Кіріспе
1990 жылы түсірілген Джек Николсонның "Екі Джейк" фильмі – 1990 жылы түсірілген американдық нео-нуар детективі және 1974 жылғы "Чайнатаун" фильмінің жалғасы. Фильмнің режиссері және бас рөлде ойнаған – Джек Николсон, ол алғашқы фильмдегі Дж. "Джейк" Гиттес рөлін қайтадан сомдайды. Актерлік құрамында Харви Кейтель, Мег Тилли, Мадлен Стоу, Ричард Фарнсворт, Фредерик Форрест, Дэвид Кит, Рубен Блэйдс, Трейси Уолтер және Илай Уоллах бар. "Чайнатаун" фильмінен Джо Мантелл, Перри Лопес, Джеймс Хонг және қысқа ғана дауыста Фэй Дунавей де өз рөлдерін қайта ойнады. Фильмнің музыкасын Ван Дайк Паркс жазған, ол сонымен қатар прокурор рөлінде де көрінеді. Алғашқы фильмнен он жыл өткен соң, "Екі Джейк" жеке тергеуші Гиттестің сыбайлас жемқорлық, адалдыққа қиянат және Джейк есімді клиентке қатысты кісі өлтіруге араласуы туралы әңгімелейді. Ол оқиғаның тереңіне барыған сайын, бұл оқиғалардың он жыл бұрын Эвелин Малврэйге қатысты оқиғалармен байланысты болуы мүмкін екенін түсінеді. "Екі Джейк" өндірісі қиындықтарға толы болды және бірнеше жыл даму кезеңінен өтті. Әртүрлі актерлер әртүрлі уақытта фильмге қатысуға келісті, олардың ішінде Джо Песчи мен Рой Шейдер де болды, ал сценарист Роберт Таун режиссер болуға, ал продюсер Роберт Эванс түсірілімге қатысуға жоспарлаған. Ақырында, түсірілім 1989 жылдың жазында Лос-Анджелес маңында Никсонның басшылығымен аяқталды. Фильмді Paramount Pictures 1990 жылдың 10 тамызында көрсетті. Фильмге қатысты пікірлер әртүрлі болды, кассалық табыс күтілгендей болмады және Гиттестің қатысуымен үшінші фильмді түсіру жоспарлары тоқтатылды.
The Two Jakes is a 1990 American neo noir mystery film and the sequel to the 1974 film Chinatown. Directed by and starring Jack Nicholson, who reprises his role of J. J. “Jake” Gittes from the first film, the cast also features Harvey Keitel, Meg Tilly, Madeleine Stowe, Richard Farnsworth, Frederic Forrest, David Keith, Rubén Blades, Tracey Walter and Eli Wallach. Also reprising their roles from Chinatown are Joe Mantell, Perry Lopez, James Hong, and, in a brief voice over, Faye Dunaway. The musical score for the film is by Van Dyke Parks, who also appears as a prosecuting attorney. Set a decade after the first film, The Two Jakes follows private investigator Gittes as he becomes embroiled in a web of corruption, adultery, and murder involving a client, also named Jake. The deeper he goes, the more he realizes the events may be related to the events surrounding Evelyn Mulwray ten years prior. The Two Jakes faced a troubled production and went through several years of development hell. Various actors were attached at several points, including Joe Pesci and Roy Scheider, with screenwriter Robert Towne also at one point set to direct and producer Robert Evans set to co star. Filming finally took place with Nicholson at the helm, filming around Los Angeles in the early summer of 1989. The film was released by Paramount Pictures on August 10, 1990. It received mixed reviews and was not a box office success and plans for a third film, with Gittes near the end of his life, were abandoned.
Сюжет
1948 жылы Лос-Анджелесте бизнесмен Джулиус "Джейк" Берман тәжірибелі жеке тергеуші Дж. "Джейк" Гиттес әйелі Киттиді неке адалдығын бұзушы ретінде ұстады. Оқиға кезінде Берман күтпеген жерден әйелінің сүйіктісі Марк Бодинді өлтіреді, ол сонымен қатар оның жылжымайтын мүлік компаниясының серіктесі. Гиттес бұдан бейхабар, кенеттен өзін алдын ала ойластырылған кісі өлтірудегі рөлі үшін тексеріліп жатқанын байқайды; негізгі дәлел - Гиттес жасаған, заңсыз кездесуді, қарама-қарсылықты және Бодиннің өлтірілгенін түсірген сымдық жазба. Алайда, жазбада Берман Бодинді өлтіруге ниетті ме, жоқ па, оны өлтіру деп есептегені анық емес, немесе өлтіру қызғанышпен жасалған өздігінен әрекет болған, мүмкін "уақытша ақылдан адасқан" деп саналған, бұл кісі өлтіруді қорғау болып табылады. Гиттс Лос-Анджелес полиция департаментінің капитан Лу Эскобарды, ескі танысын, оған кінәлаушы ретінде айып тағылмауға мәжбүр етеді. Бір қызығы, Берманды кісі өлтіргені үшін айыптаудың қажеті жоқ сияқты. Гиттс жазбаны алады, оны Берманның адвокаты Коттон Вайнбергер және мафиози досы Микки Нисс екеуі де қалайды; ол Гиттс кеңсесінің сейфінде сақталған. Жер сілкінісі жақында осы аймақты, оның ішінде Берманның аңғарындағы тұрғын үй құрылысын да сілкіндірді. Гиттес газ жарылысынан қаза табады, оянғанда Берман мен Китти оның үстінде тұр. Гиттес қайғырып, кейіннен өлген адамның ашулы жесірі Лилиан Бодинмен жыныстық қатынасқа түседі. Оған бай және аяусыз мұнайшы Эрл Роулидің Бодин мен Берманның дамуы бойынша бұрғылау жүргізіп жатқанын дәлелдейтін дәлелдер ұсынылады, бірақ Роули мұны жоққа шығарады. Гиттес жердің минералды құқықтарын кімге тиесілі екенін анықтауға назар аударады және ақырында олардың он бір жыл бұрын сүйікті қызы, марқұм Эвелин Мулрейдің қызы Кэтрин Мулрейге тиесілі екенін біледі. Ол сондай-ақ, актінің көшірулері Кэтрин Мулрейдің минералдық құқықтарға бұрынғы иелігін және оны жалғастыру талабын жасыруға тырысу үшін орындалғанын біледі. Ол сондай-ақ Кэтриннің әжесі Ноа Крос, оның биологиялық әкесі, қайтыс болып, оған барлық мүлкін қалдырғанын біледі. Гиттес өзінің серіктестерінен Берманның Микки мен жансакшымен бірге бір сары түсті әйелмен көрінгенін біледі. Гиттес әйелдің онколог екенін және Берманды қатерлі ісікке қарсы емдейтінін анықтады. Гиттс Берманға осы жайтты айтып, толық мойындауды алады: оның қатерлі ісігі өлімге ұшырап, жуырда өледі. Ол Киттидің қайтыс болғаннан кейін қаржы жағынан қауіпсіз болуын қамтамасыз ету үшін шаралар қолданды. Киттиді онымен сөйлесуге көндіру үшін Гиттес күйеуінің серіктесін өлтіруді жоспарлағанын дәлелдеуге тырысады. Бірде Китти Гиттеспен кездесіп, Берман туралы білгендерін айтуға келіседі. Берманның ықтимал мотивацияларын, минералды құқықтарды және Кэтриннің мүмкін болатын жерін талқылау барысында Китти мен Кэтриннің бір адам екені анықталады. Китти күйеуінің өліп жатқанын ешқашан ойламағанын айтады. Гиттес жазбаны сақтап, тергеу аяқталғанға дейін ешкімге естітпейді. Гиттес жазбаны редакциялайды, Киттидің атын алып тастайды және Бодиннің өлімі алдын ала жоспарланбағанын көрсету үшін басқа өзгерістер жасайды. Сот Берманға қарсы барлық айыптауларды тез арада алып тастады. Гиттстің өлім аузындағы ауруын білгенін және оның тұрған үйінің табиғи газбен толтырылатынын білген Берман Гиттс пен Миккиден "тұтыну" үшін кетуін сұрайды. Олар жолға шыққанда үй жарылып кетеді. Қалған сүйектері табылмай, полиция оның өлімін тергеуге тырыспайды, ал Китти марқұм күйеуінен едәуір сомаға мұрагерлік етеді. Әңгіме Китти мен Гиттистің оның кеңсесінде болғанымен аяқталады. Олар өкініш туралы айтады, Китти Гиттеспен сүйіседі, ол оның ұсыныстарын қабылдамайды. Ол жігітке кейде оны ойлап тұрғанын айтып, кетеді. Гиттес өткеннің ешқашан кетпейді деп жауап береді.
Өндіріс
Алдыңғы фильмнен 16 жыл өткен соң түсірілген «Екі Джейк» фильмінің өндірісі қиындықтарға толы болды және бірнеше өзгерістерден өтті. Продюсер Роберт Эванс «Чайнатаун» фильмінің жалғасына құқық алып, 1976 жылы Джек Николсонды бұрынғы рөлін қайта ойнауға, ал Дастин Хоффманды оныңмен бірге түсуге келісімге келді; алайда, бұл жоба сәтсіз аяқталды. Сценарист Роберт Таун 1984 жылы «Екі Джейк» сценарийін аяқтады және режиссер болуға дайын болды, бірақ ол Эванстың фильмде Джейк Берман рөлінде ойнау ниетіне қарсы шықты. Николсон, Эванс және Таун фильмді тәуелсіз түрде түсіру үшін өздерінің өндіріс компаниясын құрып, Paramount Pictures компаниясымен тарату туралы келісімге келді. Үштік алдын ала жалақы алудан бас тарды және фильмнің табысына бөлісуге келісті. Paramount 12-13 миллион долларлық бюджетке келісім берді және тарату комиссиясын 6 миллион доллармен шектеді. 1985 жылдың сәуір айында Келли МакГиллис, Кэти Мориарти, Денис Хоппер, Джо Пеши және Харви Кейтель актерлік құрамға алынды және сол айда түсірілімдерге дайындық жүргізілді. Келесі айда түсірілім алаңдары салынды және түсірілімдерді бастауға дайын болды, бірақ Таунның Эванстың актерлік шеберлігіне сенімсіздігі, Эванстың 1940 жылдар стилінде шашын қысқа қылуға қарсылық білдірген кезде соңғы дауға ұласты (әсіресе, жақында жасалған пластикалық операциядан кейінгі іздер көрінетін болғандықтан). Түсірілімдер жанжалдан кейін төрт күннен соң басталуы жоспарланған, ал Vanity Fair журналына куәгер: «Таңертең ештеңе болған жоқ. Ауа райы қолайсыз деді. Бірақ, жоба тоқтатылғанын сезінуге болады» деді. Ұзақ уақыт өтпей, The Cannon Group Paramount фильмді қайта қарауға тырысқаннан кейін фильмді қаржыландыру үшін сатып алуға тырысты, бірақ Cannon құқықтарды жоғалтты, олар ақырында Paramount-қа қайта оралды. Жоба 1980-ші жылдардың соңына дейін тоқтатылды, содан кейін Николсон режиссерлік міндеттерді өз мойнына алды және Таунның сценарийін қайта жазды (ол «шамамен 80% дайын болған»). Түсірілімдер 1989 жылдың 18 сәуірінде Лос-Анджелесте басталды және 26 шілдеге дейін жалғасты. Бірінші демалыс күндері 1206 кинотеатрда 3,7 миллион доллар табалдырысын өтті, жетінші орынды иеленді, содан кейін екінші және үшінші демалыс күндері 1,8 миллион және 1,9 миллион доллар табалдырысын өтті, екі рет 16-шы орынға түсті; кинотеатрлардағы көрсетілімдері 10 миллион доллармен аяқталды, бастапқы бюджеттің үштен бірінен астам. Metacritic сайтында фильмнің орташа бағасы 100 балдық шкала бойынша 56 балды құрады, бұл 17 сыншының пікіріне негізделген, бұл «аралас немесе орташа пікірлер» екенін көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+ мен F шкаласы бойынша «C+» бағасын берді. Роджер Эберт фильмге 4 жұлдыздың 3,5-ін берді, «әрбір көрініс сағат механизмі сияқты орынды [ ] тамаша» деп жазды. The New York Times газеті үшін жазған Винсент Канби оны «күлкілі, бірақ сәл қиын фильм» деп атады. Variety журналы фильмді «Чайнатаунға қайта оралудың шатасқан, түсініксіз, бірақ толығымен қанағаттандырмайтын жалғасы» деп сипаттады. The Washington Post газетінің сыншысы Дессон Хоу «ең жақсы жағдайда фильм өзінің бұрынғы нұсқасына құрмет көрсету ретінде, жақсы жиналған жұмыс ретінде көрінеді. Ең нашар жағдайда, ол сөзді, шатастыратын және – жағымсыз сөз – жалықтыратын» деп жазды.
Қайталанатын жалғасы
Сценарист Роберт Таун бастапқыда жеке тергеуші Дж. Дж. Гиттес туралы трилогия жасауды жоспарлаған. Николсонның сөзіне қарағанда, үшінші фильм, "Гиттис Гиттиске қарсы" деп аталатын, "Калифорнияда кінәсіз ажырасу заңы қолданысқа енген 1968 жылы өтуі керек еді".