Кіріспе

Америка Азамат соғысы оқиғасы

Дальгрен ісі – 1864 жылғы наурыз айында Вирджиния штатының Ричмонд қаласына жасалған сәтсіз шабуылдан туындаған, Америка Азамат соғысы кезінде болған оқиға. Бригад генерал Хью Джадсон Килпатрик және полковник Ульрик Дальгрен Ричмондқа шабуыл жасап, Бель-Айлдан Одақ тұтқындарын босату және Конфедерацияның инфрақұрылымына нұқсан келтіруді көздеді. Шабуыл сәтсіз аяқталып, Дальгрен Уолкертон шайқасында қаза тапты. Оның денесінен табылған құжаттар Бель-Айлдан Одақ тұтқындарын босату, оларды жанғыш материалдармен қаруландыру, Ричмонд қаласын өртеп жіберу және Конфедерация президенті Джефферсон Дэвис пен оның кабинетіне қастандық жасау туралы бұйрықтарды көрсетті. Бұл құжаттар Ричмонд газеттерінде жарияланды, Оңтүстікте президент Авраам Линкольннің өзі бұйрық берген деген күдік тудырып, наразылыққа ұласты. Ашулы халық Дальгреннің денесін қазып шығып, Ричмондта құрметсіздікпен көрсетті. Дальгреннің мәйітіне жасалған қатыгездік туралы хабарлар Солтүстіктегі қоғамдық пікірді қоздырды. Одақ газеттері мен Дальгреннің әкесі, Одақ әскери-теңіз күштерінің контр-адмиралы Джон А. Дальгрен құжаттардың жалған екенін мәлімдеді. Одақ генерал-майоры Джордж Мид Конфедерация генерал-майоры Роберт Лиге бұл бұйрықтар Одақ әскерімен келісілмегенін жеке өзі растауға мәжбүр болды. Бұл оқиға Джон Уилкс Буттың Линкольнге жасаған қастандығына ықпал еткен болуы мүмкін. Құжаттардың жалғандығы немесе кім жазғаны әлі анықталған жоқ, бірақ тарихшы Стивен У. Сирс «ашкөз» соғыс министрі Эдвин М. Стэнтонды босатылған Ричмонд тұтқындарының өртеу және қастандық жоспарының артында тұрған тұлға деп санайды. Дальгренмен бірге рейдке қатысқан Әскери барлау бюросының капитаны Джон МакЭнти генерал Марсена Патрикке жарияланған құжаттардың Дальгреннің айтқандарымен сәйкес келетіндіктен, олардың дұрыс екенін айтты. Бұл туралы тағы бір ӘБМ агенті Джон Бэбкок та растады. Соғыстан кейін Стэнтон конфедерация құжаттарын жинау және сақтау жөніндегі тапсырманы алған Фрэнсис Либерден құжаттарды сұрады. Либерге оларды соғыс министріне беруді бұйырды, содан кейін олар қайтадан көрінбеді.

Өмірбаян

1863-1864 жылдардың қысында Белл-Айл және Либби түрмелері сияқты Конфедерацияның тұтқын лагерлері, Конфедерацияның Дикс-Хилл келісімі бойынша тұтқын алмасу кезінде ұсталған афроамерикандық одақ әскерлерін қосудан бас тартқандықтан, қауіпті түрде толып кетті. Конфедерация түрмелерінде ай сайын шамамен 1500 одақ әскерінің қаза болатыны естілді. Шпиондар Конфедерацияның Ричмонд қаласын қорғауға өте аз күш жұмсағанын, ал Бригадир генерал Хью Джадсон Килпатрик соғыс министрі Эдвин М. Стэнтоннан Ричмондқа қарсы кең ауқымды атты әскер шабуылын жүргізуге рұхсат алғанын хабарлады. Килпатрик бейхабарлығымен танымал болғандықтан, оған «Қырғын аттылығы» деген лақап ат қойылған. Килпатрик шабуылға көмектесу үшін полковник Ульрик Дальгренды тартты. Дальгрен Геттисбург шайқасында жараланғаннан кейін бір аяғын жоғалтқан және жазылғаннан кейін қайтадан әрекетке кірісуге асыққан. 28 ақпанда Килпатрик пен Дальгрен Вирджиния штатының Стивенсбург қаласынан аттанды. Килпатрик 3500 әскермен Ричмондқа солтүстіктен, ал Дальгрен 500 әскермен оңтүстіктен шабуыл жасауға тиіс болды. Күтпеген қысқы дауылдың салдарынан қар, қырау және жаңбыр шабуылды баяулатты. Дальгреннің әскерлері Джеймс өзеніндегі Дувер Миллс маңындағы бродына жеткізілді, бірақ соңғы жаңбырдан су деңгейінің көтерілуіне байланысты одан өте алмады. Одақ әскерлері шегіну кезінде Конфедерация әскерлерінің үздіксіз шабуылына ұшырап, шашырап кетті. 3 наурыз күні түнде Дальгрен мен оның әскерлерінің бір бөлігі Король және Королева округінің сотының жанында, Вирджиния кавалериясының 150 әскерімен, лейтенант Джеймс Поллард басшылығымен тосқауылға түсті. Дальгрен төрт оқтан жараланып, шайқас алаңында қаза тапты. Тағы бірнеше одақ әскерлері тосқауылда қаза болды.