Кіріспе

1998 жылы Роберт Харрис жазған роман.

1996 жылы Шарон Шинн жазған роман.

«Архангел» – Роберт Харрис жазған, қазіргі Ресейде өтетін роман. Ол 1998 жылы жарық көрді және 2005 жылы BBC телеарнасы үшін бейімделді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Мәскеуде өткен конференцияға қатысқан тарихшы Кристофер "Флюк" Келсоны Иосиф Сталиннің өлімін көргендігін айтқан Папу Рапава есімді қарт кісі кездестіреді. Сталин қайтыс болғаннан кейін Лаврентий Берия дереу Сталиннің құпия күнделігі саналатын қара кітапшаны қолға алуға шара қолданған. Рапава кітаптың орналасқан жерін білу үшін билік тарапынан әрекеттенгеннен кейін жылдар бойы Колымада отырды, бірақ ол оны ешқашан ашпады. Дегенмен, ол құпия нәрсеге жақындаса, оны әлі де бақылап отыратынын біледі. Келсо Рапаваның қайта ұсталғанға дейін қызына қалдырған кітапшаны табады, содан кейін ол азапталып қайтыс болды. Кітапша Сталиннің құпия мұрагерінің анасы болуға таңдалған жас қыздың естеліктері болып шығады. Архангельск қаласына дейін жол жүріп, Келсо Сталиннің ұлымен бетпе-бет кездеседі. Сталиннің жеке заттарымен, жазбаларымен және жазылған сөздерімен толы жартас үйінде өскен ол, әкесімен физикалық және идеологиялық тұрғыдан ұқсас. Ол өзін бала кезінен тәрбиелеген КГБ агенттерінің жұбайын сенімсіз деп шешіп, өлтіргені белгілі болады. Жас Сталинге елін басқаруға уақыт келгенде оны шақыратынын айтқан. Ол Келсоның уәделенген елші екеніне сенеді. Сталин оны жоюға жіберілген арнайы күштер тобын жеңіп шығады, бұл Келсоны оның қатыгез және сезімсіз зорлық-зомбылығымен қорқытады, содан кейін ол Мәскеуге бет алған пойызға мінеді. Әр стансада атақты диктатордың қайта тірілгеніне куә болу үшін көбірек адам жиналады. Ол Кремль есігінен өтіп, билікті өз қолына алуы мүмкін болады. Мәскеуде пойызбен түсіп жатқанда, Рапаваның қызы теміржол вокзалындағы көпшілікке араласып, әкесінің тапаншасын шығарып алады. Роман осы жерде аяқталады.

Теледидарлық бейімдеу

Сценаристтер Дик Клемент пен Иэн Ла Френаи құқықтарды сатып алып, фильмге бейімдеу жасауға ниеттенді, бірақ жеткілікті қаржылай қолдау таба алмады. Соңында, олар Дэниел Крейг, Екатерина Редникова, Габриэль Махт және Иосиф Сталин рөлінде Автандил Махарадзе түсқан үш бөлімді телесериал жазды. Бейімдеу 2005 жылдың наурыз айында BBC One арнасында көрсетілді. Режиссерлік жұмысты Джон Джонс жасады, ал бейімдеуді BBC-нің өзінің драма бөлімі Кристофер Холл продюсерлік етті, Power және Baltic Film Services тәуелсіз өндіріс компаниясымен бірлесіп жұмыс істеді. Түсірілім ішінара Мәскеуде, сондай-ақ Ригада, Латвияда жүргізілді. Кейіннен сол жылы бұл туынды DVD форматында жарық көрді.