Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чех эсперантисі Петр Гинц (1 ақпан 1928 – 28 қыркүйек 1944) – Холокост кезінде Терезиенштадт геттосына (чех тілінде Терезин деп аталады) депортацияланған, жартылай еврей тегі бар Чехословакиялық бала. Ол 16 жасында Аушвиц концлагеріне жеткізіліп, келген бойда газбен уланды. Оның күнделігі оның өлімінен кейін жарияланды.
Czech Esperantist
Petr Ginz (1 February 1928 – 28 September 1944) was a Czechoslovak boy of partial Jewish background who was deported to the Theresienstadt Ghetto (known as Terezín, in Czech) during the Holocaust. He was murdered at the age of sixteen when he was transferred to Auschwitz concentration camp and gassed to death upon arrival. His diary was published after his death.
Өмір
Гинц Прагадағы тоқыма компаниясының экспорт бөлімінің меңгерушісі және белгілі эсперантист Отто Гинц пен Мари Гинцтің (құрметті аты Доланска) ұлы еді. Гинцтің әкесі еврей, ал анасы – емес. Оның ата-анасы эсперантистердің съезінде танысқан. Анасы Градец-Краловеден шыққан, онда оның әкесі ауылдық мұғалім болған. Гинц Рождество мерекесінде туыстарынан жиі қонақ күтетін, соның ішінде Юнгманн алаңында антикварлық және сирек кітаптар дүкеніне ие болған әкесі де келіп тұратын. Гинц өте зиялы бала болды. 8-ден 14 жасқа дейін ол бес роман жазды: «Прагадан Қытайға», «Алтай тауларынан келген сиқыршы», «Бір секундта әлемді аралап шығу» және «Тарих алдынан келген сапар» – олардың ішіндегі жалғыз сақталған роман. «Навштева з правэку» романы да Жюль Верн стилінде жазылған және оның өзі салған суреттерімен безендірілген. Ол ғылымға қызығушылық танытып, білімге шұғыла іздеді. Әкесі мен анасының эсперантоға деген қызығушылығының арқасында, бұл тіл Петр үшін ана тілінің бірі болды (екіншісі – чех тілі). Үшінші рейхтің яһудилерге қарсы заңдарына сәйкес, аралас некеден туған балалар 14 жасқа келгенде концлагерге депортациялануға тиіс еді. Жас Гинц 1942 жылдың қазан айында Терезинштадт концлагеріне жеткізілді. Оның ғылымға деген құштарлығы мен білімге деген талпынысы сақталды, ол тіпті концлагерде де оқуға тырысты. Ол көптеген кітаптары бар кітапханадан жиі кітап оқитын. Ол 1-ші үйге (№1 үй, L417 ғимараты) орналастырылды. Ол «Біз жетекшілік етеміз» деген мағына беретін «Ведем» журналын құрып, оны басылымға дайындады. Ол сонымен қатар эсперанто-чех сөздігін және кейіннен жоғалып кеткен бірнеше қысқа романдарды жазды. Олардың бірі «Терезинштадт арқылы саяхат» деп аталды, онда ол адамдармен сұхбаттасып, адамдар, ғимараттар және тіпті крематорий туралы пікір білдірді. Оның қызығушылықтарының, қабілеттерінің және мінезінің кеңдігі оның қалған жазбаларында және аман қалған достарының куәліктерінде көрінеді. Ол әдебиет, тарих, сурет, география, социология және техникалық салаларға қызығушылық танытты. «Ведем» журналы екі жыл бойы әр жұма сайын жарық көрді. Гинцтің 75 жасқа толған күні жасаған суреті жойылды. 2018 жылы, «Колумбия» ғарыш кемесінің апатынан кейін 15 жыл өткен соң, Яд Вашем Иланның жесірі Ронаға оның тағы бір данасын берді, ол оны астронавт Эндрю Фейстелге тапсырды. Фейстель оны 56-шы экспедиция кезінде Гинц пен Рамонның есіміне алып шықты. Фейстельдің 2018/5778 Холокостты еске алу күніне арналған бейнеүндемесінде (Йом ХаШоа) астронавттың Айдан Жерді көру бейнесі көрсетілді. 2020 жылдың 1 ақпанында Фейстель ғарышқа әкелінген «Ай пейзажының» бір данасын Хьюстон Чех орталығының мұражайына сыйға берді.
Ginz was the son of Otto Ginz, the manager of the export department of a Prague textile company and a notable Esperantist, and Marie Ginz (née Dolanská). Ginz's father was Jewish, while his mother was not. His parents met at an Esperantist congress. His mother was from Hradec Králové, where her father was a village teacher. Ginz received frequent visits from his relatives during Christmas holidays, including his grandfather, who owned an antique and rare book shop in Jungmann Square. Ginz was a very intelligent boy. Between the ages of 8 and 14 he wrote five novels: From Prague to China, The Wizard from Altay Mountains, Around the World in One Second and A Visit from Prehistory — the only surviving novel. The novels, including Návštěva z pravěku , were written in the style of Jules Verne and illustrated with his own paintings. He was interested in the sciences and yearned for knowledge. Due to his parents' interest in Esperanto, that language was one of Petr's native languages (the other being Czech). According to the anti Jewish laws of the Third Reich, children from mixed marriages were to be deported to a concentration camp at the age of 14. Young Ginz was transported to the Theresienstadt concentration camp in October 1942. His efforts in sciences and thirst for knowledge remained and he tried to study even in the concentration camp. He often read from a library full of confiscated books to which he had access. He was placed in Domov č.1 (Home No. 1, building L417). He established and prepared for publication the periodical magazine Vedem, which means "We Lead". He also wrote an Esperanto–Czech dictionary as well as several other short novels that have since been lost. One such piece of writing is called "Rambles through Theresienstadt" in which he interviews people and comments on people, buildings, and even the crematorium. The breadth of his interests, abilities, and character are shown by his remaining writings and by the testimonials of friends who survived. He was interested in literature, history, paintings, geography, sociology, and the technical fields. The magazine Vedem was published every Friday for two years. destroying the copy of Ginz's drawing on what would have been his 75th birthday. In 2018, 15 years after the Space Shuttle Columbia disaster, another copy was given by Yad Vashem to Ilan's widow, Rona, to give to astronaut Andrew Feustel. Feustel carried it to space during Expedition 56 in memory of Ginz and Ramon. Feustel's video message commemorating Holocaust Remembrance Day (Yom HaShoah) 2018/5778 featured the astronaut displaying Ginz's depiction of a view of Earth from the Moon. On February 1, 2020, Feustel gifted one of the copies of “Moon Landscape” brought to space to the Czech Center Museum Houston.
Мұра
50413 Петргинц астероиды оның құрметіне аталған. 2005 жылы Чехия почтасы Петр Гинцтің суреті және Айдың салуы бар 31 KČ маркасын шығарды, осы арқылы оны еске алды. Неміс суретшісі Гунтер Демнигтің «Столперштейн» ескерткіші Прагада оның құрметіне орнатылды. Оның өмірі 2012 жылы Сандра Диксон мен Черчилль Робертс түсірген «Петр Гинцтің соңғы рейсі» атты деректі фильмінде бейнеленді. Оның тарихы 2018 жылы Бен Фишердің «Дей ли земля помнит меня?» альбомындағы «Петр мен Илан үшін» әнінде еске алынды.
The asteroid 50413 Petrginz was named in his honour. In 2005 the Czech Post edited a 31 KČ stamp with the Moon drawing and a portrait in remembrance of Petr Ginz. A Stolperstein by German artist Gunter Demnig was installed in his honor in Prague. His life was commemorated in a 2012 documentary film, The Last Flight of Petr Ginz, directed by Sandra Dickson and Churchill Roberts. His story is commemorated in a 2018 song, For Petr and Ilan, on Does the Land Remember Me? by Ben Fisher.