Кіріспе

Чу Бонг Фу (1937 жылы туған) – кеңінен қолданылатын қытай тілінің енгізу әдісі – Цанг-чие (Цанг-чие) әдісін ойлап тапқан адам. Оның 1976 жылы жасалған және 1982 жылы тегін пайдалануға берілген танымал енгізу әдісі, қытай қоғамын компьютерлендіру процесін үдетті. Чу бала кезін Тайваньда өткізген, ал жұмысын Бразилияда, АҚШ-та, Тайваньда, Шэньчжэнь және Макаода атқарды.

Тарих

Чу 1937 жылы Хубэй провинциясының Хуанган қаласында Чу Ван, сондай-ақ Чу Хуайпин аталған әкесінің отбасында дүниеге келді. Оның отбасы Қытай материгінің тұрақсыз кезеңінде көшпенді өмір салған, соңында Тайваньда қоныстанды. Ол ондағы жергілікті орта мектепте оқыды. Ол өте қиялдаушыл жасөспірім болды, көркем әдебиетке көп уақыт бергендіктен оқуына кері әсер етті. Кейін ол кино саласына да қызығушылық танытты. Тайвань провинциялық Ауыл шаруашылығы институтын бітіріп, әскери қызметтен кейін Хуальендегі бастауыш мектепте қысқа мерзімге сабақ берді. Осы кезеңде ол ауылдың кедейлігін көріп, ауылды дамыту және мәдениетті жақсартуға деген міндет сезімін дамытты. Оқытушылық оның қалауынша болмағандықтан, мансабын дамыту үшін Бразилияға кетті, бірақ онда өмірдің одан да қиын екенін түсінді. Сол уақыт ішінде ол бірнеше жұмыс істеді. Осы дауылды кезеңде Чу хиппи өмір салтына бейімделіп, жергілікті консерваторияда оқыды.

"Қытайлық компьютер"

Цанчих әдісін әзірлеу кезінде Чу өзінің өнертабысы тек енгізу әдісі ғана емес, сонымен қатар есептеу жүйелері үшін таңба кодтау әдісі екенін анықтады. Ан Ванның сол кездегі кодтау әдісінен немесе Big5 және Unicode сияқты кейінгі әдістерден айырмашылығы, Цанчих әдісі таңбаларды олардың қолдану жиілігі, соққы саны немесе радикал бойынша сұрыптамайды, бірақ олардың композициялық аспектісіне негізделеді және қытай тілінің "пиктофонетикалық қосылыстар" принципіне сүйенеді. Сондықтан Чу теорияны (кейіннен ол "қытай ДНҚ-сы", "қытай тілінің алфавиттері" немесе "қытайлық мінез гені" теориясы деп атады) әзірлеуге кірісті. Теория бойынша, Чу таңдаған формалар қытай тілінің "гендері" болып табылады. Бұл "гендердің" дұрыс орналасуы кейіпкерлердің барлық функцияларын қамтамасыз ете алады. Сондықтан Цанчих әдісі таңба кодтау ретінде өте пайдалы, өйткені онда таңбалардың реттелген жиынтығы ғана емес, сонымен қатар таңбалардың пішіндері, айтылуы мен семантикасының нақты сілтемелері бар. Сондықтан бұл жүйе қытайлық ақпараттық технологияның әртүрлі түрлеріне тиімді негіз болып табылады: ақылды сөздік; операциялық жүйе және қолданбалы бағдарламалық қамтамасыз ету; бағдарламалау тілі; ПК және кіріктірілген жүйелердің аппараттық архитектурасы; тіпті күшті жасанды интеллект. 1979 жылы ол таңбалар генератор бағдарламасын ойлап тапты, ол Цанчих кодталған деректерін алып, экранға көрсету үшін қытай таңбаларын динамикалық түрде жасайды. Сол жылы Чу командасы Acer компаниясымен ынтымақтастыққа кірісіп, бағдарлама "қытайлық компьютер" фирмалық бағдарламасына енгізілді. Кейін генератор "Цанг-чих контроллерлік тақтасында" қолданылды, ол Apple II компьютерге қытай таңбаларын жоғары резолюциялық графикалық режимде көрсетуге мүмкіндік берді. Бұл ертедегі жүйенің ерекше қызықты "ерекшелігі" - ол кодта нақты енгізілмеген, бірақ Цанг-чих ережелерімен түсіндірілген таңбаларды да алып, шығарады. Содан бері Чу қытайлық ақпараттық технологияға ерекше көзқарас танытады. Ол қарапайым пернетақталарды қолдануды сөйлеу мен қолжазбаны тануға немесе арнайы пернетақтаға қарағанда тиімдірек және үйлесімді деп есептеді. Алайда, оның басқа да көптеген пікірлері консенсусқа қайшы келеді: ол бұл тақырыпта ұлтшылдық риториканы қолданады. Ол жазудағы классикалық қытай тілін жергілікті қытай тілінің әртүрлі түрлеріне қарағанда жоғары бағалайды. Ол оны әлемдегі көптеген жасанды тілдер мен олардың жазу жүйелеріне қарағанда жоғары бағалайды. Кодтау мәселесіне қатысты ол Big5 жобасының 13 053 таңбалық кодтауышы тым кішкентай және тым тұрақты деп айтты. Қытай тілінің дисплейі туралы ол бұл жұмысты компьютердің орталық өңдеу блогының "есептеуі" арқылы жасауы керек деп санайды, ал іздеу кестелері мен сақтау блоктарын пайдалануды барынша азайту керек. Оның ойынша, қытайлық ақпараттық технология екінші қозғалтқыштың артықшылығын пайдаланып, сол кезде қалыптасқан батыс теориясынан баламалы жолды таңдауы керек. Оның ойынша, технологияны барынша қарапайым және экономикалық деңгейде енгізу керек. Оның ойынша, стандартты компьютерлік платформаларда операциялық жүйе мен қолданба деңгейінде қытайлық қол жетімділікті қамтамасыз етудің орнына, оны әртүрлі өнімдерде қолдануға болатын мамандандырылған бағдарламалық қамтамасыз ету мен аппаратты пайдалану арқылы әлдеқайда төмен деңгейлерде қол жетімді ету керек. Оның пікірінше, (классикалық) қытай тіліне негізделген синтаксис пен токендер бар кейбір бағдарламалау тілдері қажет.