Indian Buddhist Mahasiddha
Naropa University in Boulder, Colorado
Наропа (пракрит; , Надапада немесе Абхаякирти) немесе Абхаякирти – үнді буддалық Махасидда. Ол Тилопаның шәкірті және Нигуманың інісі, ал кейбір дереккөздерде серігі және шәкірті болған. Үнді Махасиддхасы ретінде Наропаның нұсқаулары Ваджраянаны, әсіресе оның Ануттарайогатантранның тоқталу кезеңіне қатысты Наропаның алты йогасын ашады. Сонымен қатар, ол Бихарда орналасқан Викрамашила монастырының "қақпашыларының" бірі болды. Кейбір мәліметтерде Наропа Марпа Лотсаваның жеке ұстазы болғандығы айтылса, басқалары Марпаның Наропаның ізбасарлығын тек аралық шәкірттері арқылы алғанын көрсетеді.
Nāropā (Prakrit; , Naḍapāda or Abhayakirti) or Abhayakirti was an Indian Buddhist Mahasiddha. He was the disciple of Tilopa and brother, or some sources say partner and pupil, of Niguma. As an Indian Mahasiddha, Naropa's instructions inform Vajrayana, particularly his six yogas of Naropa relevant to the completion stage of anuttarayogatantra. He was also one of the "gatekeepers" of Vikramashila monastery which is located in Bihar. Although some accounts relate that Naropa was the personal teacher of Marpa Lotsawa, other accounts suggest that Marpa held Naropa's lineage through intermediary disciples only.
Аттар
Ғалым Джон Ньюменнің айтуынша, "тибеттіктер Нароның есімін Наро па, Наро пачен, Наро та па және т.б. деп атайды. Парамартхасанграха қолжазбасында санскрит тіліндегі Надапада (Парамартхасанграха 74) түрі сақталған. Тюччи өңдеген санскрит қолжазбасында пракрит тіліндегі Наропа түрі, сондай-ақ жартылай санскрит тіліндегі Наропада түрі кездеседі (Тюччи 1930: 150 & 152). "Наро" лақап есім болғанға ұқсайды, "Адам" деген мағынаны білдіреді: nāra > халықтық жалғаулы түрі. дауыс. Наро > наропадах > халықтық наропа. Тибеттік дереккөздерде Наропада Яшобхадрамен (Тибет. sNyan grags bzang po) бірдей екендігі айтылады, ол "Ұлы Кашмирлік" (bṛhatkāśmīra; kha che chen po) деп аталады және Ваджрападасарасанграханың түпнұсқа санскритте сақталған авторы болып табылады.
According to scholar John Newman, "the Tibetans give Nāro's name as Nā ro pa, Nā ro paṇ chen, Nā ro ta pa, and so forth. The manuscript of the Paramarthasaṃgraha preserves a Sanskrit form Naḍapāda (Paramarthasaṃgraha 74). A Sanskrit manuscript edited by Tucci preserves an apparent Prakrit form Nāropā, as well as a semi Sanskritic Nāropāda (Tucci 1930:150 & 152)." "Nāro" appears to be a nickname, meaning "Man:" nāra > vernacular nom. sing. nāro > nāropādāḥ > vernacular nāropā. Tibetan sources also hold that Nāropāda is identical to Yaśobhadra (Tib. sNyan grags bzang po), "the Great Kashmiri" (bṛhatkāśmīra; kha che chen po), the named author of the Vajrapadasārasaṃgraha, which survives in the original Sanskrit.
Күндері
Герберт В. Гюнтер Наропады 1016–1100 жылдары дейін өмір сүрген деп санады. Бұл мерзімдер Гюнтердің ол аударған кешкі Тибеттік әңгімелердегі даталарды дұрыс түсінбеуіне негізделген. Бұл мерзімдер мүмкін емес, мысалы, Атиша Тибетке барған кезде Наропа жас болған болар еді. Тюррелл В. Уайли Наропа 956–1040 жылдары өмір сүргенін айтты. Джон Ньюман Уайлидің пікірін қолдап, Наропаның шамамен 1040 жылы қайтыс болғанын дәлелдейтін мәліметтер келтірді, бірақ Наропаның туған күні Тибеттік жануарлардың секстенариялық циклі бойынша есептелген Тибеттік дереккөздерге сүйенетінін атап өтті, бұл жүйе Үндістанда ешқашан қолданылмаған. Сондықтан, Уайлидің Наропаның туған күні туралы берген мәліметінің нақтылығы күмәнді деп қорытындылады. Ньюман: "Көптеген жылдар бұрын Үндістанда болған оқиғалар туралы кешкі Тибеттік дереккөздердегі аса нақты даталарға күдікпен қарауымыз керек" дейді.
Herbert V. Guenther dated Nāropāda to 1016–1100 CE. These dates are based upon Guenther's misunderstanding of dates appearing in the late Tibetan hagiography he translated. These dates are impossible because, e. g., they would make Nāropāda a young man when Atiśa went to Tibet. Turrell V. Wylie argued Nāropā lived 956–1040 CE. John Newman followed Wylie and offered supporting evidence for dating Nāropāda's death to circa 1040 CE, but pointed out that the date for Nāropāda's birth derives from Tibetan sources that calculate dates in the Tibetan element animal sexagenary cycle chronology, which was never used in India, and he concludes that Wylie's date for Nāropāda's birth is uncertain. Newman observes: "As a rule we must be very skeptical of the miraculously precise dates late Tibetan sources provide for events that occurred hundreds of years earlier in India."
Мұра
Наропа ұстазына деген сенімі мен берілгендігімен еске алынады. Оның өмірбаянында айтылғандай, ол бір ғана өмірде толыққанды оянуға қол жеткізген. Ол сондай-ақ "Алтын гүлдесте" деп аталады, яғни Тибет буддизмінің Кагью мектебінің ізбасары және білімімен көзге түскен ғалым саналған. Наропа – ұлы тәжірибеші, ең алдымен Алты дхарманы жинақтауымен танымал. Бұл тәжірибелер Буддалық мәртебеге жылдам жетілуге көмектеседі. Көптеген кейінгі Кармапалар осы тәжірибелердің бірін немесе бірнешеуін өте жақсы меңгерген. Ваджраяна дәстүрінде бұл тәжірибелер Буддадан берілген және Тилопа арқылы Наропаға, Марпаға және Миларепаға, содан кейін бүгінгі күнге дейін үздіксіз жалғасқан деп есептеледі. Наропа Ваджраянаның сексен төрт махасиддхасының бірі – «қасиеттілердің» қатарында саналады. АҚШ-тың Колорадо штатындағы Наропа университеті оның құрметіне аталған.
Naropa is remembered for his trust and devotion to his teacher, which, according to his biography, enabled him to attain enlightenment in one lifetime. He is also remembered as part of the "Golden Garland", meaning he is a lineage holder of the Kagyu school of Tibetan Buddhism and was considered an accomplished scholar. A great practitioner, Naropa is best known for having collated the Six Dharmas. These practices help achieve Buddhahood more rapidly. Many subsequent Karmapas have been particularly adept at one or more of these practices, which in Vajrayana tradition are held to have been given by the Buddha and were passed on through an unbroken lineage via Tilopa to Naropa, Marpa and Milarepa and on to the present day. Naropa is considered one of the eighty four mahasiddhas, the 'saints' of Vajrayana. Naropa University in Colorado, USA was named in his honour.