Кіріспе

Неолиттік хендж ескерткіші

"Үлкен дөңгелек" – Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласының жанындағы Шоу көпіріне таяу Баллинахеттиде орналасқан хендж ескерткіші. Оны бастапқыда Дунганнон виконты сақтап қалған. Қабірдің айналасындағы қабырғадағы жазулы тас тақташа, Дунганнон виконтының қызығушылығын көрсетеді және шамамен 1919 жылы Белфаст тас кесушісі Чарльз А. Томпсон жасаған. Бұл орын Мемлекеттік қамқорлықтағы тарихи ескерткіш және ASAI (Археологиялық маңызы бар аудан) статусына ие. Орынның құрамында диаметрі және ауданы бар дөңгелек қоршау және оны дөңгелек жер үйірмен қоршап тұрады, оның биіктігі шамамен . Банктегі бес тегіс емес аралықтың кем дегенде үшеуі әдейі жасалған және бәлкім бастапқысы. Қоршаудың ортасынан шығысқа қарай батысқа қарап тұрған кішкентай өткел қабірі орналасқан. Қоршаудың сыртында басқа қабірлер де болған деген хабарлар бар, бірақ олардан ешқандай із қалмаған.

Тарих

Гигант сақинасы неолит дәуірінен келеді және шамамен 2700 ж.б.д. салынған, яғни ол Мысыр пирамидаларынан ертерек салынған. Бұл орын тарихының барлық кезеңінде әлдебір қоғамдық мақсатта қолданылып келген. Ол Лаган өзенін Шау көпірі арқылы кесіп өтетін жерге жақын орналасқан, бұл жер тас дәуірінен бері өзенді кесіп өту үшін пайдаланылып келеді. Ескерткіштің бастапқы мақсаты жиналатын орын немесе қайтыс болғандарды еске алу болған болуы мүмкін. Археолог Майкл Дж. О'Келли Гигант сақинасының, Ньюгрейндж сияқты, неолит дәуірінде Ирландияда салынған жүздеген басқа да қабірлер сияқты, өлгендерге құрмет көрсетуді негізгі принциптерінің бірі санайтын діннің белгілерін көрсеткенін айтты. Ол бұл "өлгендер культінің" Еуропаның неолиттік дінінің бір түрі ғана екенін, ал басқа мегалиттік ескерткіштерде күнге байланысты, өлімге емес, басқа діни сенімдердің белгілері бар деп есептеді. 18 ғасырда бұл орын ат жарысу үшін пайдаланылған. Хенджге жақын жердегі ритуалдық орын 1990 жылдардың басында Белфаст Король университетінің қызметкері Барри Хартвелл қазба жұмыстарын жүргізді.