Кіріспе

Перейра (пеˈɾejɾa) – Колумбияның Рисаральда департаментінің астанасы. Ол Анды тауларының етегінде, Колумбияның «Кофе белдеуі» деп ресми түрде танылатын кофе өндіретін аймақта орналасқан. Перейра, Кофе белдеуінің қалған бөлігімен бірге, ЮНЕСКО-ның «Колумбияның кофе мәдени ландшафты» деп аталатын Әлемдік мұра тізіміне енген. Бұл Кофе белдеуіндегі ең халыққа толы қала. Перейра сондай-ақ 735 769 тұрғыны бар Орталық-Батыс қалалық аймағының құрамына кіреді, ол Перейра және оған жақын орналасқан Доскебрадас және Ла Вирхиния қалаларынан тұрады. Рисаральда департаментінің астанасы ретінде Перейрада Рисаральда үкіметінің, Департаменттік Ассамблеяның, Департаменттік соттың, Метрополиялық аймақ әкімшілігінің және Бас прокуратураның кеңселері орналасқан. Бұл қала сонымен қатар көптеген мемлекеттік компаниялар мен Колумбия мемлекетінің мекемелерінің бас кеңсесі болып табылады. Богота, Медельин және Кали қалаларынан құралған «Алтын үшбұрыштың» орталығында орналасқандықтан, Перейра сауда және коммерция саласында ерекше маңызға ие болды.

Топонимика

Перейра заңгер, жер иесі және табиғатты зерттеуші Франсиско Перейра Мартинестің құрметіне аталған. Ол ежелгі Картаго орналасқан жердегі қаланың тәуелсіздігін қолдаған. Перейра қаласы "Отунның маржаны" деп белгілі.

География

Перейра Колумбияның Алтын үшбұрышында орналасқан, бұл кең аймақ Богота, Медельин және Кали қалаларының картасына осы фигураны жүргізу арқылы бейресми түрде шектелген. Тарырақ анықталғанда, Перейра Колумбияның Орталық Кордильерасында (тау жотасында) Отун және Каука өзендерінің аңғарларында жатыр. Муниципалдық аумағы 702 км² құрайды. Солтүстік жағынан Ла Вирджиния, Марселла және Доскебрадас, солтүстік-шығыс жағынан Санта-Роза-де-Кабаль, шығыс жағынан Толима, оңтүстік жағынан Куиндио және Валье-дель-Каука, батыс жағынан Балбоа және Валье-дель-Каука муниципалитеттерімен шектеседі. Перейра, көптеген колумбиялық қалалар сияқты, қол жеткізу қиын, жазық немесе тік беткейлі биік жерлерге ие. Көшелер тиісті аймақтардың биіктігіне сәйкес салынған. Муниципалдық аумақтың басым бөлігі Орталық тау жотасының биік тік беткейлерінен тұрады. Орографиялық ерекшеліктердің ішінде Квиндио, Руис және Санта-Исабель қарлы таулары бар, олар тиісінше Куиндио, Кальдас және Толима департаменттерінің шекарасында орналасқан. Сонымен қатар, Санта-Барбара сияқты, Альто-дель-Нудо деп те аталатын басқа да ерекшеліктер бар. Муниципалитеттің гидрографиялық жүйесіне Каука, Барбас, Ла-Вьеха, Отун және Консота өзендері, сондай-ақ олардың көптеген салалары кіреді. Аймақта әртүрлі климаттар басым, келесі жылулық белдеулерге бөлінеді: жылы – 60 км²; орташа – 367 км²; салқын – 70 км² және парамо – 107 км².

Климат

Перейраның климаты 9,9% жылы, 60,7% орташа, 11,5% суық және 17,7% парамо климаты аралығында өзгереді. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 2750 мм. Негізінен шығыстан батысқа қарай созылған Перейра аумағы, қала шегінде әртүрлі климаттық жағдайларды қамтиды. Мысалы, қаланың батысындағы Каука өзеніне жақын орналасқан Каималито және Серритос аймақтарында температура 27°C-қа дейін жетеді, себебі бұл аймақтың биіктігі 950-1250 метр аралығында. Ал, Технологиялық университеті орналасқан Хулита аймағында жағдай керісінше. Аумағында кең алқапты ормандар орналасқандықтан, бұл қаланың ылғалдылығы жоғары, ең суық аймақтарының бірі. Бұл аймақтағы температура шамамен 17°C, ал орташа биіктігі 1550 метрді құрайды. Климат пен жер бедерінің осы алуан түрлілігі өсімдіктер мен ландшафт жамылғысының бай ассортиментін ұсынады, бұл Перейраны елдегі ең бай биоәртүрлілік аймақтарының біріне айналдырады. Дегенмен, қала құрамындағы топырақ түрлері мен оны кесіп өтетін геологиялық жарылымдарға байланысты сейсмикалық қауіпті аймақ болып табылады. Перейраның климаты субтропиктік таулық климат. Жыл бойы температура әдетте 17°C (63°F) пен 26°C (79°F) аралығында өзгереді және сирек 16°C (61°F) төмен немесе 29°C (83°F) жоғары болады. Перейраның орташа температурасы 21°C (69°F) құрайды.

Су жолдары

Отун өзенін сумен қамтамасыз ететін Отун көлі қаланың басты су қоймасы болып табылады. Муниципалитет өзен жүйесіне Каука, Барбас өзені, Ла-Вьеха өзені, Отун өзені, Консота және көптеген салалары кіреді.

Тарих

Қала тарихы Колумбияға дейінгі кезеңге дейін жетеді, онда қазіргі қала аумағында алтын шеберлерімен әйгілі Кимбая және Пихао мәдениеттері қоныстанған. Осы аймақта маршал Хорхе Робледо 1540 жылдың 9 тамызында Картаго (Карфаген) қаласын құрды, бірақ Пихаолардың қоршауына немесе экономикалық себептерге байланысты 1691 жылы бұл қала қазіргі Каука аңғарының солтүстік жағында, Ла-Вьежа өзенінің жағасында орналасқан жерге көшірілді. Алғашқы орналасқан жер қайтадан орманға айналып, өркениеттің іздерін жауып қойды. Манисалес арқылы Валье-дель-Каукадан Медельинге дейінгі жол бойында орналасқан испан халқының қираған қалдықтарында 20 Антиокия отбасы үйлерін салған кезде, бірнеше Вальекаукано халқы Карфаген Ла-Вьежа халқын табу үшін келді, бүгінгі Перейра. Ресми негізін Каукано тобы қаласа да, Перейраның пайда болуы Антиокиялық отарлаудың тағы бір бөлімі болды, ал Каукано сияқты басқа әлеуметтік топтардың үлесі басында салыстырмалы түрде аз болды. Кейіннен, осы қаланы қайта жаңғырту ниетімен, ол сол кезге дейін орманды аймақ болды, 1863 жылдың 24 тамызында пресвитер Ремихио Антонио Канарте және Хесус Мария Ормаса Нино, басқалармен бірге, ежелгі Карфагеннің қираған жеріне оралып, сол жылдың 30 тамызында киеленген бірнеше шатырлар салды. 6 жыл бойы елді мекен Карфаген деп аталды, бірақ 1869 жылы оны доктор Франсиско Перейра Мартинестің құрметіне Вилла-де-Перейра деп атады, ол 1816 жылы ағасы Мануэль Перейрамен бірге Качири шайқасындағы жеңілістен кейін Жаңа Гранаданы қайта басып алу кезінде осы аймақта паналаған. 1870 жылдан бастап, әсіресе 1876 және 1885 жылдардағы азамат соғыстарының нәтижесінде, аймаққа Антиокиядан жаңа иммигранттар келді. 1863 және одан кейінгі жылдардағы қоныс аударушылар тобы тек бір жер учаскесіне ие болуға ұмтылған орманды қалпына келтірушілерден құралды, ал екінші топ үлкен амбициялары мен кәсіпкерлік қабілеттерімен ерекшеленді. Олардың кейбіреулері Антиокия капиталистерімен байланысты болды, олар өздерінің қызметін қаржыландырды, бұл тауларды тегістеуді және пионадаларды және ауыр капиталды пайдалана отырып, ірі қара мал шаруашылықтарын құруды қамтыды. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында қалаға саудагерлер мен мамандардың келуі әлеуметтік жіктелудің жаңа себебі ретінде білім беруді енгізді. Қаланың экономикалық, азаматтық және саяси өміріне жетекшілік еткен жаңа элиталық топ пайда болды. Перейра Колумбиядағы соңғы өлім жазасы орындалған қала. 19 жасар Давид Лопес 1888 жылдың 30 қарашасында Рикардо Торресті өлтіргені үшін айыпталды. Лопес өмірін сақтап қалу үшін барлық шағымдарын талқандады; ол 1890 жылдың 26 шілдесінде Перейрада ату отрядына жүрекке тікелей оқ атуды бұйырғаннан кейін өлімге кесілді. 1920 жылдары Антиокиядан келген қоныс аударушылар Перейраға экономикалық стратегиялық орналасуы, құнарлы топырағы және қолайлы климаты үшін көшіп келді. Олар Анд тауларының минералға бай жанартаулық топырағында жоғары сапалы кофе өсірді. Басқа өнімдерге қант қамысы және ірі қара мал кірді. Перейраның егіз қаласы – Доскебрадас (Пласа-де-Боливардан бес минуттық жерде), онда шамамен 225 540 тұрғын бар. Жалпы халқы шамамен 735 796 адамды құрайтын Перейра агломерациясына Ла-Вирджиния да кіреді. Перейра, Доскебрадас және Ла-Вирджиния Перейра қалалық аймасын құрайды.

Экономика

Перейра муниципалитеті экономикалық құрылымы әртүрлі, онда ІЖӨ-нің 5,7%-ын бірінші сектор, 26,2%-ын екінші сектор, ал 68,1%-ын үшінші сектор құрайды. 2004 жылы Перейра экономикасы 3,7% өсті, бұл ұлттық үкіметтің басты бағдарламасына, қаржы жүйесіндегі ағымдылықтың артуына, тұтынуға маңызды әсер ететін шетелдік азаматтардың үлесіне, сондай-ақ мұнай, көмір, никель және кофе бағаларының жақсаруына байланысты болды. Бұл дамулар тауарлар мен қызметтерге деген сұраныс пен ұсыныстың өсуіне әсер етті. Сауда – жұмыспен қамтуды қамтамасыз ететін екінші маңызды сала. Қаланың сауда-саттығының маңызды бөлігі сауда орталықтарында (Альсидес Аревало, Боливар Плаза, Лейк Плаза, Новацентро, Парк Арболеда, Перейра Плаза, Виктория, Юницентро және т.б.) орналасқан, онда кең ауқымды өнімдер мен қызметтер ұсынылады. Соңғы жылдары қаланың орталық және шеткі аймақтарында, мысалы, Sonesta Cerritos сияқты бірнеше қонақ үйлер мен демалыс орындары салынды, бұл қалаға түрлі себептермен келетін саяхатшылардың санының артуына байланысты, әртүрлі салаларда қосымша құн құруға мүмкіндік берді.

Ауыл шаруашылығы

Перейра аймағындағы ауыл шаруашылығы жұмысының 70 пайызы тұрақты егіншілікке, 8 пайызы бір жылдық егіншілікке, ал 22 пайызы маусымдық жұмысшыларға негіделген. Ауыл шаруашылығы өнімдеріне кофе, ананас, қант қамышы, какао, астық дақылдары, каучук және мал шаруашылығы өнімдері сияқты әртүрлі дақылдар кіреді. Перейра Колумбия кофе өсіру аймағының құрамына кіреді.

Өңдеу

Перейраның негізгі өндіріс өнімі – киім. Басқа өнімдеріне алюминий тауарлары, мотоциклдер және телекоммуникациялық технологиялар кіреді. Перейра сонымен қатар Авеско, Нестле және Коутс сияқты көпұлтты компанияларға да үй иесі болып табылады. Болашақта Перейрада этанол өндірілуі мүмкін, себебі этанол өндірісі үшін маңызды шикізат болып табылатын қант қамысы, жақын орналасқан Каука алқабында өсіріледі.

Логистика

Перейра – көлік-логистикалық орталық. Логистикалық компаниялардың ішінде Servientrega International Logistics, FedEx, DHL, Central және TCC бар. Доскебрадас және Альпина қалаларында логистикалық орталықтар орналасқан. 2016 жылы Перейрада екі ірі компания логистикалық орталықтар ашты. Біріншісі – Avianca компаниясының хат-хабар және почта жөнелтуге арналған еншілес компаниясы Deprisa; ол Кофе аймағының барлық өңірі үшін логистикалық орталық ретінде Перейрада ашылды. Екіншісі – Манисалес, Перейра, Армения және Картаго қалаларына қызмет көрсететін Exito ұлттық супермаркеттер желісі. Перейра қазіргі таңдағыда екі логистикалық парк құрылысын жүргізіп жатыр, онда D1 супермаркеттерінің таратпалық орталығы және Alberto VO5 ұлттық таратпалық орталығы сияқты маңызды ұлттық компаниялар орналасқан. Перейрада сондай-ақ ұлттық деңгейде маңыздылығы артып келе жатқан Zona Franca, яғни еркін экономикалық аймақ та орналасқан.

Сауда және коммерция

Сауда және коммерция Перейрадағы екінші ірі жұмыспен қамту саласы болып табылады және 2010 жылы да солай болды. Коммерциялық кәсіпорындарға көптеген сауда орталықтары, үй жабдықтары сататын орталықтар, гипермаркеттер мен супермаркеттер кіреді. Бұдан басқа, жылдам тамақ беру орындары, қонақүйлер және конгресс-орталық та бар.

Туризм

Перейра – бүкіл елге туризм үшін маңызды қала ретінде танымал, себебі ЮНЕСКО оны Кофе өлкесінің мәдени ландшафтының орталығы деп атады, соның арқасында көптеген келушілерді тартады. Перейрада Боливар ескерткіші, Виадук, сондай-ақ көптеген ашық ауадағы жүзу бассейндері мен демалыс саябасы сияқты туристерді қызықтыратын бірнеше орын бар. Отун көлі мен Санта-Исабель – спорттық және танысу туризмінің маңызды бағыттары. Перейра сонымен қатар түнгі ойын-сауық орындарымен де әйгілі, оның ішінде Циркунвалар даңғылында орналасқан барлар мен түнгі клубтар көптеп кездеседі. Перейра денсаулық сақтау саласында да маңызды орынға ие, мұнда көптеген клиникалар мамандар мен эстетикалық қызметтер көрсетеді. Бұл қала Netflix платформасындағы екі колумбиялық телесериалдың – «Sin senos no hay paraíso» және оның жалғасы «Sin senos sí hay paraíso» түсірілім алаңы ретінде де танымал. Сонымен қатар, Перейрадан шамамен 45 минуттық жерде орналасқан Кокора аңғары (испан тілінде Valle de Cocora) бар, ол алып пальма ағаштарымен әйгілі және жыл сайын көптеген жергілікті және шетелдік туристерді қызықтырады.

Укумари биопаркі

Флора және фауна тақырыптық паркі немесе "Биопарк" Укумари Галисия аймағында, қаладан 14 шақырым қашықтықта орналасқан. Ол Кофе Осінің ең амбициозды туристік жобасы және 820,000 м2 аумақты қамтитын Латын Америкасындағы ең ірі ойын-сауық паркі ретінде танымал. Жануарлар Африка, Америка, Еуразия, Австралия, сондай-ақ Колумбияның Шығыс жазықтары, Амазонка, Атлантика жағалауы және Кофе Осі аймақтарының табиғи ортасын бейнелейтін жағдайларда ұсталады. Бұл биопаркте 3D аттракциондар, интерактивті ойындар мен адреналинге толы биологиялық әртүрлілік сценарийлері ұсынылады.

Биопарк – Колумбия және әлем үшін білім беру және табиғатты қорғауға бағытталған ұсыныс. Ол "жануар және оның қоршаған ортасы" идеясымен құрылды, мақсаты – викториялық зообақтардағы түрмедей жануарларға арналған жағдайлар туралы қалыпты түсініктерді жою. Укумари биопаркі 2015 жылдың 30 маусымында есігін ашты. Маусымның соңғы күні Матеканья зообағынан (жақында жабылған) Укумари орманды аймағына жануарларды ресми түрде көшіру жұмыстары басталды. Бастапқыда Колумбия құстарының 69%-ының мекені болатын Анд орман биоаймағының көрмесі ұсынылды. Сонымен қатар, Африка мен Азиядан келген экзотикалық жануарлармен бірге тағы үш және Колумбия аумағынан тағы төрт биоаймақтар құрылатын болады. Биопаркке жануарларды көшірудің алғашқы кезеңі мен Анд орман биоаймағының ашылуына 80 миллиард песо инвестицияланды. Бұл қаражатты ұлттық үкімет, Индустрия, сауда және туризм министрлігі мен INFIPEREIRA бөлісті. Биопарк жерін сатып алу және құрылыс жұмыстарына 30 миллиард песо жұмсалды. Укумари Перейраның даму локомотивіне айналып, аймақта туризмді жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік береді деп күтілуде. Перейраның бұрынғы әкімдіктері он жылдан бері атап көрсеткендей, бұл жоба Кофе Осін толықтырады және Матеканья халықаралық әуежайымен бірге "кверендона, траснохадора және моренаның" жаңа мақтанышына айналады.

Орақ мейрамы

Егін жинау мерекесі (lang es) қаланың құрылған күніне орай тойланады. Әдетте, осы айда кофе жинау да жүреді, соның салдарынан "hicieron su Agosto" ("олар тамыз айын өткізді") деген тіркес пайда болған, яғни біреу жақсы табыс тапқан, бұл тамыз айында кофе жинаушылардың алған ақысына байланысты.

Спорт

Перейра қаласында спорт ареналарының алуан түрлілігі бар. Елдің батыс бөлігіндегі ең ірі және жақсы жабдықталған Олимпиадалық ауыл мұнда орналасқан, оның құрамында жақында қайта жаңартылған Эрнан Рамирес Вильегас стадионы, велодром, Олимпиадалық жүзу бассейндері, көптеген теннис және синтетикалық футбол алаңдары, сондай-ақ ең үлкен скейт-парк бар. Бұдан өзге, Коммерциялық клуб сияқты көптеген басқа да нысандар бар. Перейра 2015 жылы Колумбиядағы ең белсенді қала атағын алды, мұнда велосипедпен жүруге, жүгіруге немесе жаяу серуендеуге мүмкіндік беру үшін қаланың маңызды көшелері әр жексенбіде жабылатын «Велосипед жолы» сияқты маңызды бағдарламалар жүзеге асырылуда. Сонымен қатар, қаланың әрбір ауданында барлығының қолдануына ашық ауадағы спорт залы бар. Перейраның басты футбол командасы – «Депортиво Перейра», ол «Категория Примера А» лигасында ойнайды. Қалада Эрнан Рамирес Вильегас стадионы, велодром, коньки тебу алаңы, Олимпиадалық жүзу бассейні және мотокросс трассасы бар. Перейра «кофе марафонына» да үй иесі. Колумбиялық теннисші Сантьяго Жиральдо және футболшы Кучо Эрнандес осы қалада дүниеге келген.

Дін

Басым дін - католицизм.

Гастрономия

Перейраның гастрономиясы бай, себебі оның климаты түрлі-түрлі жемістер мен көкөністерді өсіруге жағдай жасайды. Кофе белдеуінің бір бөлігі болумен қатар, ол паиса мәдениетімен де әйгілі. Сондықтан, негізгі тағамдар паиса мәдениетінің және оған жақын аймақтардың ықпалында дайындалады. Басты тағамдардың ішінде тауық және сиыр етінен, картоп, юка, жүгері, тәтті банан және күріш қосылған Санкочо сорпасы бар. Тағы бір басты тағам – бандеха паиса, оған күрішпен бірге бұршақ, қуырылған тәтті банан, авокадо, қуырылған жұмыртқа, шұжық және ет салынады. Мазаморра – сүтке майдаланған жүгеріден жасалған, құрамына өңделмеген тәтті қант қосылған кепшік тағам. Сонымен қатар, Перейра ананас, бал және қант қамысынан жасалған кішкентай печеньелер – "пандеро" деп аталатын тәттілермен де танымал.