Кіріспе

Архитектурадағы ұғым. Руиндік құндылық (Ruinenwert) – егер ғимарат құлап жатса, эстетикалық тұрғыдан әдемі қираған орындарды қалдыруға есептелген жобалау қағидасы. Бұл орындар күтімсіз қалған күйінде ұзақ жылдар бойы сақталуы тиіс. Бұл идеяны неміс сәулетшісі Альберт Шпеер 1936 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын жоспарлау кезінде дамытты және «Руиндік құндылық теориясы» (Die Ruinenwerttheorie) деген атпен жариялады, бірақ ол оның бастамашысы болмаған. Бұл идея ғимараттардың болашақта құлауына ғана қатысты емес, сонымен қатар олардың пайдалану кезеңінде де жақсы жобаланғанын және әсерлі болғанын білдіреді. Адольф Гитлер бұл идеяны қолдады, ол мұндай қираған орындарды Үшінші рейхтің ұлылығының символы ретінде қарастырды, дәл грек және римнің ежелгі қираған орындары сол өркениеттердің символы болғандай.

Альберт Шпеер

Өзінің естеліктерінде Альберт Шпеер бұл идеяны өзі ойлап тапқан деп мәлімдеді, оны ол "Қираған құн теориясы" деп атады (нем. Ruinenwerttheorie). Бұл Готфрид Семпердің "табиғи" материалдарды қолдану және темір арқалықтардан қашу туралы пікірлерінің жалғасы болды деп есептелді. Бірақ шындығында бұл идея одан да ертерек пайда болған, тіпті бір кезде бүкіл Еуропаны қамтыған романтикалық әуесқойлыққа айналды. Осы идеяның алдын бақтағандардың қатарында Хессен-Кассель ландграфы 18 ғасырда салған "жаңа қираған қамал" және сэр Джон Соанның 19 ғасырда Англия банкі үшін жасаған жобалары бар. Дегенмен, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, нацистік Германия сәулетінде бетон кеңінен қолданылды.

Қазіргі заманғы жоспарланған қираған үйінділер

Қазіргі заманғы мақсатты қиратудың бір мысалы – Юка тауындағы жоспарланған ядролық қалдықтар қоймасы үшін жасалған ескерту белгілері (Адамдық араласу жөніндегі жұмыс тобы), олар 10 000 жылға дейін сақталуы тиіс еді, бірақ болашақ ұрпақтарға тұрақты (әрине, теріс) әсер қалдыруға бағытталған: "Кірмеңіз. Мұнда қазба жұмыстарын жүргізбеңіз". Архитектор Чарльз Дженкс "Бақтағы қираған орындар" деп атаған, Neue Staatsgalerie-нің бір бөлігі, қираған орындардың құндылығын постмодернистік тұрғыдан өзгертуге жасалған.