Кіріспе

Бұл Американың жергілікті тілдері үшін әзірленген әртүрлі тілдерді жіктеу ұсыныстарының тізімі. Мақала Солтүстік, Орталық және Оңтүстік Америка бөлімдеріне бөлінген; алайда, жіктелімдер осы бөлімдерге сәйкес келмейді.

Пауэллдің (1892) "Елу сегіз"

Джон Уэсли Пауэлл, Америка этнология бюросының директоры қызметін атқарған зерттеуші, Солтүстік Америкадағы генетикалық жіктелімдердің "негізі" болып табылатын 58 "топтың" жіктемесін жариялады. Пауэллдің жіктемесіне Гэллатиннің ықпалы зор болды. Джон Уэсли Пауэлл Солтүстік Америка тілдерінің алғашқы толық жіктемесін жариялау үшін Дэниел Г. Бринтонмен бәсекелестікке түсті (дегенмен Бринтонның жіктемесі Оңтүстік және Орталық Американы да қамтыды). Бұл бәсекенің нәтижесінде Бринтонға Пауэллдің экспедициялық қызметкерлері жинаған тіл білімі деректеріне қол жеткізуге рұқсат берілмеді. (Қазіргі атаулары жақшада көрсетілген.) 1. Адайзан 2. Алгонкин 3. Атапаскан 4. Атакапан (=Атакапа) 5. Беотхук (=Беотхук) 6. Кадоан 7. Чимакуан 8. Чимарикан (=Чимарико) 9. Чиммесиан (=Тсимшиан) 10. Чинукан 11. Читимачан (=Читимаша) 12. Чумаш 13. Коауильтекан 14. Копехан (=Винтуан) 15. Костаноан 16. Эскимоан (=Эскимос) 17. Эсселен (=Эсселен) 18. Ирокез 19. Калапуян (=Калапуян) 20. Каранкава (=Каранкава) 21. Керес 22. Киова (=Киова) 23. Китунаи (=Кутенаи) 24. Колушан (=Тлингит) 25. Куланапан (=Помоан) 26. Кусан (=Кусан) 27. Лутуамиан (=Кламат-Модок) 28. Марипосан (=Йокутсан) 29. Мокелумнан (=Мивок) 30. Мускоги (=Муског) 31. Начиз (=Начиз) 32. Палайнихан 33. Пиман (=Уто-Ацтек) 34. Пужунан (=Майдуан) 35. Куоратэан (=Карок) 36. Салинанан 37. Салишан 38. Састэан (=Шастан) 39. Шахаптиан (=Сахаптиан) 40. Шошониан (=Уто-Ацтек) 41. Сиуан (=Сиуан-Катаба) 42. Скиттагет (=Хайда) 43. Такильман (=Такелма) 44. Таноан (=Таноан) 45. Тимукуанан (=Тимукуа) 46. Тоника (=Туника) 47. Тонкава (=Тонкава) 48. Уче (=Ючи) 49. Ваилатпуан (=Кайюс және Молала) 50. Вакашан 51. Вашоан (=Вашо) 52. Вейцпекан (=Юрок) 53. Уишоскан (=Виот) 54. Яконан (=Сиуслау және Алсиан) 55. Янан 56. Юкиан 57. Юман 58. Зуньи (=Зуни)

Кемпбелл және Митун (1979): "Қара кітап"

Кемпбелл мен Митунның 1979 жылғы жіктелуі көбірек сақтық танытады, себебі топтастырудан бұрын генетикалық байланыстың нақты дәлелдері болуын қатаң талап етеді. Осылайша, бұрынғы авторлардың көптеген күмәнді филалары "бөлінген".

Кластерлер мен желілер

Кауфманның ең ірі топтарын ол кластерлер және желілер деп атайды. Кластерлер макроотбасыларға (немесе филаларға немесе суперотбасыларға) балама болып табылады. Желілер кластерлерден құралған. Кауфман осының барлық ірі топтарын гипотетикалық деп есептейді және оның тізімі қай гипотезаларды тексеру қажеттігін анықтауға арналған құрал ретінде қолданылады.

Swadesh (1960 ж. немесе одан бұрынғы)

Моррис Свадеш Сапирдің Солтүстік Америка жіктеуін одан әрі бекітіп, Американың барлық түпкілікті тілдерін тек 6 тілдік отбасына топтастырды, олардың 5-і Америкада толығымен орналасқан. Васко-дене тілдеріне эскимо-алеут, на-дене, вакашан және кутень тілдерімен қатар, Еуразия тілдерінің көп бөлігі де кірді. Макро-хокан шамамен Сапирдің хокан-сиуан және алмосан отбасыларының бірігімінен құралды және Орталық Америкаға, соның ішінде жикаке тіліне дейін кеңейді. Макро-майя майя тілін, Сапирдің пенутия және ацтек-таноан отбасыларын, отомангуэ тілдерін, сондай-ақ Орталық және Оңтүстік Американың әртүрлі тілдерін, оның ішінде чибчан, пезан және туканоан тілдерін қамтыды. Макро-кечуа зуни, пурепеча тілдерімен және Оңтүстік Американың түрлі тілдерін, соның ішінде кечуа, аймара, паноан тілдерін, Патагония мен Анд тауларының көптеген басқа тілдерін біріктірді. Макро-кариб, негізінен Оңтүстік Америка тілдік отбасы, оған кариб, макро-же және жиражара тілдері кірді, сонымен қатар кейбір Кариб теңізі тілдерін де қамтыды. Макро-аравак, бастысы Оңтүстік Америкада таралған, оның құрамына аравак және тупи тілдері кірді. Дегенмен, Кариб бассейніндегі таино және Флоридадағы тимукуа тілдерін де қосу ұсынылды.