Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Христиандық еске алу
Christian commemoration
Христиандықта Қасиетті сәрсенбі Иуданың шәкірттер арасында жасырын тыңшы ретінде келісім жасағанын еске алады. Ол сондай-ақ Тыңшылар сәрсенбісі немесе Жақсы сәрсенбі (Батыс христиандығында) және Ұлы және Қасиетті сәрсенбі (Шығыс христиандығында) деп аталады. Батыс христиандығында әртүрлі конфессиялардың көптеген шіркеулері Қасиетті сәрсенбіде tenebrae қызметін өткізеді. Иса өлімге кесілген сәрсенбіде Бетанияда, Симон мәзгілдің үйінде болды. Ол шәкірттерімен бірге дастарқан басында отырғанда, Мәриям есімді әйел оның басына және аяғына қымбат бағалы нәрден май құйып, жағу рәсімін жасады. Шәкірттері ашуланып, неге майды сатпай, ақшасын кедейлерге бермегендерін сұрады. Бірақ Яһуда Искариот ақшаны өзіне алып қоймақшы болды. Содан Яһуда Жоғарғы Кеңеске барып, Исаны оларға ұстап беруге ақша талап етті. Осы сәттен бастап Яһуда Исаны ұстап беруге мүмкіндік іздеді. Яһуда Искариоттың Исаны сатқысы келген ниеті, Қасиетті сәрсенбіде қалыптасқандықтан, бұл күнді кейде "Тыңшылар сәрсенбісі" деп атайды. Бұл терминде қолданылатын "тыңшы" сөзі "құбылыс, шабуыл, тұзақ" дегенді білдіреді. Сонымен қатар, шәкірттер арасында Яһуда жасырын тыңшы болған және сәрсенбі күні Мәсіхке сатқындық жасауды таңдады.
In Christianity, Holy Wednesday commemorates the Bargain of Judas as a clandestine spy among the disciples. It is also called Spy Wednesday, or Good Wednesday (in Western Christianity), and Great and Holy Wednesday (in Eastern Christianity). In Western Christianity many churches of various denominations observe the tenebrae service on Holy Wednesday. On the Wednesday before his death, Jesus was in Bethany, in the house of Simon the Leper. As he sat at the supper table with his disciples, a woman named Mary anointed Jesus' head and feet with a costly oil of spikenard. The disciples were indignant, asking why the oil was not instead sold and the money given to the poor. But Judas Iscariot wanted to keep the money for himself. Then Judas went to the Sanhedrin and offered to deliver Jesus to them in exchange for money. From this moment on, Judas sought an opportunity to betray Jesus. In reference to Judas Iscariot's intent to betray Jesus, formed on Holy Wednesday, the day is sometimes called "Spy Wednesday". The word spy, as used in the term, means "ambush, ambuscade, snare". Additionally, among the disciples, Judas clandestinely was a spy and Wednesday was the day he chose to betray Christ.
Католик шіркеуі
Бүгінде "Тенебра" термині әдетте Шпиондық сәрсенбіде өткізілетін қасиетті аптаның қызметіне қатысты. Бұл қызметте Тенебра арбасындағы шамдарды біртіндеп сөндіру, Исаның құмарлықтарына байланысты оқулар және стрепитус (қатты дауыс) болады. Екінші Ватикандық соборға дейін Маунди Бейсенбінің (Қасиетті бейсенбінің) таңғы және ладтардың Тенебра литургиясы Ұлы сәрсенбі күні түстен кейін немесе кешке тойланатын. Атау латынша "tenebrae" сөзінен келген, ол "қараңғылық" дегенді білдіреді. Бұл қызметте арнайы шамдық пен алтарьдағы барлық шамдар біртіндеп, тек біреуін қалдырып сөндіріледі. Содан кейін ол шам жасырылып, шіркеу толығымен қараңғыда қалады. Келесіде, 50 және 51 Забурлар (Көне өсиет) және арнайы дұға оқылғаннан кейін, қатты дауыс (латынша стрепитус) жасалады. Бұл бастапқыда қызметшілерге кету сигналы болған, бірақ кейіннен Исаның өлімімен байланысты туындаған жағдайдың шатасуы мен үрейін, соның ішінде Матай 27:51 (Көне өсиет) бойынша Евангелияда айтылғандай, сонан кейін болған жер сілкінісін бейнелейтіндей түсіндірілді. Ұлы жұма және Ұлы сенбі күндерінің таңғы және ладтар қызметтері де бұрынғы күндердің соңында ұқсас түрде өткізілетін. Бұл дәстүр әлі де 1955 жылғы Қасиетті апта реформаларын сақтайтын католик шіркеулерінде сақталуда. Триденттік месса деп белгілі Құрметтеудің ескі түрінде, Қасиетті сәрсенбілік оқулар Ишая 62:11 (Көне өсиет) және Лұқа 22:1-71 (Көне өсиет) Евангелиясынан алынған. 1955 жылғы Қасиетті апта реформасында Лұқаның 22-ші тарауының алғашқы 38 тармағы алынып тасталды. Бұл 38 тармақ 1955 жылға дейінгі Қасиетті аптаны сақтайтын Рим-католик шіркеулерінде сақталған. Римдік ритуалдың қалыпты түрінде Қасиетті сәрсенбіде оқылған жазбалар Ишая 50:4-9a және Матай 26:14-25 болып табылады.
Today, the term "Tenebrae" refers to a Holy Week service usually held on Spy Wednesday that involves the gradual extinguishing of candles on a Tenebrae hearse, readings related to the Passion of Jesus, and the strepitus (loud noise). Prior to the Second Vatican Council, the Tenebrae liturgy of matins and lauds of Maundy Thursday (Holy Thursday) used to be celebrated in the afternoon or evening of Good Wednesday. The name comes from the Latin word tenebrae, meaning darkness. In this service, all the candles on a special candelabra and on the altar were gradually extinguished except for one. This was then hidden and the church was left in complete darkness. Next, after recitation of Psalms 50 51 (KJV) and a special prayer, a loud noise (in Latin strepitus) was made, which was originally a signal for the ministers to depart but was later interpreted as symbolizing the confusion and terror that accompanied the death of Jesus, including the earthquake that, according to the Gospel of Matthew 27:51 (KJV), followed. A similar celebration of matins and lauds of Good Friday and Holy Saturday used to be held towards the close of each of the preceding days. This custom is still retained by those Catholic Churches which celebrate the pre 1955 Holy Week Reforms. In the older form of the Mass known as the Tridentine Mass the readings for Holy Wednesday are taken from Isaiah 62:11 (KJV); and the Gospel according to St. Luke 22:1 71 (KJV); In the 1955 Holy Week Reform, the first 38 verses of the 22nd chapter of St. Luke were removed. Those 38 verses are retained in the Roman Catholic Churches which celebrate the pre 1955 Holy Week. In the ordinary form of the Roman Rite the readings on Holy Wednesday are Isaiah 50.4–9a and Matthew 26.14–25.
Лютеран шіркеулері
Лютеран шіркеулері Қасиетті сәрсенбі күні қызмет өткізеді, көбінесе ол Tenebrae рәсімі түрінде болады.
Lutheran churches hold services on Holy Wednesday, often in the form of the Tenebrae.
Англикан шіркеулері
Англиялық қауымның мүшесі АҚШ-тағы Епископальдық шіркеуде Тенебра қызметі Шпиондық сәрсенбі күні тойланады.
In the Episcopal Church in the United States, a member of the Anglican Communion, the office of Tenebrae is celebrated on Spy Wednesday.
Кедендік
Чехия: Бұл күнді дәстүрлі түрде Ұсқын сәрсенбі, Көмір шаңын сыпыру сәрсенбісі немесе Қара сәрсенбі деп атайды, себебі бұл күні Пасхаға дейін түтін құбырларын тазалап сыпырып тастаған. Мальта: Бұл күн L Erbgħa tat Tniebri (Көлеңке сәрсенбісі) деп белгілі, ол литургиялық қараңғылықты (tenebrae) білдіреді. Бұрын балалар шіркеуге барып, орындықтарға барабан соғып, дауылдың шуын шығарған, бұл олардың "strepitus" дыбысының "Тенебра" сәрсенбісіндегі нұсқасы еді. Скандинавия: Швецияда бұл күн dymmelonsdag деп аталады. Димбил – ағаш бөлігі. Тарихи тұрғыдан алғанда, Қасиетті сәрсенбі күні шіркеу қоңырауларының металл тілі осы димбилдермен ауыстырылып, дауысы бұрышталып, әлсіреген.
Czech Republic: the day is traditionally called Ugly Wednesday, Soot Sweeping Wednesday or Black Wednesday, because chimneys used to be swept on this day, to be clean for Easter. Malta: this day is known as L Erbgħa tat Tniebri (Wednesday of Shadows), referring to the liturgical darkness (tenebrae). In the past children went to the parish church and drummed on the chairs to make the sound of thunderstorms, as their version of the "strepitus" sound at Tenebrae Wednesday. Scandinavia: in Sweden, this day is known as dymmelonsdag. A dymbil is a piece of wood. Historically, the metal clapper of the church bells were replaced by these dymbils on Holy Wednesday, to make a duller sound.