Кіріспе

Итальяндық суретші (1510-1592 жылдың 14 ақпаны), сондай-ақ Джакопо даль Понте деп те белгілі, Венеция маңындағы Бассано-дель-Граппа қаласында туып, сол жерде қайтыс болды және ауылдың атын тегі ретінде алды. Әкесі Франческо Ескінің шеберханасында тәлім алған және Венецияда Бонифацио Веронезеден оқыған ол көбінесе діни суреттер, оның ішінде пейзаждар мен жанрлық сахналарды салған. Ол Киелі кітаптағы сюжеттерді ауылдық жанрлық сахналармен ұштастырып, жергілікті шаруаларға ұқсайтын адамдарды және жануарларды шынайы қызығушылықпен бейнелеген. Бассаноның суреттері Венецияда жануарлар мен түнгі көріністерін бейнелегендігі үшін өте танымал болды. Оның төрт ұлы: Франческо Бассано Кіші, Джованни Баттиста да Понте, Леандро Бассано және Джироламо да Понте де суретшілер болды және стиль және тақырып жағынан оның ізбасарлары болды.

Өмір

Ол шамамен 1510 жылы Венеция қаласынан 65 шақырым қашықтықта орналасқан Бассано-дель-Граппа қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Франческо Иль Веккьо, жергілікті стильде діни туындылар жасаған отбасылық шеберхана құрған, жергілікті жерде танымал суретші болған. Бассано жас кезінде әкесінің шеберханасында шәкірт болды. 1530 жылдары ол Венецияға барды, онда Бонифацио де Питатиден (сонымен қатар Бонифацио Веронезе деп белгілі) оқыды және Тициан мен Иль Порденоне сияқты танымал суретшілермен танысты. 1539 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Бассано-дель-Граппаға оралып, онда тұрақты түрде қоныстанды, тіпті 1546 жылы жергілікті әйел, Элизабетта Мерзариге үйленді. Ол отбасылық шеберхананың басқаруын өз қолына алды, ол Леандро Бассано, Франческо Бассано кіші, Джованни Баттиста да Понте және Джироламо да Понте – төрт ұлынан тұрды. 1592 жылы қайтыс болғаннан кейін оның ұлдары оның стилінде көптеген туындыларды жасауын жалғастырды, бұл кейінгі өнер тарихшыларына Жакопоның өзі жасаған туындыларды және оның ұрпақтары жасаған туындыларды анықтауды қиындатты. Жакопо Бассано өзінің туған қаласынан шығуға құштар болмаса да, Дюрер, Пармиджанино, Тинторетто және Рафаэль сияқты сан алуан көркемдік ықпалдарды өнеріне енгізу қабілетімен өнер қайта жандану дәуіріндегі әріптестерінен ерекшеленді. Ол олардың өнерін олардың гравюраларын көру арқылы білген деп есептеледі, және ол, әрине, жақын уақытта коллекционер болған.

Шығармалары

Бассаноның өзге заманауи суретшілерден стильдік ерекшеліктерді тәжірибелеп, сіңіру қабілеті оның көркемдік мұрасындағы төрт анық кезеңде айқын көрінеді. Әр кезеңде суретшінің өзінің эстетикалық көзқарастарын құрбыларының стилімен қатар келтіруге жасаған тың ізденістері байқалады.

1530 жылдардан бастап алғашқы еңбектері

Бонифацио де Питати өзінің жас шәкіртіне Тицианның туындыларын бағалауға үйретті, оның ықпалы оның ерте туындыларында анық көрінеді. Бассаноның алғашқы картиналары оның Тицианның ерте туындыларында, әсіресе Бассаноның «Эммаустағы кешкі ас» (1538) картинасында көрген жарқын түстерге өмір бойы бойын үйіргендігін көрсетеді. Жергілікті шіркеуге жасалған бұл тапсырмада Бассано кенепті бай, жарқыраған түстермен толтырады, бұл кейіпкерлерді айналасындағы ортадан ерекшелеуге көмектеседі. Ол замандастарының қағидаларынан айырылып, Мәсіхтің бейнесін көріністің арт жағына орналастырып, оның төңірегіндегі қарапайым адамдарға туындының композициясында маңызды рөл атқаруға мүмкіндік береді. Олардың киімдері де ерекше. Көптеген Ренессанс суретшілері классикалық римдік сәнге теңеген, түссіз, пішінсіз маталармен киіндірілген кейіпкерлердің орнына Бассано 16 ғасырдың киімдерін киген кейіпкерлерді бейнеледі. Бұл туындының ең көп талқыланатын егжей-тегжейі болып табылады. Көптеген өнер тарихшылары үшін оның үстел үстіндегі түрлі тағамдарды, төңкерілген итті және орындықтардың айналасында тымсықтап жүрген мысықты, сондай-ақ көптеген қосалқы кейіпкерлерді енгізуі – Бассаноның стильдік қағидаларға сүйенудің орнына, тікелей өмірден сурет салу тәжірибесінің куәсі болып табылады.

Манеризм

Бассаноның "Соңғы кешкі ас" (1542) туындысы итальян өнеріндегі манернизмге деген жаңа қызығушылығын көрсетеді. Бұл туындыда ол Дюрердің заманауи гравюралары мен Рафаэльдің суреттерінен әсерленгенін білдірді. Бұл әсіресе кейіпкерлердің күшті сезімдері мен фигуралардың динамикалық және ерекше стильдегі поздарында айқын көрінеді. Манеристтердің жоғары дамыған дизайн элементтеріне құштарлығы Бассаноның фигураларды мұқият орналастыруында және олардың "сипаттамасында" байқалады, бұл белсенді композиция құруға және көрерменнің назарын суреттің әрбір бөлшегіне жетелеуге мүмкіндік береді. Бұрынғы фигуралармен салыстырғанда, Бассаноның "Соңғы кешкі ас" картинасындағы кейіпкерлері тірідей көрінеді, олардың терісі астындағы бұлшықеттер мен жіліктерді көрсетеді, ал оның ерте туындыларындағы кейіпкерлердің ағаштай қатты және шаршаған поздаларынан өзгеше. Бассано 1550-1570 жылдар шамасында жарық пен кейіпкерлерімен тәжірибе жасауды бастады. Осы кезеңде ол "ноктюрн" – түнгі пейзажда жасанды жарықпен сурет салған алғашқы суретшілердің бірі болды. Бұл стиль жергілікті көрермендердің арасында өте танымал болды және Бассаноның туындыларын құнды етті. Оның туындыларында пасторальдық элементтер де жиі кездесе бастады, оларды оның әкесі де, оның өскен ортасы да бейнелеген. Өзінің ренессанс замандастары сияқты діни көріністерді классикалық римдік ортаға орналастырмай, Бассано кейіпкерлерді табиғи ландшафтқа орналастырды, онда ағаштар мен гүлдер де оның кейіпкерлері сияқты мұқият бейнеленген.