Кіріспе

Рыбачий түбегі (полуо́стров Рыба́чий, poluostrov Rybachiy; ; Fiskerhalvøya; ) – Еуропалық Ресейдің материктік бөлігінің ең солтүстік ұшы. Оның атауы "Балықшы түбегі" деп аударылады. Ол Средний түбегімен, "Орта түбекпен" жіңішке құмдармен байланысқан. Сондықтан түбек көбінесе сумен қоршалған. Әкімшілік жағынан Мурманск облысының Печенгский ауданына қарасты және Мурманск қаласынан бірнеше сағаттық жерде орналасқан. Халықтың негізгі қызметі – бұғы шаруашылығы және (2003 жылдан бері) мұнай өндіру.

Тарих

Жарым аралы шекаралар салыстырмалы түрде кеш белгіленген аймақта орналасқан; Норвегия-Ресей шекарасы 1826 жылы салынды, соның нәтижесінде Рыбачий шекараның ресейлік жағында қалды. Ол кезде жарым аралда бірнеше норвегиялық қоныс аударушылар тұрған. Ресей революциясынан кейін Средний мен Рыбачийдің батыс бөлігі Финляндияға өткізілді. 1939-1940 жылдардағы Қысқы соғыстан кейін Финляндия оларды Мәскеу бейбіт шарты бойынша Кеңес Одағына қайтарды. Норвегиялық қоныс аударушылар революциядан кейін Кеңес Ресейінде "қоршауға" түсті; олардың кейбір ұрпақтары темір қоршау құлағаннан кейін Норвегия азаматтығын алуға рұқсат алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде үш жыл бойы ол немістер мен кеңес әскерлері арасындағы позициялық соғыстың аренасына айналды. Жарты арал Мурманск пен Архангельскке жол ашты, бұл қалалар Ленд-Лизингтің басты қақпалары болды. Фронт жарым аралыны екіге бөліп, екі жақта да мықты бекінілген позициялар орналасқан. Кеңес Одағы тарағанға дейін, НАТО мүшесі Норвегияға жақын орналасқандықтан, аумақ жоғары деңгейде әскерилендірілген. Қазір әскерилер алынып қойылды, бірақ 2005 жылы аумақ әлі де шетелдіктерге жабық болды.