Кіріспе

Жарғанаттар түрі

Филиппин жалаңаш арқалы жеміс-жидек жарғанаты немесе Филиппин ашық арқалы жеміс-жидек жарғанаты (Dobsonia chapmani) – көбінесе Негрос аралында тіршілік ететін ірі жарғанат. Филиппиндегі Себу аралында да екі шағын популяция табылды. Басқа жалаңаш арқалы жеміс-жидек жарғанаттары сияқты, оның қанаттары денелерінің орта сызығы бойымен қосылып, оны өте епті ұшқыш етеді. Ол үңгірлерде, жарық аз түсетін қараңғы жерлерде қоныстанады. Бұрын олар соншалықты көп болғандықтан, тау-кеншілер тыңайтқыш ретінде пайдаланған гуано үйінділерін қалдырған. 1980 жылдардың ортасына қарай жазық орман қант қамысы плантацияларымен ауыстырылды және жарғанат жоғалып кетті. 1996 жылы IUCN түрді жойылып кеткен деп жариялады, себебі 1964 жылдан бері ешқайсысы көрінбеді, бірақ 2000 жылы жарғанат қайта табылды. Қазіргі кезде түрдің өте аз саны ғана сақталған. Жарғанат үңгірлерде тіршілік етеді және түнде жергілікті жаңбырлы ормандардан жеміс жеп шығады. Орманды қант плантацияларына айналдырғаннан кейін жарғанаттардың саны күрт азайды, ал қалғандары әлі де еті үшін ауланады. Қазір жарғанаттар қалған орманның шағын аудандарында мекендейді, егер олар кесілсе, түр жойылып кетуі мүмкін. Себудағы жарғанаттар мекендейтін орман кесілмейтіндей қорғауға алынған, бірақ Негроста ешқандай сақтау шаралары қолданылмайды.

Физикалық сипаттама

Добсониа чапмани - Оңтүстік-Шығыс Азияда, Филиппинде және оны қоршаған аралдарда тіршілік ететін ірі жеміс жейтін жарғанат. Оның мұрынынан құйрық ұшына дейінгі ұзындығы 218–221 мм, ал салмағы 125–143 г. Бұл жарғанаттың қанаттары арқасының орта сызығымен жалғасып, оған жүнсіз көрініс береді.

Топтың көлемі

Бұл түрдің саны белгісіз; бұрын колониялардың мөлшері көбінесе 300-400 жекелемеден аспайтын.

Тіршілік ету ортасы

Жарқанат орман ішіндегі әктас үңгірлерін ұнатады. Ормандық мекенжайлар табиғи түрде ашық және бұталы жергілікті өсімдіктерден тұрады, мысалы: батино (Alstonia macrophylla), хиндуганнон (Macaranga sp.), түтікше (Ficus septica) және матамбан (Mallotus sp.), олар тік беткейлерде өседі. Тамақ үшін жарқанат айналадағы аңызға (Musa textiles), габи (Colocasia esculenta) және кокос (Cocos nucifera) егілген ауыл шаруашылығы алқаптарын да пайдаланады.

Қорғау

Бұрын бұл түр үш негізгі қауіп-қатерден кейін жойылып кеткен деп есептелген. Біріншісі – оның ірі денесіне байланысты еті үшін шамадан тыс аулау. Екіншісі – адам санының өсуі салдарынан болған орманның жойылуы. Ал үшінші фактор – бұл түрдің тіршілік ортасының жеткіліксіз қорғалуы, тек Кармен муниципалитетіндегі бірнеше шағын аумақтарда ғана қорғалған. Климаттың өзгеруі оның көбею маусымдарына кедеріл келтіріп, шектеулі тіршілік ортасына әсер етуі мүмкін, сондай-ақ популяцияның азаюынан туындаған генетикалық әртүрліліктің төмендеуі де қауіп тудырады. Себу аралындағы Кармен муниципалитетіндегі жергілікті билік Филиппиннің жалаңаш арқалы жеміс жейтін жарының тіршілік ортасындағы бұзушылықтарды бақылап, хабарлау үшін қоршаған ортаны қорғау координаторларынан тұратын топ құрды. Бұл координаторлардың міндеті – муниципалитет үкіметі "қасиетті орындар" деп атаған үңгірлерді тексеру, тіршілік ортасындағы өзгерістер мен жарындардың аулануын хабарлау. Орманды қайта жаңарту жобасы да жүріп жатыр. Көптеген басқа да қалалар Карменнің үлгісін алып, осы жарыны сақтауға белсенді түрде кірісіп келеді. Сондай-ақ, екі аралға да қолданылатын 9147 Республикалық заң немесе Жабайы табиғат ресурстарын сақтау және қорғау туралы заң бар. Бұл заңның мақсаты – жануарлар дүниесі мен олардың тіршілік ортасын сақтау және қорғау. Бұл түр көптеген аймақтарда белгілі бір түр ретінде де танымал.