. Жұлдыздар мен басшылар әдетте жеке бөлмелері бар вагондарда қалатын. «Шеф» пойызының көптеген жолаушылары орта тапқа жататын туристер мен бизнесмендер болды. 1954 жылы «Шеф» кестесін 37 сағатқа дейін жақсартты, бұл оның «Супер Шеф» және «Эль Капитан» пойыздарымен тең болды, сондай-ақ қосымша төлемді қабылдау тоқтатылды. «Шеф» ұсынған тамақтану, ішу және ұйықтау вагондарының жайлылығы кейінгі Amtrak пойыздарынан әлдеқайда жоғары болды. «Шеф» таңертең Чикагодан Лос-Анджелеске дейін бір түндік сапармен жүріп, Сан-Бернардиноға кешкі сағат 9-да, ал Лос-Анджелеске кешкі сағат 11-де жетті. Батысқа қарай жүретін «Шеф» Додж-Сити – Альбукерки бөлімін қараңғыда өтті, Санта-Федегі басқа пойыздардың туристік көрінісін жоғалтты. «Супер Шеф» түнде Канзас пен Миссури арқылы өтіп, кешке Чикагодан шығып, күндіз Ла-Хунта – Ратон-Пасс (Колорадо) бөлімінде екі түн сапар шекті, таңертең Лос-Анджелеске жетті. Лос-Анджелес маңындағы соңғы 60 мильдік жол баяу болды, көптеген жолаушылар сапарды Сан-Бернардинода немесе Пасаденада байқамай аяқтады. «Шеф» көптеген теміржолдардың жолаушылар паркінің «бағалы тасы» болды. Бірақ ол жолаушылар сұранысының төмендеуіне байланысты, Боинг 707 және Дуглас DC 8 ұшақтарының жылдам тасымалдау мүмкіндігіне байланысты, бұрынғы төменгі сегіз сағаттық Лос-Анджелес – Чикаго рейстерін DC 6, DC 7 және Constellations ұшақтарында жеңіп, жолданды. Иронияға орай, Гранд-Каньоннан қорқу 1950 және 1960 жылдары «Шеф» пойызындағы көптеген жұлдыздарды сақтап қалды. Алайда реактивті ұшақтардың әсері; пойыз экипажының жоғары құны (Шеф 8 сағат сайын 450 мильді саяхаттаған кезде, әрбір 150 мильді саяхаттаған үшін бір күндік жалақы ескі одақтық ережелер бойынша төленген) және 1967 жылы АҚШ пошта департаментімен АҚШ-тың көптеген теміржол компанияларының бірінші сыныпты пошта тасымалдау келісімшарттарының жоғалуы АҚШ теміржолдары үшін дағдарыс тудырды. Санта-Фе «Супер Шеф», «Сан-Франциско Шеф», «Техас Шеф» және «Сан-Диганс» пойыздарынан басқа барлық бағдарламаларды тоқтатуды ұсынды. Атап айтқанда, Санта-Фе штаттық сауда комиссиясына күн сайын Чикаго – Калифорния бағытындағы төрт рейсті жүргізуге мүмкіндік бермейтінін хабарлады. Санта-Фе таңғалуына орай, ICC 1968 жылдың 15 мамырында соңғы рет рейсін жасаған «Шеф» пойызының орнына «Гранд-Каньон» пойызын жалғастыруға шешім қабылдады. «Гранд-Каньон» пойызы біршама жаңартылды, Чикагодан таңғы сағат 9-да Лос-Анджелеске дейін 45 сағаттық сапармен жолға шықты. «Сан-Франциско Шеф» пойызы Чикагодан сағат 10-да шығатын «Шеф» пойызының рейсіне ауыстырылды, ол Амарилло/Белен қысқа жолымен жүрді, бірақ Лос-Анджелеске 44 сағаттық сапарды немесе Сан-Бернардинодан немесе Бейкерсфилден 41,5 сағаттық шағын сапарды ұсынды.
Сайысқа түсетін пойыздар
1926 жылдың жазында Чикаго мен Сан-Франциско/Лос-Анджелес арасындағы ең жылдам кесте 68 сағатты құрады. Сол қарашада төрт қосымша төлемді (10 доллар) талап ететін, барлық Пуллман вагондары бар пойыз 63 сағаттық кесте бойынша жүре бастады: «Шеф», Солт-Лейк арқылы «Лос-Анджелес лимитеді», Эль-Пасо арқылы «Голден-Стейт лимитеді» және Сан-Францискоға дейін «Оверленд лимитеді». 1928 жылы шығысқа қарайғы төрт пойыз Чикагодағы қосылыстарды жақсарту үшін 61 сағат 15 минутқа дейін қысқартылды. 1929 жылдың маусым айында «Шеф» және «Оверленд лимитед» кестелері әр бағытта 58 сағатқа дейін төмендеді, Чикагодан сағат 11:15/11:50-де, ал Лос-Анджелес/Сан-Францискодан сағат 21:45/21:40-та шығарды. Стандартты тариф бойынша жүру кестесі Чикагодан жағалауға дейінгі жеті бағытта батысқа қарай 63 сағат, шығысқа қарай 61 ширек сағатты құрады (Сиэтлге дейінгі пойыздар енді стандартты тарифті Калифорния пойыздарымен үйлестірілді). «Лос-Анджелес лимитеді» және «Голден-Стейт лимитеді» 1928 жылғы кестелерін сақтап, қосымша төлемді алып тастады. 1931 жылы «Оверленд лимитеді» қосымша төлемді жойып, өз бағытындағы 63 сағаттық пойызбен біріктірілді; «Шеф» сол кездегі жылдам пойыздың жалғыз қосымша төлемді бағасымен жүретін трансконтиненталдық пойыз болып қалды, дейін жылдамдықты артқан пойыздар пайда болғанша. 1936 жылдың ақпанында Лос-Анджелеске баратын кесте 53 сағат 45 минутты құрады, бұл «Лос-Анджелес лимитеді», «Голден-Стейт лимитеді» және «Калифорния лимитеді» үшін 61 сағаттан кем болды. 1936 жылдың мамырында Юнион Пасифик темір жолы өзінің «Лос-Анджелес» дизельді жылдам пойызымен Чикаго – Лос-Анджелес бағытында жоғары жылдамдықты қызмет көрсетуді бастады. 1937 жылдың желтоқсанында алғашқы «Лос-Анджелес» пойзы 14 вагонды толық көлемді пойызбен ауыстырылды. 1938 жылдың шілдесінде кесте айына 10 рет жүзеге асырылып, екі есеге артты. 1954 жылы Нью-Йорк орталық, Пенсильвания темір жолы немесе Балтимор және Огайо пойыздарында Шығыс жағалаудан Лос-Анджелеске (және кері бағытта) сапар жасау мүмкіндігі «Шефтен» Санта-Федің «Супер Шефіне» ауыстырылды.