Кіріспе

Неміс философы (1934–2024)

Оскар Рейнхард Негт (; 1 тамыз 1934 – 2 ақпан 2024) – неміс философы және сын тұрғысынан қараған әлеуметтік теоретик. Ол 1972 жылдан 2002 жылға дейін Ганноверде әлеуметтану профессоры болды, Германияның ең белгілі әлеуметтік ғалымдарының бірі саналды. Шағын шаруаның ұлы, ол 2002 жылы зейнеткерлікке шықты. Лагерь есіктері ашылған соң, Негт және оның қарындастары Германияға оралғаннан кейін Росток маңындағы карантинде болғаннан соң, кеңестік оккупацияланған Берлиндегі ата-аналарымен қайта қосылды. Негттің балалық шағы мектепке бармауынан және ерте дамудан қағылуынан терең әсер көрді. 1951 жылы, Негттің әкесінің ӘДП-ға қатысы болғандықтан оның отбасына саяси қысым күшейген кезде, олар Батыс Берлинге қашып, онда алты ай пана іздеушілер ретінде өткізді. 1955 жылы Негт отбасы Төменгі Саксониядағы Ольденбургке қоныстанды. Ол 2002 жылы зейнеткерлікке шықты.

Жеке өмір

Негт ұзақ сырқаттан кейін 2024 жылғы 2 ақпанда 89 жасында Ганноверде қайтыс болды. Оларға Эммануэль Кант, Георг Гегель, Карл Маркс, Огюст Конт және батыстың ірі марксистері жатады. Ол еңбек социологиясы, ұйымдық теория, саяси журналистика және тағы да басқа салалардағы еңбектерден үйренді. Негттің басты назарында еңбек, оқыту және саясат мәселелері тұрды. Осы тәжірибелер оны Германиядағы металл өңдеу заводтарындағы кәсіподақ мүшелеріне арналған стандартты білім, құқықтық мәселелерді оқытуға жеткілікті болғанымен, саяси білім беруге жеткіліксіз екеніне көндірді. Негт нағыз білім беруді өз ішінде саяси деп түсінді, себебі демократияны үйрену қажет, бұл білім беруді демократиялық қоғам үшін өмірлік маңызды етеді. Сондықтан Негт капиталдың идеологиясы мен логикасына күдікпен қарады, ол нарықтың әлеуметтік шындықтың барлық басқа формаларын ығыстырып шығаруына наразылық білдірді. Бұл оның білім беруге қатысты көзқарасын, адамның жан-жақты дамуы ретінде қалыптастырды, ол тек "білім мен ақпаратты өңдеумен" ғана шектелмейді, сонымен қатар эмоцияларды меңгеру, келісімге келу, келіссөздер жүргізу және басқалармен бөлісу қабілетін де қамтиды. Осылайша, Негт үшін "жақсы саяси білім беру" дегеніміз – студенттердің "өздері ойлай білуі". Олардың "Қоғамдық сфера және тәжірибе" атты еңбегі буржуазиялық қоғамдық сфераның шектерін талдады, ол қоғамдық қарсылықты қалыптастыруға ықпал етті.

Неміс тілінде

Негттің толық шығармалары 2016 жылы Steidl Verlag баспасында он екі томдық жинақ ретінде жарық көрді. Конт пен Гегельдің әлеуметтанулық теориялары арасындағы құрылымдық қарым-қатынастар. (диссертация) Франкфурт, 1964. Әлеуметтік қиял және үлгілік оқу. Жұмысшыларды оқыту теориясы. (хабилитация) Франкфурт, 1968. Саясат – наразылық ретінде. Антиавторитарлық қозғалысқа арналған сөздер мен эсселер. Франкфурт, 1971. (Клюгемен бірге) Қоғамдық кеңістік және тәжірибе. Бюргерлік және пролетариаттық қоғамды ұйымдастыру талдауы. Франкфурт, 1972. Социализмсіз демократия болмайды. Саясат, тарих және моральдың байланысы туралы. Франкфурт, 1976. (Клюгемен бірге) Тарих және ерекшелік. Еңбекке қабілеттіліктің тарихи ұйымдастырылуы – Германия өндірістік қоғам ретінде – байланыстың күші. Франкфурт, 1981. Тірі еңбек, тартылып алынған уақыт. Еңбек уақыты үшін күрестің саяси және мәдени өлшемдері. Франкфурт / Нью-Йорк, 1984. Альфред Зон-Ретель. Бремен, 1988. Аждаһа белгісімен модернизация. Қытай және еуропалық модернизм мифі. Саяхат күнделігі және ой-эксперименттер. Франкфурт, 1988. Кәсіподақтарға шақыру. Олардың саяси және мәдени мандатын кеңейту туралы ұсыныстар. Франкфурт / Нью-Йорк, 1989. (Клюгемен бірге) Саяси өлшемдер: 15 ерекшелену ұсынысы. Франкфурт, 1992. Kältestrom. Геттинген, 1994. Бағынбас замандастар. Жақындасулар мен естеліктер. Франкфурт, 1994. Алпыс сегізінші жыл. Саяси зиялилар және билік. Геттинген, 1995. Балалық шақ және мектеп өзгерістерге толы әлемде. Геттинген, 1997. (де) Кенигсберг – Калининград: Кант пен Хаманн қаласына саяхат. Геттинген, 1998. Неліктен СДП? Тұрақты билік және саяси өзгерістер үшін 7 аргумент. Геттинген, 1998. (Клюгемен бірге) Бағасы төмен адам. Франкфурт, 2001. (* Кант және Маркс. Эпохалық әңгіме. Геттинген, 2003. Кәсіподақтар не үшін керек? Памфлет. Steidl Verlag, 2004. Фауст мансабы. Көңілсіз зиялидан сәтсіз кәсіпкерге дейін. Геттинген, 2006.