Кіріспе

Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңы / соғыс аралығындағы британдық орта танк.

Medium Mark C Hornet – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасалған, бірақ шайқасқа қатыса алмаған британдық танк.

Даму

1917 жылы сэр Уильям Тритон өзінің бұрынғы әріптесі Уолтер Гордон Уилсонды қатыстырмай-ақ, Орта маркалы «Уиппет» танкін жасады. Оған жауап ретінде майор Уилсон 1917 жылдың шілде айында өздігінен жетілдірілген типті – «Medium Mark B» танкін жобалай бастады. Уилсонның ниеттерін білген соң, Тритон өзінің бас дизайнері Уильям Ригбиге бәсекелес үлгі: «Medium Mark C» танкін жасауға бұйрық берді. Суреттерді британдық армия 1918 жылдың 19 сәуірінде бекітті. Прототип тамыз айында, Триттонның өз зауытында құрылысы жүріп жатқан «Medium B» прототипінен бірнеше апта бұрын аяқталды. Алғашында 200 танк тапсырылды, кейін бұл саны 600-ға дейін арттырылды. Олардың барлығы Линкольндегі «William Foster & Co Ltd» компаниясымен, «Armlet & Wortley» компаниясы қосалқы мердігер ретінде жұмыс істеп, өндірілді. Барлығы 50 дана ғана жасалды. Танкке «Hornet» деген есім берілген, бірақ оны ешкім пайдаланбаған көрінеді.

Сипаттама

Жоғарғы жағынан қарағанда, Орта С өзінің бәсекелесі Орта В-ға ұқсайды. Оның да жалпы пішіні ромбовидный, Mark I және кейінгі ауыр танктердің біріктірілген, алдыңғы жағында орналасқан бекітілген бронеконструкциясы (казематы) және бес пулемет орнатуға арналған шарлы ұялары бар. Дегенмен, Триттонның Medium Mark C машинасы әлдеқайда ұзын болды. Оның артында Орта В сияқты жеке қозғалтқыш бөлімі болды, бірақ бұл жерде ол стандартты (Mark V ауыр танктерінде қолданылғандай) эпициклдік берілістің артында 6 цилиндрлі Ricardo қозғалтқышын орналастыруға жеткілікті болды, ал беріліс тізбек арқылы жетек дөңгелектеріне қосылды. Сонымен қатар, оған ұрыс бөлімінен оңай қол жеткізуге болады. Үлкен қозғалтқыш танктың жылдамдығын арттырды. Ұзындығының артуы оған жоталарды (траншеяларды) жақсы өтуге мүмкіндік берді. Бензинге арналған жанармай багы 140 миль (225 км) қашықтыққа мүмкіндік берді. Сондықтан жалпы жылдамдық әлдеқайда жақсы болды. Ригби дизайнның эргономикасын жақсартуға көп көңіл бөлді. Командирдің айналмалы күзетші күмбезі және тіпті кішкентай карта үстелі болды. Он бір қарау тесігі болды. Төрт адамнан тұратын экипаждың жеке заттарын сақтауға арналған арнайы жәшіктер орнатылды. Байланысты жақсарту үшін сөйлеу түтіктері қолданылды. Жүргізушінің жүріс көрсеткіші (одометрі) болды.

Пайдалану тарихы

1919 жылы Орташа Mark D массалық өндіріске дайын болмауы мүмкін болған жағдайда, Танк корпусы сол жылы 6000-нан кем емес Орташа C танктерін алуға үміттенді, олардың үштен бірі "Еркек" үлгісінде болар еді, алдыңғы бөлігінде бірінші британдық танктерде қолданылған ұзын алты фунттық (57 мм) зеңбірек орнатылған. Суреттер дайындалғанмен, ештеңе іске аспады. Соғыс аяқталғаннан кейін барлық тапсырыстар жойылды, тек 36 данасы жартылай дайын күйде қалды. Олар, сондай-ақ бұрыннан дайындалған бөлшектерден құрастырылған тағы он төрт танкпен бірге, барлығы елу данаға толықты. Генерал Дж. Ф. К. Фуллер Орташа D-нің әзірлеу бюджетін Орташа C-нің одан әрі өндірісіне жұмсауды қарастырды, осылайша бейбіт уақыттағы барлық танк батальондарын осы жақсырақ танкпен толық жабдықтауды көздеді, бірақ бұл идеядан бас тартты. Тек 2-ші танк батальоны ғана осы танктерді алды. Танк корпусының ең заманауи техникасы болғандықтан, оларға ешқандай зиян келтірмеу үшін сақтап отырды: Орташа C танктері Ресейдегі большевиктерге қарсы экспедициялық күштерге де, Англо-Ирланд соғысына да жіберілмеді. 1919 жылғы Жеңіс шеруіне тек төрт Орташа C танктері қатысты. Танктердің ең соңғы рет қолданылғаны 1919 жылы Глазго қаласына жөнелтілген кезде болды, онда олар Мал базарында, қалалық тәртіпсіздіктерді бақылауға дайын тұрып, пайдаланбастан қалды, бұл 1919 жылғы Джордж алаңы шайқасы деп белгілі болған оқиғадан кейін болды. 1925 жылдан бастап Орташа C танктері біртіндеп Орташа Mark I және Орташа Mark II танктерімен алмастырылды. Орташа C танктерін құтқару машиналары ретінде пайдалану туралы ұсыныстар қабылданбады. Жаңа типтегі берілісті сынау үшін бір ғана танк қолданылды. 1940 жылы соңғы қалған Орташа C танктері металлға тапсырылды.