Ән сөздерін бейнелеу өнері немесе музыкалық суреттеме
Word painting
Мәтіндік суреттеме: Ән мәтінін немесе әңгімелерді музыка арқылы бейнелеу өнері. Григориан әндеріндегі діни мағыналар мен музыкалық үлгілер туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мұзыкалық композицияны ән мәтінін немесе повестволық суреттерді, сондай-ақ мәтін қамтыған басқа да өнер туындыларын бейнелеу үшін пайдалану.
Use of musical composition to emulate lyrics or narrative
paintings and other art incorporating text
Сөз суреті, сонымен қатар дыбыс суреті немесе мәтін суреті деп аталатын музыкалық техника – бағдарламалық музыкада әннің сөздерінің немесе оқиға элементтерінің тікелей мағынасын көрсететін музыка жазудың музыкалық әдісі.
Word painting, also known as tone painting or text painting, is the musical technique of composing music that reflects the literal meaning of a song's lyrics or story elements in programmatic music.
Тарихи дамуы
Сөздерді тондық бояу қолданысы Грегориан әндеріне дейін жетеді. Осы әндердегі музыкалық үлгілер сезімдік идеяларды да, діни мағыналарды да білдірген. Мысалы, “fa mi sol la” тіркесі Христистің қаралануын, өлімін және қайта тіріліп, даңққа ие болуын көрсетеді. “Fa mi” – мойынсұнуды білдіреді, “sol” – қайта тірілу нотасы, ал “la” – қайта тірілуден артық, Оның көктегі даңқы (“surrexit Иса”). Мұндай музыкалық сөздер Киелі кітаптың латын тіліндегі сөздерге қоса беріледі; мысалы, христиандық сенімде “et libera” (мысалы, Sexagesima жексенбісі үшін кіріспе) сөздеріне “fa mi sol la” тіркесі қойылса, Христистің өлімі мен қайта тірілуі арқылы бізді күнәдан құтқаратынын білдіреді. Сөз суреті әсіресе 16 ғасырдың соңында итальян және ағылшын мадригал композиторлары арасында дамыды, сондықтан осындай тәсілдер мадригализмдер деп аталды. Бұл әуелі халықтық музыкада пайда болса, кезеңнің басқа да вокалдық музыкасына енді. Бұл стиль 16 ғасырдың соңындағы мадригалдардың, итальяндық және ағылшын мадригалдарының маңызды ерекшелігіне айналғанмен, кейбір композиторлар тарапынан қатты сынға ілікті. Томас Кампион 1601 жылы жарық көрген лютня әндері жинағының алғы сөзінде былай деді: “Егер әр сөздің мәні нотада нақты бейнеленсе, онда сөздерді балаша түрде бақылау мүлдем күлкілі”. Сөз суреті барокко музыка кезеңінде де кеңінен қолданылды. Белгілі бір мысал – Гендельдің “Мессиясында”, онда тенорлық арияда Гендель мына мәтінді музыкаға қосты:
Tone painting of words goes at least as far back as Gregorian chant. Musical patterns expressed both emotive ideas and theological meanings in these chants. For instance, the pattern fa mi sol la signifies the humiliation and death of Christ and his resurrection into glory. Fa mi signifies deprecation, while sol is the note of the resurrection, and la is above the resurrection, His heavenly glory ("surrexit Jesus"). Such musical words are placed on words from the Biblical Latin text; for instance when fa mi sol la is placed on "et libera" (e. g., introit for Sexagesima Sunday) in the Christian faith it signifies that Christ liberates us from sin through his death and resurrection. Word painting developed especially in the late 16th century among Italian and English composers of madrigals, to such an extent that word painting devices came to be called madrigalisms. While it originated in secular music, it made its way into other vocal music of the period. While this mannerism became a prominent feature of madrigals of the late 16th century, including both Italian and English, it encountered sharp criticism from some composers. Thomas Campion, writing in the preface to his first book of lute songs in 1601, said of it: " where the nature of everie word is precisely expresst in the Note such childish observing of words is altogether ridiculous." Word painting flourished well into the Baroque music period. One well known example occurs in Handel's Messiah, where a tenor aria contains Handel's setting of the text:
“Кез келген аңғар биіктеледі, кез келген тау мен төбе төмендейді; қисық түзу болады, ал кедір-бүдір жерлер тегіс болады.” (Ишая 40:4)
Every valley shall be exalted, and every mountain and hill made low; the crooked straight, and the rough places plain. (Isaiah 40:4)
Гендельдің мелодиясында “аңғар” сөзі төменгі нотада аяқталады, “биіктеледі” – көтерілетін үлгі, “тау” – мелодиядағы шың, ал “төбе” – кішкентай шың, ал “төмендейді” – тағы да төменгі нота. “Қисық” сөзі төрт түрлі нотадан тұратын жылдам үлгімен орындалады, ал “түзу” – бір нотада, ал “кедір-бүдір жерлер тегіс болады” деген сөз тіркесінде “кедір-бүдір жерлер” қысқа, бөлек ноталармен орындалса, соңғы “тегіс” сөзі бірнеше такт бойы созылған ұзақ ноталармен беріледі. Бұны мына мысалда көруге болады:
In Handel's melody, the word "valley" ends on a low note, "exalted" is a rising figure; "mountain" forms a peak in the melody, and "hill" a smaller one, while "low" is another low note. "Crooked" is sung to a rapid figure of four different notes, while "straight" is sung on a single note, and in "the rough places plain", "the rough places" is sung over short, separate notes whereas the final word "plain" is extended over several measures in a series of long notes. This can be seen in the following example: