Кіріспе
Тунис Август Макдона Крейвен (11 қаңтар 1813 – 5 тамыз 1864) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері. Оның қызметі Мексика-Америка соғысы мен Американдық Азамат соғысында өтті.
Ерте өмір
Тунис Август Макдона Крейвен 1813 жылдың 11 қаңтарында Портсмут, Нью-Гэмпшир қаласында дүниеге келді. Ол Портсмут кемежайында орналасқан теңіз қамтамасы Тунис Крейвеннің және оның әйелі, Вашингтон теңіз кемежайының көп жылғы команданті, коммодор Томас Тингидің қызы Ханна Тингидің кіші ұлы болды. Оның ағасы Томас Тинги Крейвен де теңіз күштеріне қосылып, контр-адмирал шеніне дейін көтерілді, ал тағы бір ағасы Альфред Уингейт Крейвен (1810–1879) белгілі азаматтық инженер болды. Жастық шағында ол Нью-Йорктегі Колумбия колледжінің грамматикалық мектебіне қатысты, оның әкесі отбасын Бруклинге көшірген, Нью-Йорк кемежайында қызметке орналасқаннан кейін. 1829 жылдың 2 ақпанында Крейвен Нью-Йорктан (1831 жылдың 18 қарашасында патенттелген) әрекет ететін мичман болып тағайындалды және Бостон мен Сент-Луиске бекітілді.
АҚШ әскери-теңіз қызметі
1835 жылдың қыркүйегінде мичман болып жоғарылатылған ол, 1841 жылдың қыркүйегінде лейтенант болып жоғарылатылғаннан кейін шамамен екі жыл өткен соң 1843 жылға дейін АҚШ жағалауларын зерттеу қызметінде үзбей қызмет етті. 1838 жылы ол Лонг-Айлендтегі ең көне және беделді отбасылардың бірінен шыққан Мэри Картерге үйленді. Ол 1843 жылы үш бала қалдырып қайтыс болды. Сол жылы лейтенант Крейвен Нью-Йорктегі кемелерді қабылдау портына жіберілді, ол 1846 жылдың мамыр айында «Дейл» кемесіне жіберілгенге дейін сол жерде қалды. Осы уақыт аралығында ол қайтадан үйленіп, Бруклиннен Нью-Джерси штатының Баунд-Брук қаласына көшті. Оның екінші әйелі Балтимор, Мэрилендтен шыққан Мэри Л. Стивенсон болды, олар үш бала сүйді. Крейвен Мексика-Америка соғысы кезінде Тынық мұхиты эскадрильясында «Дейл» кемесінде қызмет етті. 1847 жылы оған «Либертад» атты жалдамалы шхунаның басқаруы тапсырылды, ол Баха-Калифорния жарты аралының жағалауын патрульдеп, Мексика кемелерін тоқтатып, олардың армиясына адамдар мен әскери жабдықтар жеткізуге тырысты. Пунта-Сомбрероны бомбалау кезінде Крейвен Мулеге портын қорғаған жағалау батареясымен атысқа түсті. «Дейл» кемесіндегі қызметтен оралғаннан кейін, ол 1850 жылы АҚШ Әскери-теңіз обсерваториясында бір жыл қызмет еткеннен басқа, 1859 жылға дейін АҚШ жағалауларын зерттеу қызметінде жұмыс істеді. Осы уақыттың көп бөлігінде ол «Корвин» бу кемесінің капитаны болды, бірақ 1857 жылдың қазан айында Дариен тасмуысы (қазір Панама тасмуысы) арқылы кеме каналын салу жолын зерттеу мақсатында «Варина» бу кемесінде Атрато экспедициясын басқарды. 1859 жылы лейтенант Крейвенге «Мохок» бу кемесінің басқаруы тапсырылды, ол екі құл ұстады; 1860 жылы ол испандық «Белла» кемесінің экипажын құтқарып қалды, осы құтқару операциясы үшін Испания королевасы Изабелла II оған алтын медаль және диплом табыс етті. Сонымен қатар, Нью-Йорк андеррайтерлер кеңесі оның әйелі миссис Крейвенге күйеуінің теңіздегі сауда кемелеріне көрсеткен қызметі үшін күміс жиынтық сыйлық берді. 1861 жылы лейтенант Крейвенге «Крестоносец» кемесінің басқаруы тапсырылды, бірақ ол көп ұзамай командир болып жоғарылатылып, арнайы тапсырмалар үшін «Тускарора» кемесінің басқаруына тағайындалды. «Тускарора» кемесі Англияға АҚШ министрі, мырза Адамсқа есеп беру үшін жіберілді. Саутгемптонда Конфедерацияның «CSS Nashville» бу кемесі келді, бірақ ол кеткеннен кейін «Тускарора» оны 24 сағат күтіп барып қуып жете алмады. Қуып жете алмағаннан кейін командир Крейвен Жерорта теңізіне барды, онда ол «CSS Sumter» кемесін соншалықты жақыннан бақылап отырды, оның офицерлері мен экипажы Гибралтарда кемені тастап кетуге мәжбүр болды. 1863 жылы «Тускарора» кемесі үйге қайтарылды, ал командир Крейвен «Tecumseh» кемесінің басқаруын иеленді, ол сол кезде Джерси-Ситидегі Secor верфісінде салынып жатқан еді. Келесі көктемде «Tecumseh» Нью-Йорктен шығып, Джеймс өзенінде адмирал Ли эскадрильясына қосылды.
Мобил шығанағындағы шайқаста қаза табу
Көп ұзамай "Текумсе" Мобилға шабуыл жасау үшін адмирал Фаррагуттың флотына қосылды. 5 тамыздағы шабуылда командир Крейвеннің орны мониторлар колоннасының басында болды, ол ағаш кемелер мен Форт Морган арасында оң жақта орналасқан еді. Адмирал Фаррагут өз есептерінде былай деп мәлімдеді: "Шабуылдаушы флот теңіздің басты арнасымен үнемі жоғары қарай жылжыды, ал "Текумсе" сағат 6:47-де алғашқы оқты атты. Сағат 7:06-да форт атылыс бастады, USS "Бруклин" жауап берді, содан кейін жалпы шайқас басталды. Көп ұзамай алда қиындықтар бар екені анық болды. "Бруклин", мен сол кезде толық түсінбеген, бірақ кейін капитан Олден есептерінде түсіндірілген себептерге байланысты, бүкіл флоттың жылжуын тоқтатты, сонымен бірге форттың оқтары осы кемеге және "Хартфордқа" тиімді әсер етті. Сәтке дейін "Текумсе" торпедаға шалынып, бірден толқындар астына кетіп, өзімен бірге батыл командирін және экипажының көп бөлігін алып кетті". Капитан мен лоцман мұнарада болды, онда тек тар жарықтан басқа шығу жолы болмады. Осы жерге жеткенде командир Крейвен лоцманға бұрылып: "Сіз бірінші болыңыз, мырза", - деді. Лоцман Джон Коллинс қашып құтылды, және ол айтқандай, кеме оның астынан батып, жүз он алты адамнан тұратын экипажын, одан басқа және тесіктер арқылы қашуға үлкерген бірнеше адамды алып кетті. Мобил шығанағындағы теңіз белгісі "Текумсе" жатқан жерді көрсетеді.
"The attacking fleet steamed steadily up the main ship channel, the Tecumseh firing the first shot at forty seven minutes past six o'clock. At six minutes past seven the fort opened on us, and was replied to by a gun from the USS Brooklyn, and immediately after the action became general. It was soon apparent that there was some difficulty ahead. The Brooklyn, for some cause which I did not then clearly understand, but which has since been explained by Captain Alden in his report, arrested the advance of the whole fleet, while at the same time the guns of the fort were playing with great effect upon that vessel and the Hartford. A moment after I saw the Tecumseh, struck by a torpedo, disappear almost instantaneously beneath the waves, carrying with her her gallant commander and nearly all her crew." The captain and the pilot were in the conning tower directly over the turret, whence there was no escape save through a narrow opening. Upon reaching this Commander Craven turned to the pilot and said, "You first, sir." The pilot, John Collins, escaped, and, as he related, the vessel sank under him, carrying her crew of one hundred and sixteen in all, save himself and the few that were able to escape through the port holes. A buoy in Mobile Bay marks the spot where the Tecumseh lies.
Атаулар ауыстырылуы
Әскери-теңіз күштерінде үш кеме оның құрметіне "Крейвен" деп аталды. Бронкстағы Шығыс 156-шы көшенің бір бөлігі бұрын оның есімімен Крейвен көшесі деп аталған.