Кіріспе

Британдық генерал, әкімші және дипломат (1861–1953)

Генерал сэр Фрэнсис Реджинальд Уингейт, 1-ші баронет (25 маусым 1861 – 29 қаңтар 1953) – Египет және Судан елдеріндегі британдық генерал және әкімші. Ол Судан Уингейті деген әскери лақап атын алды.

Ерте өмір

Уингейт Ренфруширдің Порт-Глазго қаласында (қазіргі Инверклид) дүниеге келді. Ол Глазгодағы тоқыма саудагері Эндрю Уингейт пен Дублиннің Ричард Тернердің қызы Элизабеттің жетінші баласы еді. Әкесі оның бір жасқа толғанда қайтыс болды, содан кейін отбасы қиын жағдайда Джерсиге көшіп, онда ол Сент-Джеймс жекеменшік мектебінде білім алды.

Әскери мансап

Ол Вулвичтегі Корольдік әскери академияға түсіп, 1880 жылғы 27 шілдеде Корольдік артиллерияның лейтенанты болып тағайындалды. 1881 жылғы наурыздан 1883 жылға дейін Үндістан мен Аденде қызмет етті. Осы кезде ол Мысыр армиясының 4-ші батальонына қосылды. 1884–1885 жылдардағы Гордонды құтқару экспедициясында сер Эвелиннің әскери хатшысы және ADC болды. Англияда қысқа мерзімге Уудтың ADC-і қызметін атқарғаннан кейін, 1886 жылы сэр Фрэнсис Гренфеллдің әскери хатшысы ретінде Мысыр армиясына қайта оралды. 1889 жылы Судан шекарасындағы операцияларға, соның ішінде Тоскидегі шайқасқа және 1891 жылы Токарды басып алуға қатысты. Оның негізгі жұмысы барлау қызметінде болды, ол 1888 жылы генерал-адъютанттың көмекшісі, ал 1892 жылы директор болып тағайындалды. Араб тілін жақсы білгендіктен, елдің жағдайына, Суданнан ұсталғандардың, босқындардың және басқа да адамдардың тексеруіне, сондай-ақ дервиштерден алынған құжаттарды зерттеуге байланысты жұмыстарының нәтижесінде 1891 жылы «Махдизм және Египет Суданы» атты мақаласын жариялады, ол Мұхаммед Ахмедтің көтерілісі мен Судандағы одан кейінгі оқиғалар туралы құнды мәліметтер берді. 1894 жылы Суакин қаласының губернаторы болды. 1896 жылғы 18 қарашада подполковник шеніне көтерілді. Көптеген жағдайларда оның көмегімен 1891 жылы Орвальдер, Россиньоли және екі қарындас Омдурманнан қашып құтылды. Сондай-ақ, Уингейт 1895 жылы Слатин-пашаның қашуына жағдай жасады. Ол Орвальдердің естеліктерін («Махди лагерінде он жыл», 1892) және Слатиннің кітабын («Суданда от пен қан», 1896) ағылшын тіліне аударды. Әскери барлау директоры ретінде 1896–1898 жылдардағы Суданды қайта басып алуға әкелген кампанияларда қатысты, оның ішінде Фиркеттегі шайқас, Атбара және Омдурман шайқастары, сондай-ақ Фашодаға жасалған экспедиция болды. Осы қызметі үшін тағы да мақтауға ие болды. 1897 жылғы наурыз-маусым аралығында Реннелл Родд миссиясының екінші командирі ретінде Абиссинияға барды. Оның қызметтері үшін полковник шеніне көтеріліп, 1897 жылғы 17 желтоқсанда королева Викторияның қосымша ADC-і болды. 1898 жылғы 8 қыркүйекте майор шеніне көтерілді. Уингейт 1899 жылғы қарашада Кордофандағы Умм Дивайкаратта дервиш әскерінің қалдықтарын жеңген экспедициялық күштерге басшылық етті, осы шайқаста халифа қаза тапты. Оның қызы халифаға қарсы жеңіске жеткен күні дүниеге келді. Оның шомылу рәсімі 1900 жылғы қаңтарда Қайырдағы Барлық Әулиелер шіркеуінде өтті. Уингейттің беделінің көрсеткіші ретінде королева Виктория баланың немере әжесі болды.

Әкімшілік мансап

1899 жылдың желтоқсанында лорд Китченер Оңтүстік Африкаға шақырылғаннан кейін, сэр Реджинальд Уингейт Суданның генерал-губернаторы және Египет армиясының сердары болып тағайындалды, сондай-ақ 1899 жылдың 22 желтоқсанында жергілікті генерал-майор шеніне көтерілді. 1899-1916 жылдар аралығындағы Англо-Египет Суданына басшылық етуі Британ империясының отаршылдық мақсаттарына қол жеткізуге мүмкіндік берді, отар аймақ өркендеуге бет бұрып, инфрақұрылымы жаңадан салынды және кеңейтілді. 1909 жылы британ үкіметінің сұрауымен Уингейт Сомалилендке арнайы миссияға барды, протектораттың ішкі аймағын эвакуациялау жоспарына байланысты әскери жағдай туралы есеп дайындады. 1913 жылдың қарашасында генерал шеніне ие болды. 1916-1919 жылдар аралығында Хиджастағы әскери операцияларды басқарды. 1917 жылы Уингейт сэр Генри МакМахоннан кейін Мысырдағы Жоғарғы комиссар болып тағайындалды және 1919 жылға дейін осы қызметте болды. Ол елдегі өзгеше саяси ахуалға байланысты тиімді әкімші бола алмады және Саад Заглул мен оның партиясының қоздырған бүліктеріне кінәлі деп танылды. Өзіне жасалған қатыгездікке ашуланған Уингейт, лорд Алленби оны ресми түрде алмастырғаннан кейін де, қызметтен кетуден бас тартты және британ үкіметін ұятқа салумен қорқытты. Оған пэрлік атағы немесе басқа лауазым берілген жоқ, бірақ 1920 жылғы Корольдің туған күніне орай барондыққа ие болды, Хаддингтон округындағы Данбар бароны шені берілді, сондай-ақ Порт-Судан да берілді. Ол ешқашан басқа мемлекеттік немесе әскери лауазымды атқармады, 1922 жылдың 1 ақпанында армиядан зейнеткерлікке шықты, бірақ бірнеше компанияның директоры болды. Ол армиядағы құрметті лауазымдарын сақтап қалды: Корольдік артиллерияның полковник-командуанты және 7-ші Манчестер полкінің құрметті полковнигі (1914 жылы тағайындалған), 57-ші (Төмендік) орта бригадасы, Корольдік артиллерия (1922 жылы тағайындалған) және 65-ші зениттік полкі, Корольдік артиллерия (6/7-ші Манчестер полкі) (1941 жылы тағайындалған, ол 1949 жылдың 27 қыркүйегіне дейін сақталды). Ол көп жыл бойы британ армиясының аға генералы болды.

Отбасы

1888 жылдың 18 маусымында Уингейт Кэтрин Рандлге (кейіннен Дам Кэтрин Уингейт) үйленді.