Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс студенті Карл Людвиг Санд (Вунзидель, Жоғарғы Франкония (сол кезде Пруссияда), 5 қазан 1795 – Мангейм, 20 мамыр 1820) – неміс университетінің студенті және либералды Burschenschaft (студенттік қауымдастық) мүшесі. Ол өткен жылы Мангеймде консервативті драматург Август фон Коцебуені өлтіргені үшін 1820 жылы өлім жазасына кесілді. Оның өлім жазасы нәтижесінде Санд көптеген неміс ұлтшылдарының көзінде, біріккен неміс ұлттық мемлекетін құруды көздегендердің арасында, шейіт болып саналды.
German university student
Karl Ludwig Sand (Wunsiedel, Upper Franconia (then in Prussia), 5 October 1795 – Mannheim, 20 May 1820) was a German university student and member of a liberal Burschenschaft (student association). He was executed in 1820 for the murder of the conservative dramatist August von Kotzebue the previous year in Mannheim. As a result of his execution, Sand became a martyr in the eyes of many German nationalists seeking the creation of a united German national state.
Өмірбаян
Карл Людвиг Санд 1795 жылдың 5 қазанында Готфрид Кристоф Санд пен оның әйелі Доротея Йоханна Вильгельмина Шёпф (1766–1826) отбасында дүниеге келді. Оның бауырлары Джордж, Фриц, Каролина және Джулия болды.
Karl Ludwig Sand was born to Gottfried Christoph Sand and his wife Dorothea Johanna Wilhelmina Schöpf (1766–1826), on 5 October 1795. His siblings were George, Fritz, Caroline and Julia.
Білім
1804 жылы ол Вунзиделдегі Латын мектебіне қатысты, ал 1810 жылы Хоф қаласындағы гимназияға көшті. Монтгелас реформаларының нәтижесінде Хоф гимназиясы жабылып, Сэнд ұстазының соңынан Регенсбургтегі Жаңа гимназияға (Neues Gymnasium) барып, 1814 жылдың қыркүйегінде оқуын аяқтады. 1814 жылдың қарашасында Сэнд Тюбинген университетіне түсті. 1815 жылы Сэнд майор фон Фалькенхаузеннің еріктілерінің қатарына қосылып, маусымда Ватерлоо шайқасына, ал шілдеде Парижге қатысты. Ол соғыстан қайтқанда жарақаттанды, соғыстың нәтижесіне көңілі толады және терең депрессияға түсті. 1816 жылы Эрланген университетінде Сэнд досы Диттмармен бірге «Тевтония» студенттік бірлестігін (Burschenschaft Teutonia) құрды. Олар Эрлангенге жақын орналасқан ескі қамалдың қираған жерінде кездесіп, оны «Руттли» деп атады. Олар 80 студенттен тұратын топтары үшін жиналыс үйі салды. Сандтың депрессиясы бәсекелес саяси ұйым «Ландсманшафт» (Landsmannschaft) Руттлиді қиратқаннан және 1817 жылы Диттмардың суға батып қайтыс болғаннан кейін одан да күшейді. 1817 жылдан бастап ол Йена университетінде оқыды, Якоб Фридрих Фрис, Генрих Люден және Лоренц Океннің лекцияларын тыңдады және басқа да студенттік бірлестіктерге қосылды. Сэнд 1817 жылғы Вартабург фестивалінде жиналған ұлтшыл студенттердің қатарында болды, онда Котцебуэдің «Германия империяларының тарихы» кітабы салтанатты түрде өртелді.
In 1804 he attended the Lateinschule (Latin school) in Wunsiedel and in 1810 he moved on to the grammar school (Gymnasium) in Hof, living with the school's rector, Georg Heinrich Saalfrank, a friend of Sand's Enlightened Protestant family. Following the closure of the Hof Gymnasium on the institution of Montgelas's Reforms, Sand followed his teacher to the Neues Gymnasium (New Grammar School) in Regensburg, completing his studies in September 1814. In November 1814 Sand matriculated at the University of Tübingen. In 1815, Sand volunteered under Major von Falkenhausen, participating in the Battle of Waterloo in June and in Paris by July. He returned from the war traumatized, disillusioned with its results, and fell into a deep depression. In 1816, while at the University of Erlangen, Sand formed Burschenschaft Teutonia with his friend Dittmar, meeting at castle ruins near Erlangen which they had named Ruttli. They built a meeting house for their group of 80 students. Sand's depression was further intensified by the destruction of Ruttli by the competing political group, the Landsmannschaft, and the drowning death of Dittmar in 1817. Starting in 1817 he studied at the University of Jena, attending the lectures of Jakob Friedrich Fries, Heinrich Luden and Lorenz Oken and joining further Burschenschaften. Sand was among the nationalist students who gathered at the 1817 Wartburg festival, in which Kotzebue's History of the German Empires was one of the books ceremoniously burned.
Август фон Котцебуе қазасы
1818 жылғы 5 мамырда Сэнд өзінің күнделігінде Август фон Котцебуені өлтіру туралы ойларын жазған. Ол оны "ұлтқа сатқын" және "халықты адастаушы" деп атап, оны "Буршншафт" ұйымының жауы ретінде сипаттаған. 1819 жылғы 23 наурыз күні таңертең Сэнд Генри деген атпен Котцебуенің Маннхаймдағы үйіне барды. Үйге кіргізбей, түстен кейін келуге айтқаннан соң, Сэнд сағат беске таяу қайта келді. Котцебуемен бірнеше сөз айтысқаннан кейін, Сэнд пышақ шығарып, "Міне, сен отанға сатқын!" деп айтып, оны кеудесіне бірнеше рет пышақтады. Котцебуенің төрт жасар ұлы оқиғаны балалар бөлмесінен көргендігіне таң қалған Сэнд, есінен шығып, өзін-өзі пышақтады. Үйден шығарда ол қызметшіге өзі дайындаған қағазды ("Август фон Котцебуеге өлім!") берді де, көшеде тағы да өзін пышақтады. Өзін-өзі өлтіру әрекеті сәтсіз аяқталып, ол ауруханаға жеткізілді.
Sand already contemplated the murder of August von Kotzebue in a diary entry of 5 May 1818. He called him a "traitor to the nation" and a "deceiver of the people" and characterized him as an enemy of the Burschenschaft. On the morning of 23 March 1819 Sand, using the pseudonym Henry, visited Kotzebue in his Mannheim house. Refused entry to the house and told to return in the afternoon, Sand returned just before five o'clock. Having exchanged just a few words with Kotzebue, Sand produced a dagger and, with the words "Here, you traitor to the fatherland! ", stabbed him repeatedly in the chest. Surprised by Kotzebue's four year old son witnessing the event from the nursery, Sand lost his wits and stabbed himself. Leaving the house, he handed a servant a piece of writing he had prepared ("Death to August von Kotzebue"), and stabbed himself again in the street. His suicide attempt failed, and he was taken to hospital.
Салдары
Мангейм соты 1820 жылғы 5 мамырда Сандты өлім жазасына кесті. Оны сол кездегі ресми өкім орындаушы Франц Вильгельм Видман бас кесті. Сандтың Котцебуені өлтіруі либералдық және неміс ұлтшылдығы ағымдарына үкімет тарапынан шектеулер қоюға ықпал етті. 1819 жылғы 20 қыркүйекте князь Клеменс Венцель фон Метерних Германия конфедерациясының өкілдерімен кездесу өткізіп, Карлсбад жарлықтарын қабылдады, ол буршеншафттарды тыйымдады және баспасөз бостандығы мен мүшелерінің құқықтарын шектеді, оларды мемлекеттік қызметтен, оқытудан немесе университеттерде оқудан шығарды. Александр Дюма, әкесі, Сандтың өмірі туралы жазып, оның күнделіктерінен және хаттарынан үзінділерді "Атақты қылмыстар" жинағының бір бөлігі болған "Карл Людвиг Санд" еңбегінде жариялады. Өзінің туындысын жазу алдында Дюма 1838 жылы Мангеймде Видманның ұлына келіп, Сандтың мінез-құлқы туралы мәліметтер жинады. Александр Пушкин де Сандты "Кинжал" атты қаскөйлер туралы поэмасында еске алды. Германияда Карл Сандтың өміріне қатысты үш фильм түсірілді: 1964 жылғы "Карл Санд", 1971 жылғы "Санд" және 2009 жылғы "Die Unbedingten".
The Mannheim Hofgericht (court of law) sentenced Sand to death on 5 May 1820. He was beheaded by Franz Wilhelm Widmann, who was the official executioner at the time. Sand's murder of Kotzebue was a catalyst for government restrictions on liberal and German nationalist thought. On 20 September 1819 Prince Klemens Wenzel von Metternich called a meeting of representatives from across the German Confederation to create the Carlsbad Decrees which outlawed the Burschenschaften and put limits on freedom of the press and the rights of members of such organizations, banning them from public office, teaching or studying at universities. Alexandre Dumas, père wrote about Sand's life and published excerpts from his journals and letters in Karl Ludwig Sand, part of Famous Crimes. Prior to writing his story, Dumas visited Widmann's son in Mannheim in 1838 to gather information about Sand's character. Alexander Pushkin also memorialized Sand in his poem about assassins entitled "Kinzhal" (The Dagger). In Germany three films have been made concerning the events of Karl Sand's life: Karl Sand in 1964, Sand in 1971, and Die Unbedingten in 2009.