Кіріспе

Muskrat v. United States, 219 U.S. 346 (1911) АҚШ Жоғарғы Сотының маңызды ісі болды. Бұл істе Сот АҚШ Конституциясының «Іс немесе дау» ережесіне сәйкес, АҚШ федералдық соттарының қарауына тиіс істердің шеңберін анықтады.

Фактілер

Бұл жағдайда Конгресс белгілі бір түпкілікті американдықтарға Америка Құрама Штаттарына қарсы сотқа шағымдануға рұқсат беретін заң қабылдады, бұл заң үнді тайпаларының жерлерін бөлу туралы заңның конституциялықтығын анықтауға және екі тараптың да адвокаттарына Америка Құрама Штаттарының қазынасынан төлем жасауды қарастырды. Осы заңға сәйкес бірнеше іс қозғалды, оның ішінде Дэвид Мускрат және Дж. Генри Дик үнді жерлерін бөлуге қарсы, ал Уильям Браун мен Леви Б. Гритс кейбір үнді жерлерін сатуға тыйым салуға қарсы сотқа шағымданды.

Нәтиже

АҚШ Жоғарғы Соты осы істі тыңдауға рұқсат бермей, АҚШ жауапкер ретінде көрсетілгенімен, бұл іс нақты дауды құрамайтынын мәлімдеді: себебі заң тек белгілі бір заңнаманың конституциялықтығын сынау мақсатында жасалған, ал Соттың шешімі тек кеңес сипатында болар еді; демек, АҚШ Конституциясының III бабында талап етілгендей, "нақты дау немесе мәселе" болмағандықтан, сот талабын қараусыз қалдырды.

Кейінгі дамуы

Бұл шешім күшіндегі сот практикасы болып қала берсе де, Жоғарғы Соттың декларативтік сот актісін бекітуі оның іс жүзіндегі прецеденттік мәнін азайтты. Бұл акт тарапқа ешқандай нақты өтемақы (мысалы, залап ақысы немесе тыйым салу) талап етпестен, екінші тарапқа қарсы құқықтарын жариялауға мүмкіндік береді. Декларативтік сот ісінде, егер дәлелденген жағдайлар бойынша тараптар арасында болашақта қандай да бір көмек қажеттігі туындауы мүмкін болса, декларативтік сот үкімі шығарылуы мүмкін.