Пикассоның бұрынғы үйі – «Жуынатын кеме» атының тарихы

Кіріспе

Пикассоның Монмартрдағы бұрынғы үйінің лақап аты – Бато Лавуар ("Жыуын үй қайығы"). Бұл Париждің 18-ші округіндегі Монмартр ауданында орналасқан ғимараттың лақап аты. Ол өнер тарихында Пабло Пикассо сияқты 20 ғасырдың басындағы көрнекті суретшілер, жазушылар, театр өкілдері мен өнер сатушыларының тұрағы және кездесу орны ретінде белгілі. Ғимарат Эмиль Гудо алаңындағы, Тертр алаңынан төмен орналасқан Равиньян көшесі, 13 нөмірде орналасқан. 1970 жылдың мамыр айында болған өрт ғимараттың көп бөлігін қиратты, тек қасбеті ғана сақталды, бірақ ол 1978 жылы толығымен қайта жаңартылды.

Тарих

Бұрын би залы мен фортепиано фабрикасы болған Бэто Лавуар 1889 жылы 20 шағын шеберханаға бөлінді. Дәліз бойында жылытылмаған, жалғыз су көзімен қамтамасыз етілген кішкентай бөлмелер орналасқан. "Le Bateau Lavoir" атауын француз ақыны Макс Якоб тапқан. Ғимарат қараңғы және лас болды, ол тұрғын үй емес, көбінесе қоқыс жинаған орын сияқты көрінді. Дауылды күндері ол шайқалып, сықырлап, адамдарға Сена өзеніндегі кір жуатын қайықтарды еске түсірді, содан аталған. Ғимарат шағын тас төселген алаңда орналасқан, ол Place Ravignan деп белгілі болды. 1911 жылы ол танымал романист, ақын және журналист Эмиль Гудоның (1849–1906) құрметіне, ол Les Hydropathes атты әйгілі әдеби клубты құрған, Place Émile Goudeau деп қайта аталды. Қазір алаңда Уоллес фонтаны орнатылған және ат қоңыр ағаштары отырғызылған. Максим Мофра (1863–1918) 1890 жылдар шамасында Бэто Лавуарда тұра бастаған алғашқы белгілі суретші болды. Кейс ван Донген мен Пабло Пикассо 1900–1904 жылдар аралығында қоныстанды. 1904 жылдан кейін көптеген суретшілер мен жазушылар көшіп келді, олардың ішінде Ото ван Рис, Амедео Модильяни, Пьер Мак Орлан, Хуан Грис, Андре Салмон, Пабло Гаргальо, Макс Якоб, Луиджи Корбеллини және Пьер Реверди болды. Ол Анри Матисс, Жорж Брак, Андре Деран, Рауль Дюфи, Мари Лоренсен, Модильяни, Жан-Поль Лоранс, Морис Утрилло, Жак Липчиц, Мария Бланшар, Жан Мецингер және Луи Маркуссис сияқты суретшілерден; Гийом Аполлинер, Альфред Жарри, Жан Кокто, Густав Кокио, Кремниц (Морис Шеври), Пол Форт, Андре Варнод, Раймонд Раджиге және Гертруда Штайн сияқты жазушылардан; Шарль Дуллин, Гарри Баур және Гастон Модот сияқты актерлерден; және Амброаз Волард, Кловис Сагот, Даниэль Генри Канвейлер және Берт Вейл сияқты өнер сатушылардан құралған бейресми клубқа айналды. Бэто Лавуарда тұрғанда Пикассо 1905 жылы "Гүл себеті бар қыз" және "Құрылтайлы жігіт" сияқты туындыларын, сондай-ақ 1907 жылы өзінің ең танымал туындысы "Авиньон қыздары" картинасын жасады, ол өнер тарихшыларымен кубизм қозғалысының алға күрсіні (кубизм деп аталатын қозғалыстың бастауы) деп есептеледі. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, Бэто Лавуарда және оның айналасында тұратын шығармашылық адамдар көбінесе Монпарнасқа қарай басқа жерлерге көшіп кетті.

Formerly a ballroom and piano factory, Bateau Lavoir was squatted and divided into 20 small workshops in 1889. Distributed along a corridor were small unheated rooms that shared a single source of water. The name "Le Bateau Lavoir" was coined by French poet Max Jacob. The building was dark and dirty, almost seeming to be a scrap pile rather than a dwelling. On stormy days, it swayed and creaked, reminding people of washing boats on the Seine River, hence the name. The building stands on a small cobblestone square that was known as Place Ravignan. In 1911, it was rechristened Place Émile Goudeau for Émile Goudeau (1849–1906), a popular novelist, poet, and journalist who founded Les Hydropathes, a renowned and famous literary club. The square now has a Wallace fountain and is planted with horse chestnut trees. Maxime Maufra (1863–1918) was the first noted artist to take up residence in Bateau Lavoir, around 1890. Kees van Dongen and Pablo Picasso took up residence between 1900 and 1904. After 1904 more artists and writers moved in, including Otto van Rees, Amedeo Modigliani, Pierre Mac Orlan, Juan Gris, André Salmon, Pablo Gargallo, Max Jacob, Luigi Corbellini, and Pierre Reverdy. It became an unofficial club that included artists Henri Matisse, Georges Braque, André Derain, Raoul Dufy, Marie Laurencin, Modigliani, Jean Paul Laurens, Maurice Utrillo, Jacques Lipchitz, María Blanchard, Jean Metzinger and Louis Marcoussis; writers Guillaume Apollinaire, Alfred Jarry, Jean Cocteau, Gustave Coquiot, Cremnitz (Maurice Chevrier), Paul Fort, André Warnod, Raymond Radiguet, and Gertrude Stein; actors Charles Dullin, Harry Baur, and Gaston Modot; and art dealers Ambroise Vollard, Clovis Sagot, Daniel Henry Kahnweiler, and Berthe Weill. While residing at the Bateau Lavoir, Picasso painted works such as Young Girl with a Flower Basket, and Garçon à la pipe (Boy with a Pipe) in 1905, and one of his most noted works, Les Demoiselles d'Avignon in 1907, considered by art historians as a proto Cubist painting (the precursor of a movement that became known as Cubism). Following the outbreak of World War I in 1914, creative artists living at the Bateau Lavoir and in the neighbourhood began moving elsewhere, mainly to Montparnasse.

Ескерткіш оқиғалар

1908 жылы Пикассоның Бэто-Лавоардағы студиясында Анри Руссоның құрметіне тойлық банкет өткізілді. Амедео Модильяниның қызы Жаннаның естеліктерінде айтылғандай, бір түні ол мастықтан сарайынан шығып, Бэто-Лавоарда достарының бірнеше суретін қиратқан.

Танымал мәдениетте

Le Bateau Lavoir – Пабло Пикассоның өмірі мен өнеріне арналған Genius телесериалының 2018 жылғы маусымындағы маңызды орын. Сонымен қатар, ол 1995 жылғы Эрик Ромердің "Les Rendez vous de Paris" фильмінде де көрсетілген.