Кіріспе
Континенттік реформациялық протестантизм – протестантизм ішіндегі реформация дәстүрінің бір бөлігі, оның бастауы континенттік Еуропада жатыр. Оның ең белгілі кіші топтары – голланд реформаторлары, швейцар реформаторлары, француз гугеноттары, венгр реформаторлары және Италиядағы вальденс шіркеуі. Бұл термин осы шіркеулерді Британ аралдарында немесе әлемнің басқа аймақтарында пайда болған пресвитериандық, конгрегациялық немесе басқа кальвинистік шіркеулерден ерекшелеу үшін қолданылады. Олардың діни сенімдері көбінесе швейцариялық реформацияға негізделген, себебі Швейцария (әсіресе Женева және Цюрих) сол дәуірдегі ең беделді реформациялық теологтардың орталығы болды. Оны реформациялық сенімнің тұңғыш тұжырымын қалыптастырған Гулдрих Цвингли бастады. Швейцария реформациясын Мартин Буцер, Генрих Буллингер және Жан Кальвин одан әрі дамытты. XVI ғасырда бұл қозғалыс Еуропаның көп бөлігіне тарады, кейде монархтардың немесе ақсүйектердің қолдауымен, мысалы, Нидерланды, Швейцария, Венгрия, кейбір неміс мемлекеттері және Францияда.
Continental Reformed Protestantism is a part of the Reformed tradition within Protestantism that traces its origin in the continental Europe. Prominent subgroups are the Dutch Reformed, the Swiss Reformed, the French Huguenots, the Hungarian Reformed, and the Waldensian Church in Italy. The term is used to distinguish these churches from Presbyterian, Congregational or other Calvinist churches, which can trace their origin to the British Isles or elsewhere in the world. Notably, their theology is largely derived from the Swiss Reformation, as Switzerland (specifically Geneva and Zürich) was a base for the most influential Reformed theologians of the era. It was inaugurated by Huldrych Zwingli, who formulated the first expression of the Reformed faith. Swiss Reformation was more fully articulated by Martin Bucer, Heinrich Bullinger and John Calvin. In the sixteenth century, the movement spread to most of continental Europe, sometimes with the protection of monarchs or members of the nobility, as in the Netherlands, Switzerland, Hungary, some German states, and France.
Үкіметтің түрлері
Англикан және көптеген лютеран және методист шіркеулерінің епископтық басқару үлгісінен өзгеше, Континенттік реформацияланған шіркеулер "қариялар" немесе мінезді қызметкерлердің жиналыстарымен басқарылады. Бұл Континенттік реформацияланғандарда әдетте Синодтық басқару деп аталады, бірақ ол мәні жағынан пресвитериандық басқару үлгісімен бірдей: қариялар консисторияны, аймақтық басқару органы – классисті құрайды, ал ең жоғары саяси сот – жалпы синод болып табылады. Венгриядағы реформацияланған шіркеу, оның Румыниядағы серіктес шіркеуі, Америкадағы венгр реформацияланған шіркеуі және Польша реформацияланған шіркеуі ғана епископ лауазымын сақтап қалған континенттік реформацияланған шіркеулер болып табылады.
Әлемдегі кальвинистік шіркеулер
Кальвинист дәстүріндегі көптеген шіркеулер еуропалық көші-қон немесе еуропалық және Солтүстік Америка миссионерлік қызметі арқылы тарады. Континенттік реформаланған шіркеулердің толық тізімін осы жерден табуға болады.