Кіріспе

Базель қаласының орталығын қоршап тұрған бекіністер тізбегі, Швейцария. Базель қала қабырғалары – Швейцарияның Базель қаласының орталық бөлігін қоршап тұрған қабырғалар кешені, қазіргі таңда толық сақталмаған. Алғашқы қала қабырғасы 1080 жыл шамасында епископ Буркхард фон Фенис тұсында салынып аяқталған. 1230 жылдары Ішкі қабырға деп аталатын жаңа қабырға салынды, оның жобасы Буркхард қабырғасымен көбінесе сәйкес келді. 1362 жылы қаланың өсуіне байланысты ірі қабырға кешенін салу басталды, ол 1398 жылы аяқталды және Сыртқы қабырға деп аталды. 1859 жылы қала басшылары ішкі қабырға мен қақпаларды бұзу туралы шешім қабылдады. Қаланың үш сыртқы қақпасы мен қабырғаның шағын бөлігі бұзудан құтқарылып, қаланың мәдени мұрасының бір бөлігі ретінде сақталды.

Тарих

11 ғасырдың соңында аңғардағы дамитын елді мекен қабырғамен қоршалды, бірақ қабырғадан тыс жерлерде де құрылыс жалғасты. Қала Бiрсiг өзенінің батыс беткейі бойымен кеңейгенде, ол да қабырғамен қоршалды, бірақ 1348 жылы қара өлімнің басталуына байланысты болған қырқыстарда бұл қабырға қиратылды. Сыртқы қала қабырғаларының құрылысы 1398 жылы аяқталды және бұл қабырғалар 19 ғасырдың ортасына дейін сақталды.

Ішкі қақпалар

Ішкі қабырғалар Рейн өзенінің батыс жағасындағы Үлкен Базельді (Gross Basel) және шығыс жағасындағы Кіші Базельді (Kleinbasel) қоршап тұрған. 1860 және 1870 жылдар аралығында барлық ішкі қақпалар мен қабырғалар бұзылды.

Шығыс жағалау

Эшеншвиббоген – Бірсиг өзенінің шығыс жағалауындағы шағын қақпа. Аеш – Базель қаласының оңтүстігіндегі ауыл. (Қазіргі уақытта қаланың шеткі ауданы.) Швиббоген (архитектура) – екі жағындағы құрылымдарды нығайтатын арка тәрізді тіреудің бір түрі. Aeschenschwibbogen алғаш рет 1261 жылы «Eschmertor» деп аталып, Сент-Урбан аббаттығына жасалған сыйлыққа байланысты жазбада кездеседі. Кейін «Эшентор» және «Иннерс Эшентор» деп те аталып келген. Оның бастапқы мақсаты 14 ғасырда сыртқы қала қабырғасы салынғаннан кейін тоқырап, оның орнын сыртқы қабырғадағы Эшентор басты. 1545 жылдың тамызында қабырғада жарық пайда болғаннан кейін мұнараның жоғарғы жартысы бұзылды. Қақпаға 16 ғасырдың ортасынан бастап сағат орнатылғандығы тіркелген. 1839 жылдың тамызында пассамент жасаушы Рудольф Форкарт Хоффман Базельдің «Кіші Кеңесіне» (Kleiner Rat) Эшеншвиббогенді бұзу туралы өтініш жасады. Ол сол жерге жаңа үй салуды жоспарлаған. Бұл екі мақсатқа қызмет ететін еді: қаланы әдемілеу және маңызды бағыттардағы кептелісті жою. 1841 жылы Эшеншвиббогенді бұзуға рұқсат берілді. Штайнен қақпасы (Steinentor) 1866 жылы қала қабырғаларының көп бөлігімен бірге бұзылды. Рейн қақпасы (Rheintor) 1839 жылы, басқа қала қабырғаларынан жиырма жыл бұрын бұзылды. Ол Рейн өзенінің батыс жағалауындағы көпірдің жанында орналасқан.

Батыс жағалау

Рихентор (Рихен қақпасы) 1864 жылы қиратылды. Бляситор (Блаза қақпасы) 1867 жылы қиратылды.