Кіріспе

Цензура болашақтағы жағымсыз реакцияны болдырмау мақсатымен ақталады. Дискурста, "бұзақы ветосы" – спикердің ойларына келіспейтін тараптың спикердің сөзін тоқтатуға себеп болатын жағдай. Мысалы, бұзақы спикердің сөзін осылай тоқтатып, оның өтуіне кедерес келтіруі мүмкін. Заң тұрғысынан алғанда, бұзақы ветосы спикердің құқығын, реакция жасайтын тараптың әрекеттерін болдырмау үшін үкімет шектеген кезде пайда болады. Көбінесе, бұл спикердің немесе демонстрацияның қарсыластарының күтілетін жағымсыз реакциясына байланысты, қоғамдық тәртіпті сақтау үшін сөзді немесе демонстрацияны тоқтату болып табылады. "Бұзақыға қарсы вето" терминін Чикаго университетінің құқық профессоры Гарри Калвен енгізген. Күнделікті тілде, бұл тұжырым заңның араласуынсыз, бұзақылардың немесе наразылардың спикерді үнсіз қалдыру жағдайларында қолданылады.

Заң

АҚШ-тың сот жүйесінде бұзақылық ветосының құқықтық негізі күрделі. Көптеген сот шешімдеріне сәйкес, әрекет етуші тараптың әрекеттерін, қарсы тараптың бұзақылық жасауы мүмкін деген қорқынышпен алдын ала тоқтатуға болмайды. Бірақ, зорлық-зомбылық туындаған жағдайда, билік органдары әрекет етуші тарапты өз әрекетін тоқтатуға мәжбүрлей алады, бұл бұзақылық жасаушылардың талаптарын қанағаттандыру үшін жасалады. Бұзақылық ветосына қатысты ең белгілі сот ісі, әдетте, 1951 жылы Жоғарғы Сотта қарастырылған «Фейнер против Нью-Йорк» ісі болып табылады. Бас судья Фред М. Винсон көпшіліктің атынан жазған шешімінде, полиция қызметкерлерінің спикерді қамауға алуы, егер қамау «әдетті тәртіпті сақтау және жалпы халықтың мүддесін қорғау» мақсатымен жасалған болса, заң шегіндегі әрекет екенін мәлімдеді. 340 АҚШ 315. «Грегори против Чикаго» (1969) ісінде судья Хьюго Блэк, келісім пікірінде, наразылық білдірушілерді, жағалаудағылардың тәртіпсіз мінез-құлқының салдарынан қамауға алу, бұзақылық ветосына тең болады деп мәлімдеді. «Хилл против Колорадо» (2000) ісінде Жоғарғы Сот, наразылық білдірушілерге, олардың келісімінсіз, адамға сегіз футқа жақындауға тыйым салатын заңның бұзақылық ветосы емес екенін шешті. Наразылық білдірушілер осы аралықта өз ойларын жеткізе алатындықтан, заңның мақсаты сөзді тоқтату емес, физикалық мазалауды болдырмау болды. Дегенмен, сот «бір жеке тұлғаға тіпті мұқият тыңдаушыларға да спикерді үнсіз қалдыруға мүмкіндік беретін» заңды қолдамайды. Мысалы, «Шенк против Батыс Нью-Йорктің Pro Choice Network» (1997) ісінде, пациент 15 футқа жақын келген кезде, абортқа қарсы наразылық білдірушілердің «сөйлеуін тоқтатуын немесе тротуардан кетуін» талап ететін ереже жойылды.

Заңнан тыс

Хеклер ветосы қатаң құқықтық контексттен тыс жерде жиі айтылады. Мысалы, Нат Хентоффтың мақаласында ол: «Бірінші түзету заңында әркімнің спикерді пикетке қоюға, залға кіріп, оны сөзбен шабуылға алуға құқығы бар екені анық, бірақ спикерді үнсіз қалдыруға, сахнаға асығып, сөзді басталуына дейін тоқтатуға болмайды. Бұл – «хеклер ветосы» деп аталады». Хентоффтың түсіндіруінше, «хеклер» өзі тікелей «ветоны» жүзеге асырып, сөзді басады. Бұл сөз тіркесінің заңдық мағынасына қайшы келеді. Бірінші түзету заңын білетін заңгер үшін «хеклер ветосы» деген сөз тіркесі, сөздердің қарапайым ағылшынша түсіндірмесінен өзгеше мағына береді. Бірінші түзетуде хеклер ветосы – үкіметтің сөзді басуы, себебі хеклерлердің зорлық реакциясы болуы мүмкін. Сөзді басуды үкімет жүзеге асырады, себебі оның себебі хеклердің реакциясы болып табылады. Бірінші түзетуге сәйкес, мұндай хеклер ветосы конституцияға қайшы келеді. Калифорния университетінің Ирвин заң мектебінің деканы Эрвин Чемеренский студенттердің Израиль елшісі Майкл Ореннің сөзін бұзған наразылық акциясынан кейін жариялаған редакциондық мақаласында осы ұғымды қолданды. Чемеренский спикерлерді шақыруға және демонстрациялар өткізуге кең мүмкіндік бар екенін түсіндірді, бірақ спикер шақырылған лекцияны бастағаннан кейін,

Наразылық білдірушілерге қылмыстық айып тағып, қылмыстық іс қозғаған аудандық прокурордың орынбасары Дэн Вагнер де бұл наразылықтың хеклер ветосына тең екенін мәлімдеді. Мичиган штаты университетінің саяси ғылымдарының профессоры Уильям Б. Аллен осы құбылысты «сөздік терроризм» деп атап, оны «құлаққа қатты сөйлеу, айқайлап үзілу, жалған фактілерді тарату, қауіп-қорқыту және жеке қорлау сипаттамасымен есептелген шабуыл» деп түсіндірді.