Гонконг әкімшілік аймағының сот жүйесі

Кіріспе

Гонконгтың арнайы әкімшілік аймағының сот жүйесі

Гонконгтың арнайы әкімшілік аймағының заңы бұрынғы британдық колония және тәуелді аумақ болғандықтан мұра етілген ағылшынның жалпы құқық жүйесіне негізделген. Заңның бірнеше көзі бар, олардың негізгілері – Гонконгтың Заң шығарушы Кеңесі қабылдаған заңдар және Гонконг соттарының шешімдері арқылы қалыптасқан сот практикасы. 1997 жылы тапсырылғаннан бері конституциялық құрылым Гонконгтың Негізгі заңымен қамтамасыз етіледі, ол Қытай Халық Республикасының ұлттық заңының бір бөлігі болып табылады және Гонконгта конституциялық мәртебеге ие. «Бір ел, екі жүйе» принципі ең болмағанда 2047 жылға дейін Негізгі заңның 5-бабында бекітілді, ол «социалистік жүйе мен саясат» пен «бұрынғы капиталистік жүйе мен өмір салтын» қарама-қарсы қояды. Негізгі заңда жалпы құқық жүйесі сақталуы тиіс делінген. Кейбір сарапшылар азаматтық және жалпы құқықтың теориялық гибридтік жүйесін бірегей деп сипаттады, бірақ әлемде осыған ұқсас үлгілер бар. Басқалары азаматтық құқық дәстүрінің орнына социалистік құқық дәстүрін атап көрсетеді. Гонконгтағы негізгі заңнама көбінесе «Заңдар» емес, «Жарлықтар» деп аталады. Жарлықтардың жарияланған, біріктірілген нұсқаларына Гонконг заңдарында және ресми онлайн деректер базасында тарау нөмірлері беріледі. Сыртқы істер және ұлттық ту туралы кейбір ұлттық заңдар Негізгі заңның 18-бабы мен III қосымшасындағы ережелерге сәйкес Гонконгта тікелей қолданылады. Гонконгтың арнайы әкімшілік аймағының ұлттық қауіпсіздігін қорғау жөніндегі ұлттық заңды қолдануға Ұлттық халық конгресінің шешімімен рұқсат берілді, ол іс жүзінде Негізгі заңнан басымдық танытады.

Тарих және негізгі заң

Гонконгтың құқықтық жүйесі британдық басқару кезінде, ағылшын ортақ құқығы негізінде қалыптасты. Британдық үкімділік кезінде Гонконгты басқарған конституциялық құжаттар Патент хаттары және Корольдік нұсқаулар болды, ал сот істері көбінесе Ұлыбританиядағы Құпия Кеңестің Сот комитетіне шағымдануға болатын. 1984 жылғы Қытай-Британия бірлескен декларациясында Ұлыбритания мен ҚХР 1997 жылдан кейін Гонконгтың Қытайға қайтарылуы туралы өзара келісімге келді. Гонконг "бір ел, екі жүйе" принципі бойынша басқарылатын болады, оған сәйкес Гонконгтың бұрынғы капиталистік жүйесі мен өмір салты, соның ішінде құқықтық жүйе 2047 жылға дейін 50 жылға өзгеріссіз сақталады. Заң Қытай Конституциясының 31-бабына сәйкес қабылданды, ол арнайы әкімшілік аймақтар құруға уәкілдік берді. Негізгі заң Гонконгтың ҚХР-дың арнайы әкімшілік аймағы мәртебесін, "бір ел, екі жүйе" принципін, Гонконгтың саяси құрылымын және Гонконг тұрғындарының құқықтары мен міндеттерін белгілейді.

Конституциялық құқық

Гонконг негізгі заңы Гонконг арнайы әкімшілік аймағының конституциялық құрылымының негізгі қағидаларын қамтиды. 8-бапқа сәйкес, 1997 жылға дейін қолданыста болған барлық заңдар, оның ішінде ортақ құқық, әділет ережелері, жарлықтар, бағынышты заңнама және әдет-ғұрып құқығы сақталады, егер олар осы Заңға қайшы келмесе және Гонконг арнайы әкімшілік аймағының заң шығарушы органы жасаған өзгерістерге бағынса. 18-бапта, сондай-ақ, Қытай Халық Республикасының ұлттық заңдары қолданылмайды, тек Негізгі заңның III қосымшасындағы тізімде көрсетілгендерден басқа, оған Ұлттық халық конгресінің тұрақты комитеті өз қалауынша қосымша заңдарды қоса немесе алып тастауға құқылы. Алайда, мұндай өзгерістер тек "қорғаныс және сыртқы істер, сондай-ақ осы Заңда белгіленгендей, аймақтың автономия шегінен тыс мәселелер" саласында ғана жасалуы мүмкін. Сонымен қатар, соғыс жағдайында төтенше жағдай жариялауға да рұқсат етіледі. Осылайша, қолданыстағы заңдардың иерархиясы келесідей: Гонконг негізгі заңы; Ұлттық халық конгресінің тұрақты комитеті Гонконгтың заңдары ретінде қабылдаған 1997 жылғы 1 шілдеге дейін қолданыста болған заңнама; 1997 жылдан кейін Гонконгтың заң шығарушы кеңесі қабылдаған заңдар; және Негізгі заңның III қосымшасында тізімделген және жарлық немесе заң шығару арқылы қолданылатын ҚХР заңдары; ортақ құқық және әділет; бағынышты заңнама; әдет-ғұрып құқығы. Қазіргі уақытта Гонконгта ҚХР-дың он екі заңы қолданылады. Бұл ұлттық заңдар Гонконгта Гонконгтың заң шығарушы органы сол мәселе бойынша заң қабылдау арқылы қолданылады: мысалы, Қытай Халық Республикасының Ұлттық Ту туралы заңы, қытайлық заң, Гонконгта Ұлттық Ту және Ұлттық Эмблема туралы заң түрінде күшіне енеді, бұл жергілікті заң шығарушы орган қабылдаған жергілікті заң. Негізгі заң адам құқықтарын қорғауға қатысты ережелерді қамтиды. Негізгі заңға қайшы келетін кез келген заң конституцияға қайшы болып есептеледі және күшін жояды. Гонконгта Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пактінің жергілікті нұсқасы болып табылатын Құқықтар туралы заң бар. Негізгі заңда және Құқықтар заңдарында қорғалған адам құқықтарын қамтамасыз ету мақсатында Жеке деректерді (құпиялылық) қорғау туралы ереже, Мүгедектік бойынша кемсітушілік туралы ереже, Отбасылық жағдай бойынша кемсітушілік туралы ереже, Жыныстық кемсітушілік туралы ереже және Расалық кемсітушілік туралы ереже сияқты заңдар қабылданды.

The Hong Kong Basic Law contains the essentials of the constitutional framework in the Hong Kong Special Administrative Region. Article 8 stipulates that all laws in force before 1997, including

the common law, rules of equity, ordinances, subordinate legislation and customary law shall be maintained, except for any that contravene this Law, and subject to any amendment by the legislature of the Hong Kong Special Administrative Region. Article 18 states, further, that national laws, from the People's Republic of China do not apply, except for a specific list in Annex III to the Basic Law, to which the Standing Committee of the National People's Congress can add or delete what it chooses. However, this may only be in the fields of "defence and foreign affairs as well as other matters outside the limits of the autonomy of the Region as specified by this Law". It also has a derogation, in a war situation, for a state of emergency to be declared. Hence, the laws in force are in hierarchical order are The Hong Kong Basic Law; legislation in force before 1 July 1997 that was adopted as laws of the HKSAR by the Standing Committee of the National People's Congress; laws enacted by the Legislative Council of Hong Kong after 1997; and PRC laws listed in Annex III to the Basic Law and applied by way of promulgation or legislation; common law and equity; subordinate legislation; customary law. Currently, twelve PRC laws apply in the HKSAR. These national laws apply in Hong Kong by the Hong Kong legislature legislating on the same matter: for example, the Law of the People's Republic of China on the National Flag, a Chinese statute, takes effect in Hong Kong in form of the National Flag and National Emblem Ordinance, a local statute enacted by the local legislature. The Basic Law contains provisions that offer protection for human rights. Any laws that contravene the Basic Law are unconstitutional and are of no effect. Hong Kong has a Bill of Rights Ordinance which is the local adaptation of the International Covenant of Civil and Political Rights. Laws have been passed to ensure the human rights protected in the Basic Law and the Bill of Rights, such as the Personal Data (Privacy) Ordinance, Disability Discrimination Ordinance, Family Status Discrimination Ordinance, Sex Discrimination Ordinance and Race Discrimination Ordinance.

Келісімшарттар мен міндеттемелер

Адал емес шарттарға қатысты заң Адал емес шарттар жарлығында (UCO), 458-тарауда көзделген. 6-баптың 1-тармағы "әділетсіздік" мәселесін қарастыру үшін маңызды болатын бірқатар факторларды тізбектейді. 2003 жылғы "Шум Кит Чинг" және "Цезарь Бьюти Центр Лтд" (HCSA 38/2002) ісі бойынша шешімде, сот келісімшарттың UCO-ның 5-бабына сәйкес келмейтінін анықтауда осы мәселеге қатысты "барлық жағдайларды", сондай-ақ 6-бапта көрсетілген факторларды ескеруі керек деп қарар берді. Гонконг тұтынушылар кеңесі бұл шешімді сотты "келіссөз процесінде әділетсіздік тудыратын жағдайлар мен мінез-құлықтың жиынтығына көбірек назар аударуға" бағыттайды деп түсіндірді, тек шарттың мағынасы мен салдарына емес. Осы істе сұлулық орталығы емдеуге толық төлемді жоғалтатынын, егер жаңа уақыт белгілеу тоқтатылса, жариялады. Сот "жоғалту" "пайданың жоғалтылуымен" шектеледі деп шешті, сондықтан емдеудің жалпы құнын жоғалтудың нақты алдын ала бағасы ретінде қарастыруға болмайды.

Отбасы құқығы

Гонконгтағы отбасылық құқық Англия мен Уэльстегідей, бірақ маңызды өзгерістермен үлгіленген.

Қосалқы рельеф

Гонконгта заңмен белгіленген некелік мүліктік режим жоқ. "Ортақ мүлік" жүйесі де жоқ және меншік құқықтары некеге байланысты өзгермейді. Керісінше, отбасылық соттар "Некелік сот ісі және мүлік туралы жарғы (Cap 192)" бойынша ажырасу туралы шешім шығарған кезде, қаржылық мәселелер бойынша кең ауқымды өкімдерді қабылдауға өте еркіндікке ие, атап айтқанда: белгілі бір мерзімде төленетін ақша, кепілмен қамтамасыздандырылған белгілі бір мерзімде төленетін ақша, біржолғы төлемдер, мүлікті беру немесе сату, мүліктің иелігін реттеу (сенім қорға біріктіру арқылы) және есеп айырысу шарттарын өзгерту. Сол сияқты, ажырасу процесі басталғаннан кейін сотқа жүгінген кезде күтімге арналған төлемдерді белгілеуге де құқық бар. Бұл – ажырасу туралы соңғы шешім қабылданғаннан кейін тоқтатылатын уақытша шаралар. Соттар жұбайының пайдасына соңғы қаржылық шешімдерді қабылдағанда төрт принципті басшылыққа алады: (i) әділдік мақсаты, (ii) кемсітушілікке жол бермеу, (iii) тең бөлу өлшемдері және (iv) егжей-тегжейлі ретроспективті зерттеуден бас тарту ("LKW v DD" [2010] HKCFA 70; [2010] 6 HKC 528). Олар сондай-ақ "Некелік сот ісі және мүлік туралы жарғының" (Cap 192) 7-тармағында көрсетілген, толық емес факторлардың тізімін қарастыруға міндетті.

Бала күтімі

Отбасылық соттар "Кәмелетке толмағандардың қамқорлығы туралы" (13-тарау), "Ажырасу және асырау туралы" (16-тарау), "Некеге қатысты істер туралы" (179-тарау) және "Некеге қатысты іс жүргізу және мүлік туралы" (192-тарау) ережелерінде белгіленгендей, балалардың әл-ауқатын қарау бойынша кең құзыретке ие. Сонымен қатар, Жоғарғы соттың ішкі құзыреті шеңберінде кең өкілеттіктер бар, оның ішінде қамқорлыққа алу. Ата-аналар арасындағы дауларда соттар көбінесе қорғаншылық, күтім мен бақылау және кездесу құқығын анықтаумен айналысады. Бұл бұйрықтар балаларға қатысты қаржылық жауапкершілік мәселелерінен (яғни "асырау") ерекшеленеді. Кездесу – баламен байланыс құқығы, ол бақылаусыз немесе бақылаумен (яғни, байланыстың балаға тигізетін әсеріне қатысты алаңдаушылықтар болған жағдайда); белгісіз (кейде "ақылға қонымды" немесе "жомарт") немесе нақты (яғни, бұйрықта көрсетілген уақытта); тұрақты (түндеу) немесе "күндізгі" болуы мүмкін. Күтім мен бақылау – балаға қатысты күнделікті шешімдер қабылдау құқығы; оны "ортақ күтім" және негізгі күтім беруші ұғымымен шатастыруға болмайды. Қорғаншылық – баланың өміріне қатысты барлық маңызды шешімдерді қабылдау құқығы және ол әдетте бір ата-анаға ("жалғыз қорғаншылық") немесе екі ата-анаға ("ортақ қорғаншылық") беріледі: "PD v KWW (Joint Custody, Care and Control)" [2010] 4 HKLRD 191; [2010] HKCA 172 қараңыз. Сот үшін басты мәселе – әрқашан баланың әл-ауқаты (немесе "ең жақсы мүдделері"); бұл принцип "Баланың мүддесі" деп аталады (13-тараудың 3-тармағын қараңыз). Баланың мүддесін анықтау кезінде сот, әдетте, Баланың мүддесін тексеру тізімін ескереді, яғни баланың анықталатын тілектері мен сезімдері (баланың жасы мен түсінігіне қарай қарастырылады); баланың физикалық, эмоционалдық және білім беру қажеттіліктері; баланың жағдайындағы кез келген өзгерістің балаға тигізетін ықтимал әсері; баланың жасы, жынысы, тегі және сот маңызды деп санайтын баланың басқа да ерекшеліктері; баланың келген зиян немесе зиянға ұшырау қаупі; ата-ананың әрқайсысының және сот осы мәселеге қатысты маңызды деп санайтын басқа да адамдардың баланың қажеттіліктерін қанағаттандыруға қаншалықты қабілетті екені; сотқа тиісті іс бойынша қол жетімді өкілеттіктердің ауқымы; және кез келген кешіктіру баланың әл-ауқатына зиян келтіруі мүмкін деген жалпы қағида: "H v N [2012] 5 HKLRD 498; [2012] HKCFI 1533" қараңыз.

The family courts have broad jurisdiction to deal with the welfare of children under the provisions of the "Guardianship of Minors Ordinance (Cap 13)", the "Separation and Maintenance Orders Ordinance (Cap 16)", the "Matrimonial Causes Ordinance (Cap 179)" and the "Matrimonial Proceedings and Property Ordinance (Cap 192)". Additionally, the High Court's has broad powers under its inherent jurisdiction including wardship. In parental disputes, generally the courts are concerned with making orders for custody, care and control, and access. These orders are distinct from questions of financial responsibility for children (i. e. "maintenance"). Access is the right to have contact with the child, it may be unsupervised or supervised (i. e. where there are concerns about the impact of contact on the child); undefined (sometimes "reasonable" or "generous") or defined (i. e. at times specified in the order); staying (a. k. a. overnight) or "day time". Care and control is the right to make day to day decisions about the child; it should not be confused with "shared care" and the notion of the primary caregiver. Custody is the right to make all important decisions affecting the child and it is generally awarded to one parent ("sole custody") or shared between both parents ("joint custody"): see "PD v KWW (Joint Custody, Care and Control)" [2010] 4 HKLRD 191; [2010] HKCA 172. The paramount consideration for the court is always the welfare (or "best interests") of the child; this is known as the Welfare Principle (see section 3 of Cap 13). In determining the best interests of the child, the court will generally have regard to the Welfare Checklist, i. e. the ascertainable wishes and feelings of the child concerned (considered in the light of the child's age and understanding); the physical, emotional and educational needs of the child; the likely effect on the child of any change in the child's circumstances; the child's age, sex, background and any characteristics of the child's which the court considers relevant; any harm the child has suffered or is at risk of suffering; how capable each of the parents, and any other person in relation to whom the court considers the question to be relevant, is of meeting the child's needs; the range of powers available to the court in the proceedings in question; and the general principle that any delay is likely to prejudice the welfare of the child: see "H v N [2012] 5 HKLRD 498; [2012] HKCFI 1533".

Компаниялар тізілімі

Компаниялар тіркелімі (公司註冊處) Компаниялар туралы заң мен басқа да бірнеше байланысты заңдарды басқаруға және орындауға жауапты. Оның негізгі функциялары: жергілікті компанияларды тіркеу; шетел компанияларын тіркеу; тіркелген компаниялар ұсынуға міндетті құжаттарды тіркеу; банкрот болған, төлем қабілетті жеке компанияларды тіркеуден шығару; Компаниялар туралы заңның әртүрлі нормативтік талаптарын бұзғаны үшін компаниялар мен олардың лауазымды тұлғаларын сотқа беру; компания туралы ақпаратты қарау және алуға мүмкіндік беру; компаниялар туралы заңға және оған қатысты заңнамаға байланысты саясат және заңнамалық мәселелер бойынша Үкіметке кеңес беру, соның ішінде Компаниялар туралы заңның толық қарастырылуын қамтамасыз ету.

Ресми қабылдаушы кеңсесі

Сот пен кредиторлар тағайындаған кезде, Ресми қабылдаушы (破產管理署) соттың компаниялар жарғысының тарату ережелері бойынша таратылуына бұйырған төлемсіз компаниялардың және банкроттық жарғы бойынша сот банкрот деп жариялаған жеке тұлғалардың немесе серіктестіктердің мүлкін тиісінше және тәртіпті басқаруға жауапты.

Жер тіркелімі

Жер тіркелімі (土地註冊處) жер тіркелімі жүйесін реттейтін Жер тіркелімі заңын басқарады және халық пен мемлекеттік органдарға жер тізілімі мен оған қатысты құжаттарды іздеуге мүмкіндік жасайды. Бұл ведомство ғимараттарды басқару заңына сәйкес меншік иелері корпорацияларын тіркеуге жауапты.

Заңдық кеңес беру және беру кеңсесі

Заңдық кеңес беру және тіркеу кеңсесі (LACO, 法律諮詢及田土轉易處) Жер департаментінің құрамында болады. Ол негізінен Жер департаментінің Жер басқармасына және басқа да мемлекеттік органдарга жер мәселелері мен қағидалар бойынша заңдық кеңес береді. LACO мемлекеттік жерді сату және жалға алу шарттарын өзгертуге қатысты құжаттарды әзірлеуге және келісуге жауапты. Сондай-ақ, LACO жеке меншік иелерінен заң бойынша жерді сатып алуға және осы иелерге өтемақы төлеуге байланысты құжаттарды дайындауға жауапты. LACO құрылыс салушылардың құрылысы аяқталмаған пәтерлерді сатуға берген өтініштерін мақұлдау үшін Жер департаментінің Келісім схемасын басқарады. Сонымен қатар, ол жерді жалға беру шарттарында мақұлдау талап етілетін Өзара міндеттемелер шартын мақұлдайды. LACO сондай-ақ, қайта жаңартылмайтын жалға беру шарттарын ұзарту үшін Қаржы министрінің корпоративтік ұйымына, мемлекеттік мүлікті сату және сатып алу үшін Мемлекеттік мүлік агенттігіне және жекеменшік жобаларындағы әлеуметтік мақсаттар үшін тұрғын үй сатып алу үшін Ішкі істер министрінің корпоративтік ұйымына тіркеу қызметтерін көрсетеді. Ол Мемлекеттік рента және сыйлықақы (Бөлу) туралы заңға сәйкес сыйлықақы мен мемлекеттік рентаны бөлу туралы өтініштерді қарастырады. Бұған қоса, ол Мемлекеттік рента (Бағалау және жинау) туралы ережеге сәйкес рентадан басқа мемлекеттік рентаның өтелмеген сомасын өндіріп алуға жауапты.

Халықаралық ынтымақтастық

Негізгі заңға сәйкес, Гонконгтың АӘА сыртқы істерде жоғары дәрежеде дербестікке ие. Қажет болған жағдайда Орталық Халық үкіметінің өкілеттігімен ол басқа мемлекеттермен жүзден астам екіжақты келісімдер жасасқан. Сонымен қатар, Гонконгқа 200-ден астам көпжақты халықаралық конвенциялар қолданылады. "Гонконг, Қытай" атауын пайдалана отырып, Гонконгтың арнайы әкімшілік аймағы мемлекеттермен шектелмейтін халықаралық ұйымдар мен конференцияларға дербес, толық мүше ретінде қатысады, мысалы, Дүниежүзілік сауда ұйымы, Дүниежүзілік кеден ұйымы, Азия-Тынық мұхиты экономикалық ынтымақтастығы және т.б. Қытай Халық Республикасы делегациясының құрамында Гонконг үкіметінің өкілдері Гаага конференциясының және басқа да мемлекеттерге шектелген халықаралық ұйымдар мен конференциялардың, мысалы, Халықаралық валюта қоры, Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымы және Халықаралық азаматтық авиация ұйымының іс-шараларына қатысады.

Сот жүйесі ()

Гонконгтың құқықтық жүйесінің негізгі қағидасы – сот судьяларының атқарушы және заң шығару билігінен тәуелсіз болуы. Гонконгтағы соттар: Соңғы апелляциялық сот, Жоғары сот (Апелляциялық сот және Бірінші инстанция соты), Аудандық сот (Отбасылық сот), Жер дауы соттары, Магистрат соты (Кәмелетке толмағандар соты), Сот тергеушісінің соты, Еңбек араздығын қарау соты, Шағын талаптар соты және Уәждемес материалдар соты.

Әділет департаменті ()

Әділет департаменті (DOJ) заңгерлік жұмыстарға жауапты бес кәсіби бөлімнен тұрады. Оның басшысы – Әділет министрі, ол Атқарушы кеңестің мүшесі және Үкіметтің басты заң кеңесшісі болып табылады. Ол Хонконгтың барлық әкімшілік аймақтарындағы қылмыстардың қудалануы үшін жоғары жауапкершілікке ие. Заң саясаты бөлімі, сондай-ақ Әділет министрінің кеңсесі, Әділет министріне оның міндеттерін орындау кезінде кәсіби қолдау көрсетеді және Үкімет қарастырып жатқан барлық құқықтық саясат мәселелері бойынша пікір білдіреді. Бөлім әділеттің іс жүзінде іске асырылуы, құқықтық жүйе, заңгерлік мамандық, адам құқықтары, Негізгі заң және Қытайдың заңнамасына қатысты мәселелер бойынша кеңес береді. Гонконгтың Құқық реформасы комиссиясына зерттеу және хатшылық қызметтерін ұсынатын Құқық реформасы комиссиясының хатшылығы осы бөлім құрамында болады. Азаматтық бөлім Үкіметке азаматтық құқық мәселелері бойынша заң кеңесін береді, коммерциялық келісімшарттар мен франшизаларды әзірлейді және Үкімет атынан азаматтық сот істерін, төрелік пен делдалдық жүргізеді. Заң жобалау бөлімі барлық заңнаманы, оның ішінде қосалқы заңнаманы, қытай және ағылшын тілдерінде әзірлеуге жауапты және Атқарушы және Заңнамалық кеңестер арқылы заңнаманы өткізуге көмектеседі. Бөлім сонымен қатар Гонконг заңдарының редакциялық жауапкершілігін жүзеге асырады және Интернетте тегін қолжетімді компьютерлік деректер базасы – Екі тілді заңдар ақпараттық жүйесінде осы заңдардың жаңартылған нұсқасын сақтайды. Бас прокурор басқаратын Прокуратура бөлімі Хонконг әкімшілік аймағы атынан сот процестерін және шағымдарды жүргізеді және, әдетте, Әділет министрінің жеке тұлғаға қарсы қылмыстық қудалау салу немесе қудалаудан бас тарту туралы шешімін іске асырады. Бөлім Соңғы сатыдағы сотқа дейінгі барлық қылмыстық шағымдарды қарастырады. Сонымен қатар, ол Бірінші сатыдағы және аудандық соттардағы сот процестерінің көп бөлігін жүргізеді және қажет болған жағдайда, Магистраттар сотында қудалайды. Бөлім сонымен қатар құқық қорғау органдарына және басқа да мемлекеттік ведомстволарға ұсынылып жатқан заңнаманың қылмыстық-құқықтық аспектілері бойынша заң кеңесін береді. Халықаралық құқық бөлімі Үкіметке халықаралық қоғамдық құқық мәселелері бойынша кеңес береді. Бұл бөлімнің заңгерлері басқа юрисдикциялармен келісімдерді келіссөздер арқылы жүзеге асырады және Хонконг әкімшілік аймағына және одан халықаралық құқықтық ынтымақтастық туралы өтініштерді қарастырады.

The Department of Justice (DOJ) It consists of five professional divisions responsible for legal work. It is headed by the Secretary for Justice, who is a member of the Executive Council and is the Government's chief legal adviser. He has ultimate responsibility for the prosecution of all offences in the HKSAR. The Legal Policy Division, as well as the Secretary for Justice's Office, provides professional support to the Secretary for Justice in the execution of her duties and provides input on all legal policy issues being considered by the Government. The division advises on issues relating to the administration of justice, the legal system, the legal profession, human rights, the Basic Law and the law of Mainland China. The Law Reform Commission Secretariat, which provides research and secretarial support to The Law Reform Commission of Hong Kong, is within the division. The Civil Division provides legal advice to the Government on civil law, drafts commercial contracts and franchises and conducts civil litigation, arbitration and mediation on behalf of the Government. The Law Drafting Division is responsible for drafting all legislation, including subsidiary legislation, in Chinese and English, and assists in steering legislation through the Executive and Legislative Councils. It also has editorial responsibility for the Laws of Hong Kong and for maintaining an up to date version of those laws in the Bilingual Laws Information System, a computer database which is available free to the public on the Internet. The Prosecutions Division, headed by the Director of Public Prosecution, prosecutes trials and appeals on behalf of the HKSAR and generally exercises the Secretary for Justice's discretion whether or not to bring criminal proceedings against a person. It conducts most criminal appeals up to and including the Court of Final Appeal. It also conduct the majority of trials in the Court of First Instance and the District Court and, when necessary, it prosecutes in the Magistrates’ Court. The division also provides legal advice to law enforcement agencies and other government departments on the criminal law aspects of any proposed legislation. The International Law Division advises the Government on issues relating to public international law. Lawyers in this division also participate in the negotiation of agreements with other jurisdictions and handle requests to and from the HKSAR for international legal co operation.

Заң реформасы жөніндегі комиссия ()

Заң реформасы жөніндегі комиссия әділет министрі немесе Гонконг ӘАЖ Жоғарғы сотының Бас судьясы жіберген мәселелерді қарастырып, олар бойынша есеп береді. Комиссия құрамына ғалымдар, тәжірибелі заңгерлер және қоғамдық белсенді тұлғалар кіреді. Комиссия коммерциялық арбитраж, деректерді қорғау, ажырасу, тауарлар мен қызметтер сату, банкроттық, алаяқтық және заң түсіндіру сияқты алуан түрлі тақырыптарды қамтитын есептер жариялады. Оның көптеген есептеріндегі ұсыныстар толығымен немесе жартылай жүзеге асырылды. Қазіргі таңда комиссия жеке өмірге қатысты мәселелер, қамқоршылық және күтім, тұрақты мекенжай, шарттың үшінші тарапқа қатысты емеуі, алдын ала берілген тапсырмалар, қылмыстық істердегі куәліктер және шартты төлемдер бойынша материалдарды қарастыруда.

Заңгерлік мамандық

Гонконгта заңгерлер мамандығы солиторлардан және адвокаттардан тұрады. 2015 жылдың 31 желтоқсанында кемінде 8647 практикалық тәжірибесі бар солитор, 777 жергілікті заң фирмасы, 77 шетелдік заң фирмасы және 1299 тіркелген шетелдік заңгер болды. Сондай-ақ, 135 кеңседе кемінде 1378 адвокат жұмыс істеді. Гонконгқа егемендік берілгенге дейін Гонконгтың заңгерлік кәсібі шетелдік заң фирмаларына ашық болды, бұл оларға Қытай Халық Республикасына қарағанда Гонконгта ертерек бекініп қалуға мүмкіндік берді. Ал, керісінше, 1992 жылдың 1 шілдесінде ғана ҚХР үкіметі Әділет министрлігінің «Шетелдік заң фирмаларының кеңселерін құру жөніндегі уақытша ережесін» шығару арқылы заң қызметтері нарығын шетелдік заң фирмаларына ашты. Осылайша, барлық Magic Circle заң фирмалары және АҚШ-тың ірі заң фирмалары Гонконгта кең өкілдікке ие. «Бір ел, екі жүйе» қағидасының арқасында шетелдік заң фирмалары Қытай Халық Республикасындағыдан гөрі әлдеқайда аз шектеулерге тап болғанымен, ҚХР фирмалары жетілгеннен кейін жергілікті фирмалардан бәсекелестік күшейді. Asia Law & Business мәліметінше, 2007 жылғы ең үздік шетелдік Гонконг заң фирмасы Johnson Stokes & Master (қазір Mayer Brown JSM) болса, ал ең үздік ҚХР заң фирмасы King & Wood PRC Lawyers болды. Қытай фирмалары қайта біріктірілгеннен кейін соңғы бірнеше жылда Гонконгта қарқынды өсімді көрсетті. Солиторлар мен адвокаттардың қызметін реттейтін заңды органдар – Гонконгтың заңгерлер қоғамы және Гонконгтың адвокаттар қауымдастығы. Қазіргі уақытта үш заң мектебі практикалық тәжірибеден өтуші солитор немесе оқушы адвокаттың жұмысын бастау үшін қажетті Заң бойынша аспирантура сертификатын ұсынады.

Құқықтық көмек бөлімі ()

2007 жылдың 1 шілдесінен бастап Құқықтық көмек директоры Ішкі істер бюросының басқаруына жауапты. Қаржылық жағдайына қарай, талапкерлерге заңдық көмек көрсетіледі.

Азаматтық істер

Азаматтық істер бойынша заңдық көмек аудандық сотта, бірінші инстанция сотында, апелляциялық сотта (екеуі де Жоғары соттың құрамында) және соңғы апелляциялық сотта қолжетімді. Ол сондай-ақ кейбір трибуналдардағы және белгілі бір сот медициналық сарапшысының істеріндегі сот процестерін де қамтиды. Өтініш беруші "мүліктік талапты" және "негізділік талабын" қанағаттандыруы керек. Мүліктік талап бойынша, жалпы қаржылық ресурстары 155 800 доллардан аспайтын адамға заңдық көмек беруге болады. Заңдық көмек директоры, егер Гонконгтағы құқықтар мен бостандықтар туралы заң бұзылса немесе Гонконгқа қолданылатын Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық келісімге қайшы келетін жағдайларда, негізді жағдайларда жоғары қаржылық шекті алып тастауға құқылы. Негізділік талабы бойынша, директор өтініш берушінің өтінішке қатысты азаматтық іс қозғауға немесе қорғануға жеткілікті негіздері бар екеніне көз жеткізуі тиіс. Директордың шешімімен келіспейтін адам Жоғары соттың тіркеушісіне шағымдануға құқылы.

Қылмыстық істер

Магистратуралық соттардағы алдын ала тергеулерде, аудандық соттарда және Жоғарғы соттың бірінші инстанция сотында қаралатын істерде, сондай-ақ магистратуралық соттардан, Жоғарғы соттың апелляциялық сотынан немесе Соңғы апелляциялық сотқа берілетін шағымдарда заң көмегі қолжетімді. Өтініш беруші азаматтық істердегідей, мүліктік жағдайға қатысты талаптарға сай болуы керек. Өтініш берушінің қаржылық ресурстары заңмен белгіленген лимиттен асып кетсе де, егер директор әділеттіліктің мүддесі үшін олай істеу қажет деп тапса, Заң көмегінің директоры өтініш берушіге заң көмегін беруге құқылы. Дегенмен, апелляциялық істерде Заң көмегінің директоры апелляцияның негізді және сәтті болуының мүмкіндігі бар екеніне көз жеткізуі тиіс. Заң көмегі туралы өтінішке Заң көмегінің директоры бас тартқан жағдайда да, егер өтініш беруші мүліктік жағдайға қатысты талаптарды орындаса, судья өзі заң көмегін беруге құқылы. Қырқыны, мемлекетке опасыздық жасау немесе зорлық-зомбылықпен қарақшылық жасады деген айып тағылған істерде өтініш беруші судьядан заң көмегі беруді, сондай-ақ мүліктік жағдайға қатысты талаптан босатуды және төлем жасаудан освобождение сұрауға құқылы.

Қосымша заң көмегі жүйесі

Бұл схема заң көмегінің ең жоғары шегінен (яғни, $155,800) асып, бірақ $432,900-ден аспайтын қаржылық мүмкіндіктері бар адамдарға – «орта тапқа» құқықтық өкілдік қызметін ұсынады. Ол дене күтіреуі немесе қайтыс болу, сондай-ақ медициналық, стоматологиялық немесе заңгерлік қызметкерлердің немқұрайлылығына байланысты туындаған істерді қамтиды, мұнда өтемақы талабы $60,000-нан жоғары болуы мүмкін. Схема қызметкерлерге өтемақы төлеу туралы заңға сәйкес талаптарды да қамтиды, талап сомасы қанша болғанына қарамастан.

Қызметтегі заңгерлер қызметі ()

Гонконгтың заңгерлер қоғамы мен адвокаттар алқасы бірлесіп басқаратын үш заңдық көмек бағдарламасын үкімет қаржыландырады. "Кезекші адвокат" схемасы жеке практикадағы адвокаттар мен сословие өкілдерін ақы төленетін негізде Магистраттар және Кәмелетке толмағандар соттарына тікелей қатысуға жібереді. Бұл схема барлық кәмелетке толмағандарға (16 жасқа дейінгі айыпталушыларға) және жеке өкілдік алуға мүмкіндігі жоқ Магистраттар сотында айыпталушы ересектердің көпшілігіне өкілдік қызметін көрсетеді. Айыпталушылар кезекші адвокаттың өкілдігі тағайындалғанда 570 доллар мөлшерінде өңдеу төлемін төлеуге міндетті. 2018 жылы 22 546 айыпталушыға көмек көрсетілді. 1126-дан астам ерікті адвокаттар жұмыс істейтін Тегін заң кеңесі схемасы аптасына 12 сессия өткізеді, ол тоғыз кешкі орталықта жүзеге асырылады. 2018 жылы 6 953 іс қарастырылды. Бұл схеманың материалдық жағдайы тексерілмейді. Тегін Tel Law қызметі үш тілде (кантон, путунхуа және ағылшын) 80 тақырып бойынша жазылған ақпарат ұсынады. Сегіз телефон желісі тәулік бойы жұмыс істейді. 2018 жылы 16 439 қоңырау түсті.