Кіріспе

Үндістандағы Уттаракханд штатындағы көл

Рупкунд (жергілікті жерде "Мистерия көлі" немесе "Скелеттер көлі" деп белгілі) – Үндістанның Уттаракханд штатындағы жоғалымдағы мұздық көл. Ол Тришул массивінің етегінде жатыр. Гималай тауларында орналасқан, көлдің маңында адам қоныстанбайды және шамамен биіктігі 5000 метрді құрайды. Көлдің мөлшері айтарлықтай өзгеріп тұрады, бірақ диаметрі сирек 40 метрден (ауданы 1000-1500 шаршы метр) асады және қыс айларында мұздап қалады. Шамамен үш метр тереңдігі бар Рупкунд көлінде табылған жүздеген адам қаңқаларымен кеңінен танымал. Көктемде қар еріген кезде адам қаңқаларының қалдықтары көлдің түбінде көрінеді. Алғашқы зерттеулер олардың 9 ғасырда күрт және қатыгез дауылда қаза тапқан бір топтың қалдықтары екеніне сендірді, бірақ кейінгі ғылыми зерттеулер бұл қалдықтардың екі жеке оқиғада қайтыс болған үш түрлі топқа тиесілі екенін көрсетті; шамамен 800 және 1800 жылдары.

Адамдық қаңқалар

1942 жылы Нанда Деви ұлттық саябағының орман күзетшісі Хари Кишан Мадвал скелеттерді қайтадан тапты. Бастапқыда британдық билік бұл сүйектер жапондықтардың жасырын шабуыл күштерінің қаза тапқандарынан болуы мүмкін деп қорқып, бірақ сүйектердің жапон сарбаздарына қарағанда әлдеқайда ескі екені анықталды. Сондай-ақ сақиналар да табылды. 2003 жылы National Geographic тобы шамамен 30 скелетті алып шыққанда, кейбіреулерінде әлі де ет тіндері сақталған еді.

Сәйкестендіру

300-ден астам адамға тиесілі қалдықтар табылды. 1950 жылдары Үндістанның антропологиялық зерттеулер институты бұл қаңқаларды зерттеді, ал кейбір үлгілері Дехрадун қаласындағы Үндістанның антропологиялық зерттеулер мұражайында көрсетіліп тұр. Кейбір деректерге сәйкес, бұл жарақаттар жоғарыдан түскен дөңгелек нысандардың салдарынан туындаған және қаза болғандардың өліміне себеп болған. Зерттеушілер бұл құрбандардың жергілікті аңыздар мен әндерде сипатталғандай, күрт басталган нөсер жаңбырға тап болғанын қорытындылады. 23 адамнан тұратын топтың (шамамен 800 жылға дейін) Оңтүстік Азиялық тегі, бір адамның (шамамен 1800 жылға дейін) Оңтүстік-Шығыс Азиялық тегі болса, ал 14 адамның (шамамен 1800 жылға дейін) Шығыс Жерорта теңізі, атап айтқанда, қазіргі Грекия мен Крит аймақтарының тегі анықталды. Ауданға саяхаттап келген туристердің сүйектерді көптеп алып кететіні хабарланды және аудандық әкімшілік бұл жерді қорғау қажеттігін білдірді. Шамоли ауданының әкімі туристердің, саяхатшылардың және зерттеушілердің қаңқаларды есектерге тиеп алып кететінін хабарлады және аймақты қорғауды ұсынды.

Туризм

Рупкунд – Хималайдың Шамоли ауданындағы көрнекті туристік орын және екі Хималай шыңының (Трисул – 7120 м және Нанда Гхунти – 6310 м) басына жақын маңызды трекингтік жерлердің бірі. Көлдің солтүстігінде Жунгаргали деп аталатын жартас, ал шығысында Чандания Кот шыңы орналасқан. Жақын ауылдардың қатысуымен әр күзде Бедни-Бугиал альпілік жайлауында діни фестиваль өтеді. Рупкунд көлінде он екі жылда бір рет Нанда Деви Радж Джат деген үлкен той ұйымдастырылады, оның кезінде Нанда қадірленеді. Үндістанның Клеткалық және Молекулалық Биология Орталығы (CCMB) "Гималайдағы құпия тоңған көл" атты деректі фильмін жасады, онда ғылыми топ пен түсірілім тобы көлді зерттеуге тырысады.