Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пьер Гийом Сейер (18 қазан 1799 - 7 тамыз 1868) – Ред-Ривер аймағындағы Гадсон шығанағы компаниясының (HBC) тері саудасы монополиясына қарсы шыққан метис тері саудагері. Оның күресі нәтижесінде монополия жойылды. HBC-дан кеткен соң Сейер Қызыл өзен қонысына жақын жерге көшті. 1849 жылы ол тәуелсіз сауда жасағаны үшін тұтқындалып, сотқа берілді. Сотта кінәлі деп танылғанымен, оған ешқандай айыппұл немесе жаза тағайындалмады. Осылайша, HBC енді Ред-Ривер аймағындағы монополиясын сақтау үшін сот жүйесін пайдалана алмады. 1868 жылы ол Руперт жеріне иелігінен бас тарды, ал монополия 1870 жылы ресми түрде тоқтатылды.
Pierre Guillaume Sayer (October 18, 1799 – August 7, 1868) was a Métis fur trader who challenged the monopoly of the Hudson's Bay Company (HBC) of the fur trade in the Red River region. Ultimately this led to its end. After leaving the HBC, Sayer moved near the Red River Settlement. He `was arrested and tried in 1849 for independent trading. Although he was convicted, the judge levied no fine or punishment. Effectively the HBC could no longer use the courts to enforce its monopoly in the Red River region. It gave up its ownership of Rupert's Land in 1868, and the monopoly was officially ended in 1870.
Өмір
Сэйер 1799 жылдың 18 қазанында "Санте-Анн приходының Джон Сэйердің" және оджибуай әйелі Маргаританың заңды емес ұлы ретінде дүниеге келді. Квебек штатының Понт-Клер қаласындағы жазбалар оның 1815 жылдың 21 шілдесінде крещениеден өткенін көрсетеді. Сэйер 1818 жылдың 7 сәуірінде МакТавиш, МакГилливрэй және компаниясында боксшы болып жұмысқа тұрды, бұл туралы нотариус Дж. Г. Бик Монреаль аралының батысындағы Стэ-Анн, Бут-де-л-Иль қаласында тіркеді. Ол Солтүстік-Батыс компаниясы бақылауындағы аймақтарда жұмыс істеу үшін жалданып алынды. Шарт Квебектің Ұлттық мұрағатында сақталады. Гудзон шығанағы мұрағатының мәліметтері бойынша, Пьер Гийом 1818-1821 жылдар аралығында Камберленд Хауста Солтүстік-Батыс компаниясында жұмыс істеді, бұл Солтүстік-Батыс және Гудзон шығанағы компанияларының біріккен жылы. 1828-1829 жылдары ол Гудзон шығанағы компаниясында Свон өзені аймағындағы Форт-Пеллиде боусман болып жұмыс істеді, содан кейін 1829-1832 жылдар аралығында штурман болып қызмет етті. 1832 жылы ол Гудзон шығанағы компаниясының қызметінен босатылып, Ред-Ривер қонысының жанындағы Грантаунға көшіп кетті. 1835 жылдың 2 наурызында Сент-Франсуа Ксавье католик шіркеуінің неке тізімінде көрсетілгендей, Сэйер 1835 жылдың 2 наурызында Сент-Франсуа Ксавьеде тері саудагері Александр Фробишердің үлкен қызы Жозефте Фробишерге үйленді. 1795-1807 жылдар аралығында дүниеге келген Жозефте той күні крещениеден өтті. Олардың сегіз ұлы мен төрт қызы болды.
Sayer was born October 18, 1799, "[t]he natural son of John Sayer of the parish of Sainte Anne," and an Ojibway woman, Marguerite. Records from Pointe Claire, Quebec, indicate that he was baptized on July 21, 1815. Sayer enlisted as a coureur des bois with the McTavish, McGillivray & Company on April 7, 1818, as was registered by the notary J. G. Beek at Ste Anne, Bout de l'Isle, in the west of the Island of Montreal. He was hired to work in the areas controlled by the North West Company. The contract is preserved in the Archives Nationales du Quebec. According to the Hudson Bay Archives, Pierre Guillaume worked for the North West Company at Cumberland House from 1818 to 1821, the year of the union of the North West and Hudson Bay companies. From 1828 to 1829, he worked for the Hudson Bay Company as a Bowsman at Fort Pelly in the Swan River District and then stayed on as a Steersman from 1829 to 1832. In 1832, he was freed from his service in the Hudson Bay Company and moved to Grantown, near the Red River Settlement. On March 2, 1835, according to the St. Francois Xavier Catholic Church marriage records, Sayer married Josephte Frobisher, the elder daughter of fur trader Alexander Frobisher and his Cree wife, on March 2, 1835, at St. Francois Xavier. Josephte, who was born around 1795 to 1807, was baptized the same day as the wedding. She and Sayer had eight sons and four daughters together.
Сот
Сейер Норман Китсонмен сауда жасап жүрді, ол қазір Солтүстік Дакота штатының Пембина қаласында орналасқан, бұл Хадсон шығанағы компаниясының монополиясын тікелей бұзады. 1849 жылы бас фактор Джон Балленден Грантауннан Сейер, Андре Гулет, Гектор МакГиннис және Норберт Ларонды Манитоба көліне сауда сапарына кетіп бара жатқанда тұтқындады. Олар 1849 жылғы 17 мамырда Ассинибояның Бас Төрттік Сотының алдына шығарылды. Сейерді метис басшысы Луи Риэль Ср. қолдады. Сот күні сот залының сыртында қарулы метистер көп жиналды, өздерінің метис бауырларын қолдауға дайын болды. Олар Сейердің өзі таңдаған қазылар алқасымен сотталуын және өзімен бірге сотқа басқа метистерді алып кіруге рұқсат беруді талап етті. Сейерге өз қазыларын таңдауға рұқсат берілсе де, ол кінәлі деп танылды. Көптеген қарулы метистердің үлкен қысымымен сот судьясы Адам Том ешқандай айыппұл немесе жаза белгілемеді. Метистер: «Сауда еркін! Сауда еркін!» («Тәуелсіз сауда! Еркін сауда!») деп шулады. ХБК енді Қызыл өзендегі қоныс аударушыларға монополиясын жүзеге асыру үшін соттарды пайдалана алмады. 1870 жылы сауда монополиясы толығымен жойылып, аймақтағы сауда кез келген кәсіпкерге ашық болды. Компания бұған дейін Канада Парламенті қабылдаған 1868 жылғы Руперт жері туралы заңға сәйкес Руперт жеріне иелігінен бас тартқан еді.
Sayer had been trading to Norman Kittson, now in Pembina, North Dakota, which was in direct violation of the Hudson Bay Company's monopoly. In 1849, Chief Factor John Ballenden arrested Sayer, André Goulet, Hector McGinnis, and Norbert Larond of Grantown as they were about to leave on a trading trip to Lake Manitoba. They were brought to trial before the General Quarterly Court of Assiniboia on May 17, 1849. Sayer was backed by Métis leader Louis Riel Sr. On the day of the trial, a crowd of armed Métis men gathered outside the courtroom, ready to support their Métis brother. They demanded that Sayer be tried by a jury of his own choosing and to be allowed to take fellow Métis into the court with him. Although Sayer was allowed to select a jury of his own, he was still found guilty. Judge Adam Thom, under immense pressure from the presence of numerous armed Métis, levied no fine or punishment. The Métis cried, "Le commerce est libre! Le commerce est libre!" ("Free Trade! Free Trade!") The HBC could no longer use the courts to enforce their monopoly on the settlers of Red River. In 1870 the trade monopoly was finally abolished, and trade in the region was opened to any entrepreneur. The company had earlier relinquished its ownership of Rupert's Land under the Rupert's Land Act 1868 enacted by the Canadian Parliament.
Кейінгі өмірі
Сент-Лауренттегі (Манитоба) шіркеудің жазбаларына сәйкес, Пьер Гийом 1868 жылдың 7 тамызында 75 жасында қайтыс болды. 1868 жылдың 8 тамызында ол Сент-Лаурентте жерленді. Миссияны құрып, 1864 жылы оның алғашқы пастыры болған отец Лоран Симонет OMI рәсімді өткізді. Куәгерлер Батист Лавалье және Пьер Шартран болды.
According to the church records at St. Laurent, Manitoba, Pierre Guillaume died on August 7, 1868, at the age of 75. He was buried at St. Laurent the next day, August 8, 1868. Father Laurent Simonet OMI, who had started the mission and became its first parish priest in 1864, officiated. The witnesses were Baptiste Lavallée and Pierre Chartrand.
Туған күндері
Сэйердің туған жылы әртүрлі бастапқы дереккөздерде 1779 және 1807 жылдар аралығында әртүрлі көрсетілген. 1779 жыл Манитобаның 1834 жылғы халық санауында және 1835 жылғы жаңартуда кездеседі. Дегенмен, бұл көшірушінің қатесі сияқты, себебі жоғарыдағы есімнің туған күні көрсетілмеген, ол Пьерге берілген. Қате 1835 жылғы ресми халық санауында түзетілді. 1793 жыл оның Манитоба штатының Сент-Лоран қаласындағы қайтыс болу және жерлену тіркелімінде көрсетілген. 1796 жыл 1849 жылғы халық санауында берілген, ол сотта қаралып жатқан жыл. 1801 жылды ол 1828 жылы Гудзон Бэй компаниясына қызметке тұрғанда, өзінің 27 жаста екенін айтуынан білеміз. Бұл 1828 жылғы қызметкерлер тізімінде көрсетілген, оған сәйкес ол 1801 жылы туған. 1803 жыл 1833 және 1838 жылдардың халық санауында кездеседі. Пьердің немересі Александр Генри Сейер де атасының 1818 жылы саяхатшы болып жұмысқа түскенде шамамен 14 жаста болғанын айтқан. 1807 жыл 1835 және 1843 жылдардың халық санауында көрсетілген.
Sayer's birth year is documented as variously between 1779 and 1807 in different original sources. 1779 appears in the Manitoba census of 1834 and in the update of 1835. However, it seems to be a copyist error as the name above lacks its date, which is given to Pierre instead. The error is corrected in the formal census of 1835. 1793 is the date given in the registry of his death and burial at St. Laurent, Manitoba. 1796 is given on the census of 1849, the year in which he was tried in court. 1801 is from the fact that when he enlisted with the Hudson Bay Company in 1828, he stated that he was 27 years old. That is shown on the Servants List of 1828 and gives him 1801 as the year of his birth. 1803 is found on the censuses of 1833 and 1838. Pierre’s grandson, Alexander Henry Sayer, also stated that his grandfather was about 14 years old when he enlisted as a voyager in 1818. 1807 is from the censuses in 1835 and 1843.