Кіріспе

Соломон аралдарының валютасы

Соломон аралдары доллары (ISO 4217 коды: SBD) 1977 жылдан бері Соломон аралдарының ресми валютасы болып табылады. Оның символы – $, ал басқа доллар валюталарынан ерекшелеу үшін SI$ қолданылады. Бір доллар 100 центтен тұрады.

Тарих

Соломон аралдары долларына дейін Соломон аралдары австралиялық фунтты қолданған. Дегенмен, Соломон аралдары өз банкноттарын да шығарды, олар кейде Соломон аралдары фунты деп аталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Соломон аралдары Жапония империясының бақылауына өткенде, "жапондық шапқышылық валютасы" деп аталған Океания фунты соғыс аяқталғанға дейін және фунт қайта орнатылғанға дейін ресми валюта болды. 1966 жылы австралиялық доллар фунтты ығыстырып, Соломон аралдарында 1976 жылға дейін, тәуелсіздік алғанға дейін айналымда болды. Соломон аралдары доллары 1977 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін австралиялық долларды тең құнмен алмастырды. 1979 жылға дейін екі доллардың құны бірдей болды, содан кейін бес ай бойы SI$1 = (көрінетін импорттық инфляцияны төмендету үшін қайта бағаланды) делінген, ал кейіннен құны еркін өзгерді. Экономикалық тұрақсыздық туындады, сондықтан келесі 28 жыл ішінде, әсіресе 2000–2003 жылдардағы азаматтық соғыс кезінде инфляциялық қысым Соломон аралдары долларын 15 австралиялық центке дейін түсірді. 2008 жылы валютаның құны төмендегендіктен, көптеген арал тұрғындары монеталарды жинап, балаларға сувенир ретінде берді, бұл монета тапшылығына әкелді. Кейбір аймақтарда дельфин тістері сияқты дәстүрлі ақша түрлері монеталардың орнын басты. Монеталардың тапшылығын азайту үшін, халықты артық монеталарын банкте айырбастауға шақыратын халыққа хабарлау кампаниясы басталды.

Монеталар

1977 жылы 1, 2, 5, 10 және 20 цент және 1 доллар номиналында монеталар айналымға енгізілді. Цент монеталарының мөлшері, салмағы және құрамы сәйкес келетін Австралия монеталарымен бірдей болды, ал 1 доллар – купроникельден соғылған, тең қабырғалы иілген жеті қырлы монета. Алты түпнұсқа монетаның әрқайсысының сыртындағы бейне жергілікті мәдениет үшін маңызды зат немесе символ бейнеленген, ең танымал мысалы – Темото аймағынан шыққан жергілікті теңіз құдайы Нгореру бейнеленген 10 центтік монета. 1985 жылы 1 және 2 центтік монеталардағы қоланың орнына қола жалатылған болат, 1989 жылы 20 центтік монеталардағы купроникельдің орнына никель қапталған болат, ал 1990 жылы 5 және 10 центтік монеталарда да никель қапталған болат қолданыла бастады. 1988 жылы 50 центтік монета енгізілді, ол он екі қырлы (он екі жақты) және купроникельден жасалған. 1988 жылғы 50 центтік монета – тәуелсіздіктің он жылдығына арналған естелік монета болды. Кейінгі шығарылымдарда тек ұлттық герб бейнеленген. 50 центтік және 1 долларлық монеталар 2008 жылы никель қапталған болаттан жасалды. Жоғары ұлттық инфляция деңгейіне байланысты, 1 және 2 центтік монеталар қолданыстан шығып, бағалар ең жақын 5 центке дейін дөңгелектенді.

Монеталардың екінші сериясы

2012 жылы 10, 20 және 50 цент номиналындағы, никельмен қапталған болаттан және мыстан жасалған, сондай-ақ 1 және 2 долларлық жаңа, кішігірім монеталар енгізілді. Ескі монеталарды дайындау тым қымбатқа түсті, олардың көпшілігі өндіріске кеткен шығыны құнынан асып кетті. Бұл монеталар, бұрынғы шығарылымдар сияқты, Австралия Корольдік монета жасау орталығында соғылды. 2 долларлық монета банкнотты алмастырды, ал 1, 2 және 5 центтік монеталар өндіріс немесе қолдану үшін номиналды құны тым төмен болғандықтан тоқтатылды. Ең қызықтысы, 1 және 2 долларлық монеталар Австралияның 1 және 2 долларлық монеталарына өте ұқсас, олардың қалыңдығы, түсі және шеңбері шамалы ғана ерекшеленеді. Шеттеріндегі аралас тісті жиектер де австралиялық монеталармен бірдей, бірақ металлургиялық құрамы мен салмағы сәл өзгеше, ал номиналдары кері өлшемдерде көрсетілген. Қазіргі таңдағы Соломон аралдарының барлық монеталарында елдің бұрынғы басшысы, Соломон аралдарының королевасы Елизавета II-нің суреті бейнеленген.