Кіріспе

Реформалар дәуірі – 1955 жылы Ричард Хофстадтердің Пулитцер сыйлығын жеңіп алған кітабы. Бұл американдық тарих, ол 1890 жылдардағы халықшыл қозғалыстан бастап, Прогрессивтік дәуір арқылы 1930 жылдардағы «Жаңа саясатқа» дейінгі оқиғаларды баяндайды. «Реформалар дәуірі» басқа тарихи еңбектерден ерекшеленеді, себебі Хофстадтердің мақсаты үш қозғалыстың толық тарихын қайтадан жазу емес, оның орнына реформалық топтардың ортақ нанымдарын қазіргі заманғы көзқарас тұрғысынан талдап, тарихи бұрмалауларды, әсіресе «Жаңа саясат» пен Прогрессивизм арасындағы айырмашылықты түсіндіру.

Мазмұны

Хофстадтер "Реформа дәуірі" шығармасын популизмнен бастап, хронологиялық тәртіппен ұйымдастырады. Ол енгізген негізгі ұғым – "аграрлық миф", американдықтардың ежелгі заманғы шаруалардың қарапайым, адал өміріне арнаған құрметінің бейнесі. Ауыл шаруашылығы коммерциялық және индустриалды сипатқа ие болғандықтан, бұл миф стереотипке айналды. Популизмнің қалыптасуының басты себебі – "бос жердің" жоғалғаны туралы болжам. Көптеген популисттік көшбасшылар өнеркәсіп пен үкімет ауыл шаруашылығы бизнесін жоюға тырысып баққан деп сенді. Популизм туралы соңғы тарауда популисттік көтерілістен кейін ауыл шаруашылығының гүлденуі түсіндіріледі, себебі қалаға көшу фермерлердің бірінші рет ұйымдасуына себеп болған бәсекелестікті азайтты. Хофстадтер популисттік көтерілістің кемшіліктерін атап көрсетеді. Біріншісі – ұлттық емес, аймақтық сипаттағы шағымдар. Сонымен қатар, ол оның басшыларының қабілетсіздігін және қаржының үнемі жетіспеушілігін айтады. Дегенмен, ең зиянды кемшілік – күміс жетіспеушілігі. 1896 жылғы демократтардың күміс науқанына қосылу арқылы популисттер саяси беделін жоғалтты. Бұзылуларына қарамастан, популисттер сәтті болды, өйткені олар бірнеше жылдан кейін жаңа заңдардың қабылдануына ықпал етті. Келесі маңызды реформалық қозғалыс – прогрессивизм. Популизм мен прогрессивизмнің екі тобы көптеген философиялық ұстанымдарды ортақтасты, бірақ соңғысы кеңінен қабылданды, өйткені көпшілік оны анархиялық деп санамады. Прогрессивизмнің пайда болу себептері – Америка Азамат соғысынан кейінгі дәуірдегі мәртебелік революция ("жаңа ақша" "ескі ақшаның" беделін ығыстырды), кәсіби мамандардың шеттетуі және мугвумптердің пайда болуы. Хофстадтердің пікірінше, прогрессивті дәуірдегі қалалық орта прогрессивті қозғалысқа аз қолдау көрсетті, себебі иммигранттар реформаларға емес, жалпы демократияға көңіл бөлді. Хофстадтер прогрессивтердің жалпылама тумаланушылық көзқарасына көптеген дереккөздерден дәлелдер келтіреді. Қалалық ортаның өсуімен қатар, газеттердегі агрессивті тілшілер, "распачтар" пайда болды. Прогрессивті журналистер жаңа журналдардың пайда болуымен қатар көбейе түсті. Соңғы тарауда прогрессивтердің жаулары – трестер, кәсіби одақтар және саяси машиналар туралы айтылды. Көшбасшылар ұйымдастырудан гөрі кәсіпкерлікке, жеке тұлғаға және моральдық жауапкершілікке қажеттілік екенін білдірді. Соңғы бөлім прогрессивизмнің аяқталуынан бастап Жаңа саясатқа дейін созылады. Реформаторлар соғыстармен қызықты қарым-қатынаста болады, өйткені соғыстан кейінгі кезең әдетте консерватизмдікке алып келеді, Бұл Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін прогрессивизмнің өлімін жариялаған жағдай сияқты. Жаңа саясат популизм мен прогрессивизмнің нәтижесі болды; алайда, Хофстадтер көп жағдайда Жаңа саясаттың "жаңа бағыт" болғанын және прогрессивизммен үнемі байланысқа қарамастан, ол мүлдем басқаша болғанын атап өтеді. Оның ерекшелігі – Жаңа саясаттың пайда болуы Ұлы депрессиядан туындады, популизм мен прогрессивизм сияқты өркендеуден емес. Жаңа саясат экономиканы демократияландыруға емес, оны халықтың проблемаларын шешуге бағыттады. Жаңа саясатта реформаның нақты жоспары болмады; бұл хаотикалық тәжірибе болды. Ескі прогрессивтік қиындықтар ескерілмеді. Партия басшылары өздерін-өзі ұстап тұрды. Жаңа саясат халық пен ірі бизнес арасында араласпады, себебі халық экономикалық жағдайдың жақсаруын, емес реттеуді қалады. Прогрессивизм мен Жаңа саясаттың арасындағы басты айырмашылық – соңғысы протестанттық мораль мен жауапкершілікке емес, прагматизмге негізделген. Ол өзгерістерді моральдық риторикамен емес, нақты іс-қимылдармен жасады.

Сыншылар

Кейбір Хофстадтердің аргументтері популизмді қорғаушылар тарапынан сынға ұшырады. Тарихшылар, оның ішінде Норман Поллак, С. Ванн Вудворд және Лоуренс Гудвин. Олар Хофстадтердің түсініксіздігі популистердің жаңадан пайда болған капиталистер емес, керісінше, демократияланған индустриялық жүйе мен әлеуметтік құндылықтарды өзгертуді көздеген радикалдар болғанында екенін айтады. Бұл өз кезегінде, жеке адамның өзінің автономиясы жоғалып бара жатқан қарқынды индустриялану дәуірінде адамгершілігін сақтауға көмектесу мақсатын көздеген. Роберт Х. Вибе және "модернизация мектебінің" басқа өкілдерінің пікірінше, прогрессивтер ескі салттан шыққан революционерлер немесе наразы мамандар емес, жаңа, өзара байланысты әлемде есейген білімді мамандардың жаңа тобынан құралған. Олар жаңа бюрократияны қалай басқаруды білген, үкімет, білім беру және бизнес арасында өзара тиімді қарым-қатынас орнатып қана қоймай, сонымен қатар, сайланған лауазымдарды тағайындалған "сарапшылармен" алмастыратын, мемлекеттік қызмет реформаларын жүзеге асыру арқылы ескі "жергілікті" бизнестің жолын тосқан "реформалар" жасады.