Дэвид Бухан: Шотланд теңізшісі және Арктика саяхатшысы

Кіріспе

Шотланд теңіз офицері, канадалық суретші Дэвид Бьюхан (1780 – 8 желтоқсаннан кейін 1838) – шотланд теңіз офицері және Арктиканы зерттеуші.

Отбасы

1802 немесе 1803 жылы Мария Адьеге үйленді. Олардың кем дегенде үш баласы болған.

Барлау

1806 жылы Букан Корольдік теңіз күштеріне лейтенант болып тағайындалды, ал шамамен 1808 жылдан 1817 жылға дейін Ньюфаундленд және оның төңірегінде қызмет етті. 1810 жылы ол HMS Адонис кемесінің капитаны болды. 1810 жылдың күзінде ол экспедиция жүргізді. Одан ол және оның серіктері 130 миль ішке қарай жорық жасап, аймақтың түпкілікті халықтарының бірі – азайып бара жатқан Беотхук тайпасымен байланыс орнатуға тырысты. Экспедиция нәтижесінде екі теңізші қаза тауып, бастары кесілді. 1813 жылы Адонис фрегатымен бірге Ньюфаундленд балық аулау флотын Ұлыбританияға қайтарды. Сапар қыраулы болды және кемелер Англия жолында бөлінісіп кетті. Адонис конвойді қайта тапты, бірақ олар Скилли аралдарына жақындағанда француз флотына кездесті. Адонис конвойді қорғауға жеткіліксіз болды және іс жүзінде барлық қаруларын тастап қашып құтылды. 1818 жылғы Шпицберген экспедициясы Наполеон соғыстарынан кейін Арктикаға жасалған көптеген экспедициялардың біріншісі болды. Ол Джон Росспен бірге Баффин шығанағына бағытталды. Екеуі де Джон Барроудың Арктиканы зерттеуге деген қызығушылығымен және 1817 жылы кит аулаушылардың Гренландия мен Шпицберген арасындағы мұздың жоғалып кеткенін хабарлауымен байланысты болды. Кемелер HMS Доротея (капитаны Букан, бірінші лейтенант Артур Флеминг Моррелл, астроном Джордж Фишер) және Джон Франклин басқаратын HM бригі Трент болды, ол кейін Арктикада жоғалып кеткенімен танымал болды. Олар 1818 жылдың 4 сәуірінде Лондоннан шығып, маусым айында Шпицбергенге жетті. Олар мұздың қалыпқа келгенін анықтады. Олар батыс жағалаудағы Магдалена шығанағына кірді, онда бірнеше апта мұзға тоңды. Шығанақтан құтылып, мұздағы жарықтар арқылы солтүстікке қарай жылжыды, көбінесе кемелерді арқанмен сүйреп әкелді. Шілде айының басында олар мұздың ішінде 30 шақырымға жетті және одан әрі жылжу мүмкін болмады. Олар 80° солтүстік ендігінде, Шпицбергеннің ең солтүстік бөлігімен шамалас болды. Осылайша солтүстікке дейін ешбір еуропалық теңізші Уильям Скорсбиден басқа жеткен емес. Ашық суға оралуға тоғыз күн ғана кетті, бірақ бірден қатты дауыл болды, ол кемені мұзға қадау қаупін тудырды. Дауыл басылды, бірақ Доротея Арктикада жалғастыру үшін тым зақымдалды. Франклин Трентпен жалғастыруды қалады, бірақ Букан оның қатыстырмады. Олар 30 қыркүйекте үйге оралды. Букан 1819 жылы Ньюфаундлендке қайта оралды. Ол Беотхук әйелі Демасдуитті оның халқына қайтаруды жоспарлағанмен, ол Беотхук тайпасымен қосымша байланыс орнатуға үлкермес бұрын туберкулезден қайтыс болды. Букан кейін Демасдуиттің қызы, Беотхук әйелі Шанаудиттитті оның отбасына қайтару үшін қосымша шаралар қабылдауды бұйырды, бірақ ол еуропалық экспедициямен бірге барудан бас тартты. Оның білуінше, оның халқының барлығы қайтыс болған.

In 1806, Buchan was appointed as a lieutenant in the Royal Navy, and from about 1808 to 1817 he operated in and around Newfoundland. In 1810 he was captain of HMS Adonis. In autumn 1810 he conducted an expedition to the River of Exploits. From there he and his men marched inland for 130 miles to establish contact with the dwindling native Beothuk population, one of the Indigenous peoples of the Americas in the region. The expedition resulted in the death and decapitation of two marines at their hands. In 1813, Adonis and the frigate escorted the Newfoundland fishing fleet back to Britain. The voyage was stormy and the vessels separated near the English Channel. Adonis regained the convoy but as they approached the Scilly Islands they encountered a French fleet. Adonis was too small meaningfully to defend the convoy and in fact only escaped by jettisoning all her guns. The 1818 Spitzbergen expedition was nearly the first the many Arctic expeditions that followed the Napoleonic Wars. It set out at the same time as that of John Ross into Baffin Bay. Both were prompted by the interest of John Barrow in Arctic exploration and the fact that in 1817 whalers reported that the normal ice between Greenland and Spitzbergen had disappeared. The ships were HMS Dorothea (Captain Buchan, first lieutenant Arthur Fleming Morrell, astronomer George Fisher) and HM brig Trent under John Franklin who was later famous for his disappearance in the Arctic. They left London on 4 April 1818 and reached Spitzbergen in June. They found that the ice had returned to normal. They entered Magdalena Bay on the west coast where they were frozen in for a few weeks. Escaping the bay they worked their way north through leads in the ice, often dragging the ships with ropes. By early July they were about 30 miles into the ice and could go no further. They were a little north of 80°, about the same latitude as northernmost Spitzbergen. No European had sailed this far north except William Scoresby. It took only nine days to return to open water, but almost immediately they were hit by a storm which threatened to drive them onto the ice. The storm died down but Dorothea was too damaged to continue in the Arctic. Franklin wanted to continue with Trent but Buchan overruled him. They reached home on 30 September. Buchan returned to Newfoundland in 1819. Although he intended to return the Beothuk woman Demasduit to her people, she died of tuberculosis before he was able to make any additional contact with the Beothuk. Buchan later ordered additional efforts to return Demasduit's niece, Beothuk woman Shanawdithit, to her family but she refused to go with any European expedition. As far as she knew, all her people had died.

Кейінгі жұмыстар

Дэвид Бьюкен 1823 жылғы 12 маусымда Корольдік теңіз күштерінде капитандық шенін алды, бірақ сол жылы іс-қимыл тізімінен алынып тасталды. Ол 1825 жылдан 1835 жылға дейін Ньюфаундлендтің бас шерифі қызметіне тағайындалды.

Өлім

1838 жылдың желтоқсан айында ол Калькуттадан Англияға бет алған «Upton Castle» шығыс үнділік кемесімен бірге теңізде жоғалып кеткені туралы хабарланды.