Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жылқы тұқымы
Breed of horse
Фьорд немесе норвегиялық фьорд жылқысы (фьордхес) – салыстырмалы түрде кішкентай, бірақ өте күшті жылқы тұқымы, Батыс Норвегияның таулы аймақтарынан шыққан. Ол еңіл жұмыс жылқысының шапшаң тұқымы. Түсі әрқашан құмдық (dun) болып келеді, тұқым стандартында түстің бес түрі мойындалған. Әлемдегі ең көне тұқымдардың бірі саналады, жүздеген жылдар бойы Норвегияда шаруашылық жылқысы ретінде пайдаланылып келген. Қазіргі кезде жақсы мінез-құлқымен танымал. Ол ат қосымы ретінде де, мінуге де қолданылады.
The Fjord or Norwegian Fjord Horse (fjordhest) is a relatively small but very strong horse breed from the mountainous regions of western Norway. It is an agile breed of light draught horse build. It is always dun in colour, with five variations in shade recognised in the breed standard. One of the world's oldest breeds, it has been used for hundreds of years as a farm horse in Norway, and in modern times is popular for its generally good temperament. It is used both as a harness horse and under saddle.
Тарих
Фиорд – әлемдегі ең көне және таза тұқымдардың бірі. Жылқылардың Норвегияда соңғы мұз дәуірінің соңында болғаны белгілі. Оның ата-бабалары Норвегияға көшіп келіп, 4000 жылдан астам бұрын қолдануға келгені саналады. Викингтердің зираттарындағы археологиялық қазбалар осы типтегі жылқылар кем дегенде 2000 жыл бойы селекциялық өсіруге түскенін көрсетеді. Оның жалағының қысқа болуы күтімді жеңілдетуге мүмкіндік береді деп есептеледі. Сондай-ақ, ол жылқының мықты мойнын және толық ұзындығындағы арқа жолағын көрсетеді. Төменгі аяқтарында қауырсын бар, бірақ тұқым стандарты тым көп қауырсынды жақтырмайды. Салмағы әдетте... Dun – қара қоңыр, алтын немесе оған ұқсас реңктердегі, қараңғы (әдетте қара немесе қоңыр) нүктелері мен алғашқы белгілері бар дене түсі. Тұқым стандарты бес түрлі реңкті мойындайды. Бұл реңктер 1922 жылдан бері Норвегияда ресми түрде танылған. Жылқылардың түсінің генетикасы бойынша арнайы зерттеулер жүргізілмеген, бірақ егер олар дан гені бойынша гомозиготты болмаса, онда кейде қара түсті, дан емес жекелеген жылқылар кездесуі мүмкін. Дегенмен, қазіргі кезде мұндай жағдайлар өте сирек немесе жоққа шығарылған; бұрын қара түсті жылқылар болған, бірақ тұқымды стандарттау дан түсін жақсы көреді және қазір бұл түс тұрақты түрде шығарылуда. Жаланың ортасындағы қара түсті түк және құйрықтың ортасындағы қара түсті түк сәйкесінше норвегиялық midtstol және halefjær терминдерімен сипатталады. Фиордта квит түсі дәстүрлі түрде жағымсыз саналғандықтан, нәсілде ол өте сирек кездеседі. Дегенмен, ол гендік қордың қалыпты түсі болып табылады, себебі крем генетикасының ережесі бойынша екі жылқы жұптасқанда, олардың әрқайсысы кремді сұйылтудың бір данасын алып жүрсе, квит жылқы тууы мүмкін, мысалы, ulsblakk және/немесе gulblakk.
The Fjord is one of the world's oldest and purest breeds. Horses were known to exist in Norway at the end of the last ice age. It is believed that its ancestors migrated to Norway and were domesticated over 4,000 years ago. Archaeological excavations at Viking burial sites suggest that horses of this type have been selectively bred for at least 2,000 years. This roached mane is thought to make for easier grooming. It also accentuates the horse's strong neck and full length dorsal stripe. There is some feathering on the lower legs; however, the breed standard discourages profuse feathering. The weight normally ranges from Dun is a body colour that is a tan, gold or related shade with darker (usually black or dark brown) points and primitive markings. The breed standard recognises five shade variations. These shades have been officially recognised in Norway since 1922. No equine coat colour genetics studies have been done specifically on the horses; but if they were not homozygous for the dun gene, then a dark coloured, non dun individual could occasionally occur. However, this is very rare or non existent today; dark cropouts existed in the past, but breed standardisation has favoured duns and the colour is now produced consistently. The dark section of hair in the middle of the mane and the darker hair in the middle of the tail are described by the Norwegian terms midtstol and halefjær, respectively. In the Fjord, Kvit was traditionally considered undesirable, and thus is a very rare colour in the breed due to intentional selection against it. Nonetheless, it is a normal colour within the gene pool, as the nature of cream genetics statistically will result in the occasional kvit horse any time two horses that both carry a single copy of the cream dilution are mated, such as an ulsblakk and/or a gulblakk.
Қолдану
Фиорд егін шабу немесе ағаш тасу сияқты ауыр жұмыстарға шыдамды, бірақ жеңіл және епті болғандықтан, жақсы мінуге және керуге жарамды. Ол таулы жерде де сенімді. Норвегиядағы ат спорты және емдік мектептерде оны жиі кездестіруге болады, себебі оның көбінесе байыпты мінезі мен шағын дене бітімі балалар мен мүмкіндігі шектеулі адамдарға қолайлы. Фиорд – жақсы жеке ат, және оны жарыстарда және туристік мақсаттағы көліктерде кеңінен пайдаланады.
The Fjord is strong enough for heavy work, such as ploughing fields or hauling wood, yet light and agile enough to be a good riding and driving horse. It is also sure footed in the mountains. It is common at Norwegian riding and therapeutic schools, as its generally mild temperament and small size make it suitable for children and disabled individuals. It is considered a good harness horse, and is commonly used in competition and in tourist transport.
Норвегиялық фьордтық жылқы орталығы
Нордфьордейдегі Норвегиялық фьорд жылқысы орталығы (Norsk Fjordhestsenter) – Норвегиядағы фьорд жылқысының ұлттық ресурстық орталығы болып табылады. Ол 1989 жылы құрылған және Норвегиялық фьорд жылқысы қауымдастығы, Стад муниципалитеті және Вестланд әкімшілігіне тиесілі.
The Norwegian Fjord Horse Centre (Norsk Fjordhestsenter) in Nordfjordeid is the national resource centre for the Fjord Horse in Norway. It was established in 1989 and is owned by the Norwegian Fjord Horse Association, Stad Municipality and the Vestland County authority.