Кіріспе

Джон Мэнли (шамамен 1733 – 1793) – Континенттік әскери-теңіз күштері мен АҚШ әскери-теңіз күштерінің офицері. Мэнли «Джордж Вашингтон флотының» коммодоры болып тағайындалды.

Ерте өмір

Дәстүр бойынша Джон Мэнли 1733 жылы Девон графтығының Торквей қаласының жанында дүниеге келген. Жастығында ол Массачусетс шығанағының Марблхед қаласына қоныстанды, сонда сауда кемесінің капитаны болды. Тарихқа ұмытылған себептермен, Мэнли Марблхедте жүргенде Джон Расселл деген атпен танылды, ол 1764 жылдың 27 қыркүйегінде Марта Расселлға (туған тегі Хикман) үйленді және кем дегенде екі ұл мен үш қыз өсірді. Оның ұрпақтарының сөзіне қарағанда, екі түрлі тегі болуының себебі – ол анасы Элизабет Мэнлидің және Расселл тегін ұстанған Бедфорд герцогының заңды емес баласы болған. Марблхедтен тыс жерлерде Джон Мэнли тегін пайдалануын жалғастырды. Барлық дереккөздер 1775 жылы Мэнлидің Бостон қаласында болғанын көрсетеді, оның қызметі жаңа құрылған Континенттік Әскери-теңіз күштеріне қабылданды. Ол Вашингтонмен бірге аң аулаған және оларға жер сыйлаған, себебі Мэнли отбасы өте бай болған.

Әскери қызмет

1775 жылы 17 қазанда Джордж Вашингтон Манлиді «Ли» шхунасының капитаны етіп тағайындады. Ол 24 қазан 1775 жылы Джон Гловердің Марблхед полкінен 50 сарбаздық экипажбен команданы қабылдады. Манлидің алғашқы жемісі туралы мәліметтер әртүрлі: кішкентай континенталдық шхунаны қайтарып алған немесе британдық «Полли» шлюпін басып алған, бірақ 28 қарашада ол Америка революциялық соғысының ең құнды жемісін – британдық «Нэнси» бригантинасын басып алды. Онда британдық әскерлеріне арналған көптеген қару-жарақ пен әскери жабдықтар болды, бұл Джордж Вашингтон армиясы үшін аса құнды болды. Континенттік флотқа бірінші рет бағынған британдық кеме болмаса да, «Нэнси» маңызды салдары бар алғашқы тұтқын болды, содан кейін Джон Адамс: «Меніңше, алғашқы американдық туды Джон Мэнли көтерген, ал алғашқы британдық туды оған түсірген» деді. 1777 жылы 21 мамырда Манлидің кемелері Бостон қаласын британдықтар қоршауынан қашып, Ньюфаундлендке бет бұрды. Жақын жердегі Нью-Йоркте үлкен британдық флот тұрды, бірақ барлық британдық кемелер жағалаудағы әскерлерді қолдаумен айналысқандықтан, оларды қууға мүмкіндік болмады. 7 маусымда Манлидің кемелері 28 зеңбіректі Корольдік фрегатымен қысқаша шайқаста жеңіске жетті. Үш аптадан кейін олар Жаңа Англия жағалауына қайтып, басқа британдық нысандарды табуға үміттенеді. 1782 жылға дейін, екі рет түрмеге қамалды, соның ішінде Англиядағы Милл түрмесінде екі жыл. Оның «Джейсон» атты қарақшылық кемесі Мунго Маккей және басқаларға тиесілі 18 зеңбіректі шағын кеме болды. 1779 жылы қарашада кеме 28 зеңбіректі «Сюрприз» фрегатымен кездесіп, «Джейсон» кемесінде 18 адам қаза тауып, 12 адам жараланды, ал «Сюрприз» кемесінде 7 адам қаза тауып, бірнеше адам жараланды. 1782 жылы 11 қыркүйекте ол «Хаг» фрегатының командасымен Әскери-теңіз күштеріне қайта оралды. Батыс Индия саяхатында ол басым теңіз күштерінен керемет түрде құтылып, 1783 жылдың қаңтарында соғыстың соңғы маңызды жемісін – «Бейль» кемесін алды. Жаңа Әскери-теңіз күштерінің ең көрнекті капитандарының бірі ретінде танылған ол жеке өзі 10 кемені басып алды және тағы бесеуін басып алуға қатысты. Капитан Мэнли 1793 жылы Массачусетс штатының Бостон қаласында қайтыс болды.

Атаулар ауыстырылуы

Оның құрметіне үш кеме USS Manley деп аталыпты.