Кіріспе

Малаялам әдебиетінің үнді жазушысы (1948 жылы туған)

Н. С. Мадхаван (1948 жылдың 9 қыркүйегінде туған) – үнді жазушысы. "Лантан Батерийле Лутхиниякал" ("Голланд батареясының ән-ғибраттары") романы және "Хигуита", "Тирту", "Чулаймедиле Шавангал" және "Ванмарангал Вейжумпол" сияқты көптеген әңгімелерімен танымал. Мадхаван футбол туралы мақалалар мен саяхат очерктерін де жазады. Ол Керала әдебиет академиясының еңбек сіңірген қайраткері және Одакужал сыйлығы, Керала әдебиет академиясының әңгімеге арналған сыйлығы, Керала әдебиет академиясының романға арналған сыйлығы, Муттатху Варкей сыйлығы, Матрубхуми әдеби сыйлығы, Кросворд кітап сыйлығы және Керала мемлекеттік студенттік федерациясының Сахитйолсав сыйлығы сияқты бірнеше маңызды сыйлықтардың иегері.

Өмірбаян

Н. С. Мадхаван 1948 жылдың 9 қыркүйегінде Кочин портында дүниеге келді. Орта білімін Сри Рама Варма орта мектебінде алып, Эрнакуламдағы Махараджа колледжін экономика мамандығы бойынша бітірді. Жоғары білімін Керала университетінің экономика факультетінде жалғастырды. Осы кезеңде ол жазумен айналысып, 1970 жылы малаялам тіліндегі «Матрубхуми» әдеби журналы ұйымдастырған байқауда алғашқы «Шишу» атты әңгімесі үшін бас жүлдені жеңіп алды. 1975 жылы Үндістанның әкімшілік қызметіне қабылданып, Біхар штатында әкімшілік қызметін бастады. Біраз жыл Біхарда түрлі лауазымдарда қызмет еткен соң, 1988 жылы туған жеріне оралды. Мадхаван Шила Реддиге үйленген, ол «Outlook» ағылшын журналының редакторы (жариялану орны – Нью-Дели). Олардың қызы Менакси Редди Мадхаван танымал блогер және «Сен мұндасың», «Тізімқордың жаңғырығы» және «Суық табан» сияқты туындылардың авторы.

Өлеңдер

1980 жылдары Мадхаван 1990 жылы "Хигуита" әңгімесі жарық көргенге дейін он жыл бойы жазушылық дағдарысқа тап болды. Осы туындысында Мадхаван өзінің басты кейіпкері – Әке Гиваргезеді 1990 жылғы әлем чемпионатына қатысқан Колумбия құрамасының қақпашысы Рене Хигуитаның бейшара ойын стилімен үлгілендірген. Хигуита жиі қақпасын тастап, гол соғуға тырысатын. Сол сияқты, ол уақытша діни киімін шешіп, тайпалық қыз Люсиді адам саудагері Джаббардың қолынан құтқарады. Бұл әңгіме соңғы ғасырдағы ең үздік малаялам әңгімелерінің қатарына енді. Кейіннен Сасидаран Надувил оны "Хигуита: пенальти соққысынан қақпашының үрейі" атты пьесаға бейімдеді. "Тируту", "Бабри мешітінің қирауы", "Чулаймидиле Шавангал" ("Чулаймидтің мәйіттері"), "Ванмарангал Вежумпол" ("Үлкен ағаштар құлағанда"), "Парияя Каттакал" ("Синонимді әңгімелер"), "Нилавили" ("Шырылдау"), "Муял Ветта" ("Қоян ауы") және "Налам Локам" ("Төртінші әлем") – оның тағы бір атақты әңгімелері. Оның әңгімелері заманауи әлемнің белгісіздігін, екіұштылығын және трагедияларын көрсетеді.

Роман

Отыз үш жыл жазушы болғаннан кейін, Мадхаван 2003 жылы өзінің тұңғыш романын «Лантан Батерийле Лутиниякал» деп жариялады. Ол 17 ғасырда голландтар (малаялам тілінде Лантан) орнатқан бес зеңбірек тұрған батареяның (малаялам тілінде батери) атымен аталады. Романның жас баяндауышы Джессика – ұзақ тарихы бар кеме жасаушылар отбасының ұрпағы. Оның естеліктері анасы жүкті болған кезден басталады. Роман Керала жағалауындағы кедей, төменгі касталы индустардың ұрпақтарының өмірін көрсетеді, олар 16 ғасырда португал отаршылдарымен христиан дініне ауысты. Романның бірінші басылымы бір айдың ішінде сатылып бітті. Романның оқиғасы 1951 және 1967 жылдар аралығында, Джессиканың өмірінің алғашқы он алты жылында өтеді, бірақ Васко да Гама заманына дейінгі тарихқа сілтеме жасайды. Мадхаванның туған қаласы Кочиде орналасқан «Лантан Батерийле Лутиниякал» – шағын тарихтар, жаңа тәуелсіз елдің тууы, идеялардың өркендеуі мен құлдырауы және адам өміріне әсер ететін оқиғалардың кездейсоқтығы арқылы өрбитін қызықты оқиға. Малаялам тіліндегі танымал жазушы М. Мукундан романды қарап шыққаннан кейін былай деді: «Н.С. Мадхаван малаялам көркем әдебиетін жаңартты». Ол романды былай қорытындылады: «[Кітап] – тарих пен қиялдың үйлесімі, жаңа көркем әдебиеттің негізгі қағидалары». Оның «Лантан Батерийле Лутиниякал» романын Раджеш Раджамохан «Голланд батареясының әнұрандары» деген атпен ағылшын тіліне аударды және 2010 жылдың қазанында Penguin Books баспасы жариялады. Бұл туынды 2010 жылғы Crossword Book Award (үнді тілдеріндегі аудармалар) сыйлығының иегері болды және Man Asian Literary Prize ұзақ тізіміне енді. Саши Кумардың 2004 жылғы хинди фильмі «Kaya Taran» Мадхаванның «Үлкен ағаштар құлағанда» атты әңгімесіне негізделген, бұл әңгіме Үндістанның бұрынғы премьер-министрі Индира Ганди қатылысқан оқиғадан кейін сикктерге жасалған қырғынды жайлы айтады. Сондай-ақ, ол әртүрлі авторлардың 60 әңгімесінен құралған «Малаяла Каттакал» атты бір кітапты редакциялады.

Марапаттар

Мадхаван 1970 жылы «Матрубхуми» өткізген әдеби байқауда «Шишу» атты әңгімесімен жеңіске жетті. 1993 жылы «Тиртут» шығармасы үшін «Падмаражан» сыйлығын, ал бір жыл өткен соң 1994 жылы «Хигуита» үшін «Одакужал» сыйлығын алды. «Хигуита» 1995 жылы тағы бір сыйлыққа – Керала Сахития Академиясының әңгімеге арналған сыйлығына ие болды. 2004 жылы ол «Лантан Батерийле Лутиниякал» романы үшін Керала Сахития Академиясынан тағы бір сыйлық алды. Роман 2007 жылғы «Man Asian Literary Prize» сыйлығының ұзақ тізіміне енді, бірақ ақырында бұл сыйлық қытай романы «Волк тотеміне» берілді. Сол жылы «Падмапрабха» әдеби сыйлығы да оған табысталды. Оның «Литания голланд батареясы» романының ағылшын тіліне аудармасы 2011 жылы «The Hindu Literary Prize» сыйлығына үміткер болды. 2015 жылы «Падмапрабха» әдеби сыйлығын, ал 2018 жылы «Матрубхуми» әдеби сыйлығы мен Бахрейн Кералея Самаджамның әдеби сыйлығын алды.