Кіріспе

1077 жылы саль императоры Генрих IV-ке қарсы анти-патша болып сайланды (шамамен 1025 – 15 қазан 1080). Рудольф Рейнфельден 1057 жылдан 1079 жылға дейін Швабия герцогы болды. Алғашқыда оның қайын інісі, саль императоры Генрих IV-тің қолдаушысы болған, бірақ 1077 жылы неміс патшасына қарсы сайлануы Ұлы Саксон көтерілісінің басталуын және император мен Папалық арасындағы Инвеституралық даудың бірінші ашық кезеңін білдірді. Бірқатар қарулы қақтығыстардан кейін Рудольф Эльстер шайқасында Генрихтің әскерін жеңгеннен кейін алған жараларынан көз жұмды.

Өмір

Рудольф – Швабия графы (Граф) Куно Рейнфельденнің ұлы болды. Ол алғаш рет 1048 жылы саль императоры Генрих III шығарған құжатта жоғары Рейндегі Швабияның Зискаудағы граф ретінде (қазіргі Солтүстік-Батыс Швейцарияда) есімдері тіркелді, бұл жер Базельдің билеуші епископтығының иелігінде болған. Рудольфтің отбасының Қара Ормандағы Санкт-Блазиен аббаттығына дейін және Бургундия Корольдығының шекарасынан арғы Аргауға дейін кең иеліктері болды. Ол, мүмкін, Бургундия королі Рудольф II (937 ж. қайтыс болған), Лотарингия герцогтары және Оттон әулетімен туыс болған.

Швабия герцогы

1057 жылы Швабия герцогы Отто III еркек мұрагерсіз қайтыс болғаннан кейін, қайтыс болған Генрих III-нің жұбайы император Агнес Рудольфты Швабия герцогы және Бургундияның әкімшісі етіп тағайындады. Михельсбергтік Фрутольфтің айтуынша, Рудольф Зерринген графы Бертольдпен бәсекелесіп, Агнестің ұлы Генрих IV Рим патшасы болып сайланған кезде, оның жас екенін пайдаланып, әпкесі Швабиялық Матильданы ұрлап алды. Рудольф Матильданың қолын сұрап, үйленді (1059). 1061 жылы Бертольд Каринтия герцогтігін алды. 1060 жылы Матильда қайтыс болғаннан кейін, Рудольф 1066 жылы Савой графы Отто мен Суза графының қызы Савой Аделаидасына (1079 жылы қайтыс болған) үйленді. 1066 жылы Аделаиданың әпкесі Берта Савойялық Генрих IV-ке тұрмысқа шыққанда, Рудольф патшаның екі рет қайын інісі болды. Агнестің регенттігі кезінде Киелі Рим империясының княздары императорлық билікке қарсы өздерінің беделін нығайта алды. 1062 жылғы Кайзерсверт төңкерісінде Кельн архиепискобы Анно II бастаған бірнеше княздар тіпті императорлық регалияларды тапсыру үшін кіші патшаны ұрлап кетті. Генрих 1065 жылы кәмелетке толғаннан кейін, ол әкесінің саясатын жалғастырып, қасарысқан саксон аристократиясына қарсы күресті, нәтижесінде 1073 жылы саксон бүлігі басталды. Каринтия герцогы Бертольд Зеренген немесе Бавария герцогы Велф сияқты басқа княздар өздерін алшақтатқанда, Рудольф Генрихтің Тюрингиядағы науқандарын қолдады және 1075 жылғы Лангенсальза шайқасында көтерілісшілерге қарсы күштің бірі болды. Бірақ, бірлескен жеңістен кейін Рудольф патшадан суық қарым-қатынас жасады және ол қарсыластық құдайындарына қатысқан деген әңгіме тарады. Императрица Агнес бірнеше рет тараптардың арасындағы дауды шешуге мәжбүр болды. Соңында, Инвеституралық дау басталғанда және Папа Григорий VII 1076 жылдың ақпан айында Генрихті анафемаға ұшыратқанда, герцог Рудольф Бертольд, Велф және басқа бірнеше княздармен Требурде кездесіп, не істеу керектігін шешіп, жаңа сайлауды ұйымдастыруға тырысты. Генрих Рейннің арғы жағындағы Оппенхаймдағы лагерінен осы кездесуді бақылап тұрып, неміс дворяндары арасындағы үлкен қолдаудың жоғалуын көрді және өзіне таңылған тыйымды алып тастау керектігін түсінді. Папа Григорий 1077 жылдың ақпан айында Аугсбургте княздармен кездесуге келісті.

Патшаға қарсы

Қаңтар айында Генрих Римнен Империяға жолда келе жатқан Папаны көруге асықты. Герцог Рудольф Альпі тауларындағы жолдарды жабуға тырысты, бірақ Патша қыстың суығына қарамастан Каноссаға дейін жетті, онда Григорий Генрихтің әскерлерінің қарулы шабуылынан қорқып, Тоскананың Матильдасының қасында пана тапты. Өзін кінәлі санап, тәубе еткені арқылы Генрих кешірім алып, абыройы мен билігінің құнына уақытты сатып алды. Көтерілісшілер өз жоспарларын іске асыруды жалғастырды. Рудольф 1077 жылдың 15 наурызында Форххаймдағы Кайзерпфальцте анти-патша болып сайланды, бұл жерде бұрын Людовик Бала және Германияның Конрад I таж киген еді. Империя тарихындағы алғашқы анти-патша ретінде ол тек қана канондық заңға сәйкес, сондай-ақ монархияның сайланымды қағидасына құрмет көрсетуге уәде берді. Билеушілердің қосымша талаптары Папаның өкілдері тарапынан симония деп қарастырылды. Рудольфті сайлағандар Майнц архиепископы Зигфрид I, Магдебургтың Вернер және Зальцбургтың Гебхард; Халберштадт епископы Бурхард II, Пассаудың Альтман, Адалберт II (Вормс) және Вюрцбургтың Адалберосы; Каринтия герцогы Бертольд II, Баварияның Велф I және Рудольфтің өзі; сондай-ақ Баварияның бұрынғы герцогы Нортхаймның Оттосы болды. Саксония герцогы Магнус және Штаде маркграфы Удо II де қатысқан болуы мүмкін. Рудольф Майнцке барып, 25 мамырда архиепископ Зигфрид I оны таж кигізді, бірақ көп ұзамай Майнц тұрғындары көтеріліс жасағандықтан Саксонияға қашуға мәжбүр болды. Бұл қиындық тудырды, өйткені Саксония герцогтығы оның Швабиядағы туған жерінен Патшаның Салиялық территориясымен бөлініп жатты. Сонымен қатар, Папа ешкімнің жағын алудан бас тартып, күту үстанымын қабылдады. Генрихтің қол астындағы адамдары Рудольфты ашкөздік, сатқындық және билікті басып алумен айыптады, ал оның қолдаушыларының саны азайды.

Кейінгі өмірі

Рудольф Швабияны ұлы Бертольдке берді және өзінің жағдайын түзету үшін Вюрцбург маңында Генрихтің әскерлерін қадағалап, бірақ көп нәтижеге жете алмады. Осы уақытта, ол Май айында Ульмде өткен Хофтаг диетасында Швабиядан айырылды, патша герцогтікті Стауфтық Фредерикке берді, ол – бірінші Гогенштауфен билеушісі. Келесі жылы Генрих Баварияға сәтті жорық жасады, ал Папа Григорий Рудольфты анафемаға салудан бас тартты. 1078 жылдың 7 тамызындағы Мелрихштадт шайқасы шешімсіз аяқталды: Отон Нордхайм басқаратын қарсы күштер жеңіске жеткенімен, Бертольд пен Велфтің әскерлері шаруалардың көтерілісіне ілігіп қалды. Рудольф сакстарды өз шекараларынан тыс жерде соғысуға көндіруде қиындыққа тап болды; олар оны оңтүстік адам деп қарады және оған сенімсіздікпен қарады. Сондай-ақ, Папаның оның ісін мойындауға құлшынбағаны оны ренжітті. Ол қолдаушыларын алу және сақтау үшін патшаның жерлерінің, сондай-ақ шіркеудің жерлерінің үлкен бөлігін өзінің ізбасарларына беруге мәжбүр болды. Дегенмен, 1080 жылы жағдай жақсара бастады. Фларххайм шайқасы (1080 жылдың 27 қаңтары) оның пайдасына шешілді. 7 наурызда Папа Генрихті қайтадан анафемаға салып, Рудольфті патша деп мойындады. Рудольфтың әскерлері Ақ Елстер өзенінің жанындағы Естер шайқасында Генрихтің әскерлерімен кездесті. 1080 жылдың 14 қазанында өткен шайқас антироялистер үшін үлкен жеңіс болуға тиіс еді. Алайда, Рудольф шайқаста оң қолын жоғалтып, іш жарақатынан қаза болды. Ол жақын жердегі Мерсбургке шегініп, келесі күні қайтыс болып, жерленді. Генрих IV-ке қарсы көтерілістің көп бөлігі тез арада жойылды, бірақ күрес 1085 жылға дейін, ал 1088 жылы Рудольфтің ізбасары, екінші антипатша Люксембургтың Герман басшылығымен соңғы күреске дейін жалғасты.